Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 123
Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 123 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1aSodyum iyonunun yalnızca elektron verdiği klorür iyonuna bağlandığı önermesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kristalde Na+ yalnızca tek bir Cl- ile değil, çevresindeki 6 Cl- iyonuyla çekim yapar; bağ tek iyon çiftiyle sınırlı değildir.
- Önermenin iyonik bağı yalnızca elektron alışverişi yapan iki iyon arasında sınırladığını fark et.
- İyonik bağın elektron aktarımı değil, zıt yüklü iyonlar arasındaki çekim olduğunu hatırla.
- NaCl kristalinde her Na+ iyonunun çevresinde 6 Cl- iyonu bulunduğunu ve hepsini çektiğini düşün.
- Na+ hangi Cl-'ye elektron verdiğinden bağımsız olarak çevresindeki tüm Cl- iyonlarına bağlandığı için önerme yanlıştır.
- Elektronu alan iyonla bağın özel olduğunu düşünmek — iyonlar oluştuktan sonra elektronun nereden geldiği çekimi etkilemez.
Kendini kontrol et: NaCl kristalinde bir Na+ iyonunun kaç Cl- iyonuyla komşu olduğunu söyleyebiliyor musun?
1bSodyum atomunun dış katmanda tek elektronu olduğu için yalnızca bir iyonik bağ yapabileceği önermesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Na tek elektron verip Na+ olur, ancak kristalde bu iyon birçok Cl- iyonuyla çekim yapar; yani tek bağ ile sınırlı değildir.
- Önermenin, verilen elektron sayısını bağ sayısıyla eşitlediğini belirle.
- Na atomunun tek elektron verip Na+ iyonu olduğunu yaz; bu iyonun yük sayısını belirler.
- Oluşan Na+ iyonunun kristalde çevresindeki birçok Cl- iyonunu çektiğini hatırla.
- Bağ sayısı verilen elektron sayısıyla sınırlı olmadığı için önerme yanlıştır.
- İyonik bağı kovalent bağ gibi tek tek sayılabilen bağlar sanmak — iyonik bağ her yöne etki eden elektrostatik çekimdir.
Kendini kontrol et: Na+ iyonunun çekim kuvveti yalnızca tek bir yöne mi, yoksa her yöne mi etki eder?
1cİyonik bağın zıt yüklü iyonlar arasındaki çekim kuvveti olduğu önermesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İyonik bağ, pozitif ve negatif yüklü iyonlar arasındaki elektrostatik çekimdir.
- İyonik bağın tanımını hatırla: zıt yüklü iyonlar arasındaki elektrostatik çekim.
- Önermedeki ifadeyi tanımla karşılaştır; pozitif ve negatif iyonlar arası çekimden söz ettiğini gör.
- Tanımla örtüştüğü için önerme doğrudur.
- İyonik bağı yalnızca elektron alışverişi olayı olarak tanımlayıp önermeyi yanlış saymak — elektron aktarımı iyonları oluşturur, bağı çekim kuvveti sağlar.
Kendini kontrol et: İyonik bağın tanımında elektron aktarımı mı, yoksa iyonlar arasındaki çekim mi esas alınır?
1çKlorür ve sodyum arasında bağ oluşma nedeninin zıt yüklü olmaları olduğu önermesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Na+ pozitif, Cl- negatif yüklüdür; zıt yükler birbirini çeker ve iyonik bağ oluşur.
- Na+ iyonunun pozitif, Cl- iyonunun negatif yüklü olduğunu belirle.
- Zıt yüklerin birbirini çektiğini hatırla.
- Bağın nedeni bu zıt yük çekimi olduğu için önerme doğrudur.
- Bağın nedenini sodyumun klora elektron vermesi sanmak — elektron aktarımı yükleri oluşturur, bağı zıt yükler arasındaki çekim kurar.
Kendini kontrol et: Na+ ve Cl- aynı yüklü olsaydı aralarında bağ oluşur muydu?
1dPozitif iyonun yalnızca tek bir negatif iyon tarafından çekilebileceği önermesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Pozitif iyon çevresindeki tüm negatif iyonları çeker; örneğin NaCl'de Na+ 6 Cl- ile çevrilidir.
- Önermenin, pozitif iyonun yalnızca tek bir negatif iyonla etkileştiğini ileri sürdüğünü belirle.
- Elektrostatik çekimin her yöne etki ettiğini hatırla.
- NaCl'de bir Na+ iyonunun çevresindeki 6 Cl- iyonu tarafından çekildiğini örnek ver.
- Pozitif iyon birden çok negatif iyonla çekiştiği için önerme yanlıştır.
- Formüldeki 1:1 oranı her Na+ iyonunun tek Cl- ile bağlı olduğu şeklinde yorumlamak — oran yalnızca iyon sayılarının oranını gösterir.
Kendini kontrol et: NaCl formülündeki 1:1 oranı bağ sayısını mı, yoksa iyon sayıları oranını mı gösterir?
2AgBr yapısını oluşturan parçacıklar ve onları bir arada tutan çekim türü
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ag bir elektron verip Ag+, Br bir elektron alıp Br- olur; zıt yüklü iyonlar iyonik bağla kristal örgü oluşturur.
- AgBr'nin NaCl'ye benzer, yani iyonik yapılı olduğunu sorudaki bilgiden çıkar.
- Ag metalinin bir elektron verip Ag+ katyonu olduğunu yaz.
- Br ametalinin bir elektron alıp Br- anyonu olduğunu yaz.
- Ag+ ve Br- iyonlarının elektrostatik çekimle (iyonik bağ) bir arada tutulup kristal örgü oluşturduğunu belirt.
- Yapıyı AgBr moleküllerinden oluşmuş sanmak — iyonik katılarda molekül yoktur, temel parçacıklar iyonlardır.
- Parçacıkları nötr Ag ve Br atomları olarak yazmak — elektron aktarımından sonra yüklü iyonlar oluşur.
Kendini kontrol et: Yazdığın parçacıklar zıt yüklü mü ve yükleri toplamı sıfır ediyor mu?
3Tablodaki atomlar arasında iyonik bağ oluşup oluşmayacağı ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Li, Na, Mg kolay elektron verir; F, Cl, O elektronu güçlü çeker ve alır. Elektronegatiflik farkı büyük olduğundan iyonlar oluşur. Aynı gruptakiler benzer değerlere sahip olduğundan elektron aktarımı olmaz.
- Tablodaki iyonlaşma enerjisi ve elektronegatiflik sütunlarını karşılaştırırız: Li, Na, Mg metal; F, Cl, O ametaldir.
- Li (520; 0,98), Na (496; 0,93), Mg (738; 1,31) düşük değerlidir; bu atomlar elektron vererek kolayca katyon oluşturur.
- F (1681; 4,00), Cl (1255; 3,16), O (1314; 3,44) yüksek değerlidir; bu atomlar elektron alarak anyon oluşturmaya eğilimlidir.
- İyonik bağ için elektron veren ve alan atomlar gerekir; bu yüzden metal ile ametal arasında iyonik bağ oluşur.
- İki metal veya iki ametal arasında elektronegatiflik farkı küçük olduğundan elektron aktarımı olmaz, iyonik bağ oluşmaz.
- Yüksek iyonlaşma enerjili atomların kolay elektron verdiğini sanmak — iyonlaşma enerjisi yüksekse elektron koparmak zordur.
- İki ametal (ör. Cl ve O) arasında iyonik bağ olacağını düşünmek — ikisi de elektron almaya eğilimlidir, aktarım olmaz.
Kendini kontrol et: Seçtiğin her çiftte bir atom düşük, diğeri yüksek elektronegatifliğe sahip mi?
4Karekod ile etkileşimli içeriğe ulaşma yönergesi
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz: