Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 119
Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 119 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Klorun Li, Na, K ile tepkimeleri arasındaki benzerlik ve farklılıklar (video sonrası)
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Hepsi 1. grup metali olduğundan +1 iyon verir. Aşağı inildikçe atom çapı büyür, iyonlaşma enerjisi azalır, tepkime hızlanır. Cevap video gözlemine de bağlıdır, video bu sayfada görülmedi.
- Li, Na ve K aynı gruptaki (1A) metallerdir; klorla tepkimelerini karşılaştıracağız.
- Benzerlik: her birinde metal atomu bir elektron verip +1 yüklü iyon, klor atomu elektron alıp Cl- olur.
- Benzerlik: hepsinde iyonik bileşik oluşur: LiCl, NaCl, KCl; formülde iyon oranı 1:1'dir.
- Farklılık: grupta aşağı inildikçe atom çapı büyür, elektron vermek kolaylaşır; tepkime şiddeti K > Na > Li olur.
- Farklılık: oluşan katyonların çapları farklıdır (Li+ < Na+ < K+); videodaki tepkime şiddeti gözlemleriyle karşılaştır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Farklılık olarak alev rengi, ısı/ışık çıkışı veya tepkimenin başlama süresi gibi video gözlemleri (Videoda bu farklar gözlenmişse geçerlidir.)
- Tepkime şiddetini Li > Na > K sanmak — grupta aşağı inildikçe elektron vermek kolaylaştığı için şiddet artar.
- Oluşan bileşiklerin formüllerini farklı oranlarda yazmak — üç metal de +1 yüklü olduğundan hepsi klorla 1:1 birleşir.
Kendini kontrol et: Yazdığın her benzerlik üç metal için de geçerli mi, her farklılık metaller arasında bir sıralama içeriyor mu?
2K ve Li'nin klorla tepkimesinde oluşan bileşiklerin türü ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Metal atomları elektron verip katyon, klor elektron alıp anyon olur; zıt yüklü iyonlar elektrostatik çekimle bağlanır.
- Potasyum ve lityumun metal, klorun ametal olduğunu belirle.
- Metal atomunun dış katmandaki bir elektronunu verip K+ ve Li+ katyonuna dönüştüğünü yaz.
- Klor atomunun bir elektron alıp Cl- anyonu olduğunu yaz.
- Zıt yüklü iyonlar birbirini elektrostatik olarak çeker; bu çekimle oluşan KCl ve LiCl iyonik bileşiktir.
- Bileşikleri kovalent saymak — metalden ametale elektron aktarımı olduğu için bağ iyoniktir, elektron ortaklaşması yoktur.
- Yalnızca bileşik türünü yazıp gerekçeyi atlamak — soru elektron alışverişi ve iyonlar arası çekimin açıklanmasını istiyor.
Kendini kontrol et: Bileşikte bir metal ve bir ametal var mı, metal elektron verip ametal elektron alıyor mu?
3Bileşiklerin kristal örgü yapılarındaki olası farklılıklar
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Li+ küçük, K+ büyüktür; iyonlar arası uzaklık ve örgü boyutu değişir, bu da erime noktası ve çözünürlük gibi özellikleri etkiler.
- LiCl ve KCl'deki katyonları karşılaştır: Li+ ve K+ aynı yüklüdür, ancak K+ daha fazla katmanlı olduğu için daha büyüktür.
- Büyük iyonlar arasında uzaklık artar; bu yüzden KCl örgüsünde iyonlar arası mesafe ve birim hücre daha büyük olur.
- İyonlar arası uzaklık arttıkça çekim kuvveti azalır; LiCl örgüsünde iyonlar daha sıkı tutulur.
- Bu farkların erime noktası ve çözünürlük gibi özellikleri etkileyebileceğini belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bir katyonun çevresinde yer alabilen anyon sayısının (düzenlenmenin) farklı olabileceği (İyon çapı oranının örgüdeki komşu iyon sayısını etkileyebileceği gerekçesiyle açıklanırsa geçerlidir.)
- Formüller farklı oranda sanılıp farkı iyon oranına bağlamak — LiCl ve KCl'de oran 1:1'dir, asıl fark iyon çaplarıdır.
- Büyük iyonların daha güçlü çekildiğini düşünmek — iyonlar arası uzaklık arttıkça elektrostatik çekim zayıflar.
Kendini kontrol et: Açıklamanda iyon çapı, iyonlar arası uzaklık ve çekim kuvveti arasında doğru bir neden-sonuç ilişkisi kurdun mu?
4Li veya K'nin klorla tepkimesinin sekiz kutuda alt mikro gösterimle çizimi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Metal elektron verip katyon, klor elektron alıp anyon olur; zıt yüklü iyonlar iyonik bağla kristal örgü kurar.
6. YönergeGözlem kanıtlarıyla iyonik bağ oluşumunu tanecik düzeyinde anlatan metin yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Örnek metin: Isıyla sodyum ve klor atomlaşır; Na elektron verip Na+, Cl elektron alıp Cl- olur. İyonlar birbirini çeker, NaCl kristali oluşur. Bu iyonik bağdır.
- Bir metal-ametal örneği seç (ör. Na ve Cl) ve başlangıçta nötr atomlar olduklarını yaz.
- Metal atomunun dış katman elektronunu verip katyon (Na+) olduğunu açıkla.
- Ametal atomunun bu elektronu alıp anyon (Cl-) olduğunu açıkla.
- Zıt yüklü iyonların elektrostatik çekimle birbirine bağlandığını, buna iyonik bağ dendiğini yaz.
- Çok sayıda iyonun her yönde çekişerek düzenli bir kristal örgü oluşturduğunu belirt ve gözlem kanıtını ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Mg ve O ile MgO oluşumunu anlatan metin (Mg iki elektron verir, O iki elektron alır) (Elektron sayıları ve iyon yükleri doğru verilirse geçerlidir.) · K ya da Li ile klorun tepkimesini anlatan metin (Videodaki gözlemlere dayanıp aynı aşamaları içerirse geçerlidir.)
- İyonik bağı tek bir Na-Cl çifti arasındaki bağ gibi anlatmak — her iyon çevresindeki tüm zıt yüklü iyonları çeker.
- Elektronların ortaklaşa kullanıldığını yazmak — iyonik bağda elektron aktarımı olur, ortaklaşma kovalent bağın özelliğidir.
Kendini kontrol et: Metninde elektron aktarımı, iyon oluşumu, zıt yük çekimi ve kristal örgü aşamalarının dördü de var mı?