Ana sayfa›Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 52›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Fizik 9. sınıf · Fiziksel Nicelikler ve SI Birimleri
Bilgi notu
Fiziksel Nicelikler ve SI Birimleri
- Ölçülebilen büyüklüklere nicelik denir; ölçmek için birim gerekir.
- SI'daki temel nicelikler: uzunluk (m), kütle (kg), zaman (s), elektrik akımı (A), sıcaklık (K), madde miktarı (mol), ışık şiddeti (cd).
- Türetilmiş nicelikler temel niceliklerden elde edilir: hız (m/s), kuvvet (N), enerji (J).
- Sürat yönsüz, hız yönlüdür; ortalama hız = yer değiştirme / zaman, ortalama sürat = alınan yol / zaman.
- km/h'yi m/s'ye çevirmek için 3,6'ya bölünür.
Örnek: Bir bisikletli 72 km/h hızla gidiyor. Bu hız SI birimiyle kaç m/s'dir?
Çözüm: 72 km/h = 72 x 1000 m / 3600 s = 20 m/s. Aynı sonuç 72 / 3,6 = 20 ile de bulunur.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Kütlenin SI birimi nedir?
2,5 km kaç metredir?
Kuvvetin SI birimi ve sembolü nedir?
Uygulama
Bir sürücü 180 km'lik yolu 2 saatte alıyor. Ortalama sürati km/h ve m/s cinsinden bulunuz.
Hızın SI birimi m/s'dir. Bu birimin hangi temel niceliklerin birimlerinden oluştuğunu yazınız ve hızın temel mi türetilmiş mi bir nicelik olduğunu belirtiniz.
Bir mutfak terazisi bir paketin kütlesini 750 g ölçüyor. Bu kütleyi SI birimiyle yazınız.
Düşün
Bir uçak üreticisi, aynı uçağın parçalarını iki farklı ülkedeki fabrikada üretiyor. Birinci fabrika uzunlukları inç, ikinci fabrika santimetre cinsinden çiziyor. Bu durumda ortaya çıkabilecek sorunları ve ortak bir birim sisteminin bu sorunları nasıl çözdüğünü açıklayınız.
Bir öğrenci, 'Hız ile sürat aynı şeydir,' diyor. Bir koşucu 400 m'lik dairesel pistte bir tur atıp başladığı noktaya 80 saniyede dönüyor. Koşucunun ortalama süratini, yer değiştirmesini ve ortalama hızını bulunuz; sonuçlara bakarak öğrencinin söylediğini değerlendiriniz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | Kilogram (kg). | SI birim sisteminde kütle kilogram ile ölçülür. | 8 |
| 2 | 2500 m. | 1 km = 1000 m olduğundan 2,5 x 1000 = 2500. | 8 |
| 3 | Newton (N). | Kuvvet türetilmiş bir niceliktir ve SI birimi newtondur. | 8 |
| 4 | 90 km/h = 25 m/s. | Sürat = 180 / 2 = 90 km/h. 90 / 3,6 = 25 m/s. | 12 |
| 5 | Uzunluk (m) ve zaman (s) niceliklerinin birimlerinden oluşur; hız türetilmiş bir niceliktir. | Hız yer değiştirmenin zamana oranıdır; iki temel niceliğin birimi birleşerek elde edilir. | 12 |
| 6 | 0,75 kg. | 1 kg = 1000 g olduğundan 750 / 1000 = 0,75 kg. | 12 |
| 7 | Tam puan ölçütleri: Parça ölçülerinin birbirini tutmaması, birleşmeme sorunu: 5 puan. Dönüşüm sırasında hesap hatası yapılabileceği: 5 puan. Ortak birim sisteminin (SI) herkesin aynı ölçüyü aynı biçimde anlamasını sağlayacağı: 5 puan. Sonuç olarak veri paylaşımının, karşılaştırmanın ve güvenliğin kolaylaşacağı: 5 puan. Toplam 20 puan. | Ortak birim sistemi dönüşüm gereksinimini ve ölçü hatalarını azaltır; ölçüler her yerde aynı anlama gelir. | 20 |
| 8 | Tam puan ölçütleri: Ortalama sürat = 400 / 80 = 5 m/s: 5 puan. Başlangıç noktasına döndüğü için yer değiştirme = 0: 4 puan. Ortalama hız = 0 / 80 = 0: 4 puan. Süratin yönsüz, hızın yönlü bir nicelik olduğunu (yer değiştirmeye bağlı olduğunu) belirtme: 4 puan. Öğrencinin ifadesinin hatalı olduğunu söyleme: 3 puan. Toplam 20 puan. | Sürat alınan yola, hız yer değiştirmeye bağlıdır; bu örnekte sürat 5 m/s iken ortalama hız sıfırdır, dolayısıyla ikisi aynı değildir. | 20 |
Sık yapılan hatalar: km/h'yi m/s'ye çevirirken 3,6 ile işlem yönünü karıştırmak (bölme yerine çarpma yapmak). · Kütlenin SI birimini gram sanmak; oysa SI birimi kilogramdır.
Öz kontrol: Sonucumu SI birimiyle yazdım mı ve birim dönüşümünde işlem yönünü kontrol ettim mi?