Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 140
Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 140 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1b-anyonTablodaki bileşikleri oluşturan anyonları ve adlarını yaz.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Anyon adı ametalin köküne -ür eki ve iyonu getirilerek yazılır (florür, iyodür, nitrür gibi).
- a şıkkındaki tablodan anyonları seç: Cl-, S2-, Br-.
- Örneklere bak: F- florür, I- iyodür, N3- nitrür; ametal adının köküne -ür eki gelir.
- Kuralı uygula: Cl- klorür iyonu, S2- sülfür iyonu, Br- bromür iyonu.
- Anyonu element adıyla okumak (klor iyonu gibi) — anyon adları -ür ekiyle biter.
- S2- için kükürt iyonu yazmak — bileşik adlarında kullanılan sülfür kökü esas alınır.
Kendini kontrol et: Yazdığın anyon adları tablodaki bileşik adlarının ikinci sözcüğüyle örtüşüyor mu?
3b-FeCl3FeCl₃ bileşiğini kurala göre adlandır.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Üç Cl- olduğundan Fe 3+ yüklüdür.
- Anyonu belirle: Cl- ve sayısı 3; toplam yük 3 x (-1) = -3.
- Yükleri dengelemek için Fe'nin yükü +3 olmalı: Fe3+.
- Kuralı uygula: Demir(III) klorür.
- Demir(I) yazmak — formülde bir Fe olması yük +1 demek değildir, yük anyonlardan bulunur.
Kendini kontrol et: (+3) + 3 x (-1) = 0 ediyor mu?
3b-CuBr2CuBr₂ bileşiğini kurala göre adlandır.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İki Br- olduğundan Cu 2+ yüklüdür.
- Anyonu belirle: Br- ve sayısı 2; toplam yük 2 x (-1) = -2.
- Yükleri dengelemek için Cu'nun yükü +2 olmalı: Cu2+.
- Kuralı uygula: Bakır(II) bromür.
- Örnekteki CuBr ile karıştırıp Bakır(I) bromür yazmak — CuBr₂'de iki Br- olduğundan bakır +2 yüklüdür.
Kendini kontrol et: (+2) + 2 x (-1) = 0 ediyor mu?
3b-FeOFeO bileşiğini kurala göre adlandır.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
O 2- yüklü olduğundan Fe 2+ yüklüdür.
- Anyonu belirle: O₂- oksit iyonu, sayısı 1; toplam yük -2.
- Yükleri dengelemek için Fe'nin yükü +2 olmalı: Fe2+.
- Kuralı uygula: Demir(II) oksit.
- Formülde alt indis olmadığı için Demir(I) yazmak — O₂- iyonunu dengelemek için Fe +2 yüklü olmalıdır.
Kendini kontrol et: (+2) + (-2) = 0 ediyor mu?
1cİyonik bileşik adı ile iyon adları arasındaki ilişkiyi genelle.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Katyon adı değişmeden okunur, anyon adı -ür ekiyle biter.
- Tablodaki bileşik adlarını iyon adlarıyla karşılaştır: sodyum klorür = sodyum iyonu + klorür iyonu.
- Sıralamayı fark et: önce katyonun adı, sonra anyonun adı yazılır.
- İyon sayılarının ve 'iyonu' sözcüğünün adda yer almadığını gör (Na₂S: sodyum sülfür).
- Genellemeyi bir cümleyle yaz ve bir örnekle destekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bileşiğin adı = katyon adı + anyon adı (iyonu sözcükleri atılarak). (Sıralama ve sayıların söylenmediği vurgulandığı sürece geçerlidir.)
- Adda iyon sayısını belirtmek (disodyum sülfür gibi) — iyonik bileşiklerde sayılar söylenmez.
- Önce anyonu yazmak — formülde ve adda katyon her zaman öncedir.
Kendini kontrol et: Kuralını MgBr₂'ye uyguladığında tablodaki 'magnezyum bromür' adını elde ediyor musun?
2-CaCO3CaCO₃ bileşiğini adlandır.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ca2+ katyonu ve CO₃ 2- poliatomik anyonu; önce katyon, sonra anyon adı.
- Katyonu belirle: Ca2+ kalsiyum iyonu.
- Poliatomik anyonu belirle: CO₃ 2- karbonat iyonu.
- Önce katyon, sonra anyon adını yaz: kalsiyum karbonat.
- CO₃'ü ayrı atomlar gibi adlandırmak (kalsiyum karbon oksit gibi) — CO₃ 2- tek bir iyondur, adı karbonattır.
Kendini kontrol et: (+2) + (-2) = 0 olduğundan bileşikte bir Ca2+ ve bir CO₃ 2- bulunuyor mu?
2-Mg(NO3)2Mg(NO₃)2 bileşiğini adlandır.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Mg2+ ve NO₃- iyonlarından oluşur.
- Katyonu belirle: Mg2+ magnezyum iyonu.
- Parantez içindeki poliatomik anyonu belirle: NO₃- nitrat iyonu.
- Parantez dışındaki 2 iyon sayısıdır, ada katılmaz: magnezyum nitrat.
- Parantez dışındaki 2'yi ada eklemek (magnezyum dinitrat gibi) — iyonik bileşik adlarında sayı söylenmez.
Kendini kontrol et: (+2) + 2 x (-1) = 0 olduğunu doğruladın mı?
2-(NH4)2SO4(NH₄)2SO4 bileşiğini adlandır.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
NH₄+ ve SO₄ 2- iyonlarından oluşur.
- Katyonu belirle: NH₄+ amonyum iyonu (metal değil, poliatomik katyon).
- Anyonu belirle: SO₄ 2- sülfat iyonu.
- Önce katyon, sonra anyon adını yaz: amonyum sülfat.
- Sülfat yerine sülfür yazmak — sülfür S2- iyonudur, SO₄ 2- ise sülfattır.
- NH₄'ü azot ve hidrojen diye ayrı adlandırmak — NH₄+ tek bir iyondur, adı amonyumdur.
Kendini kontrol et: 2 x (+1) + (-2) = 0 olduğunu doğruladın mı?
2-K3PO4K₃PO₄ bileşiğini adlandır.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
K+ ve PO₄ 3- iyonlarından oluşur.
- Katyonu belirle: K+ potasyum iyonu.
- Anyonu belirle: PO₄ 3- fosfat iyonu.
- Önce katyon, sonra anyon adını yaz: potasyum fosfat.
- Fosfat yerine fosfür yazmak — PO₄ 3- poliatomik iyonun adı fosfattır.
Kendini kontrol et: 3 x (+1) + (-3) = 0 olduğunu doğruladın mı?
3aFeCl₂ ve FeCl₃'ü genelleme kuralıyla adlandır; kural yeterli mi, neden?
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Demir birden fazla katyon (Fe2+, Fe3+) oluşturduğundan aynı adlı iki farklı bileşik karışır; hangisinin kastedildiği ayırt edilemez.
- Genellenen kuralı uygula: katyon adı + anyon adı.
- FeCl₂ için demir + klorür = demir klorür; FeCl₃ için de demir klorür bulunur.
- İki farklı bileşik aynı adı aldığından kuralın yetersiz olduğunu belirt.
- Nedeni yaz: demir Fe2+ ve Fe3+ olmak üzere iki farklı katyon oluşturur.
- Kuralı yeterli saymak — aynı ad iki farklı bileşiğe verilirse hangisinin kastedildiği anlaşılmaz.
- FeCl₃'e demir triklorür demek — genellenen kuralda sayı söylenmez.
Kendini kontrol et: Yalnız 'demir klorür' adını duyan biri formülü tek şekilde yazabilir mi?
3b-kuralAynı metalin birden fazla katyonlu bileşiklerindeki adlandırma kuralını belirle.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Örneklerde Cu2+ için Bakır(II), Cu+ için Bakır(I); yük, bileşikteki anyon yüklerinden bulunur.
- Örneklerde anyonun yüklerinden bakırın yükünü bul: CuO'da O₂- olduğundan Cu2+, Cu₂O'da Cu+.
- Yükü adla karşılaştır: Cu2+ için Bakır(II), Cu+ için Bakır(I) yazılmış.
- Kuralı yaz: metal adı + parantez içinde Roma rakamıyla katyon yükü + anyon adı.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Birden çok katyon oluşturan metalin yükü, adından hemen sonra parantez içinde Roma rakamıyla belirtilir. (Roma rakamının katyon yükünü gösterdiği ifade edildiği sürece geçerlidir.)
- Roma rakamını atom sayısı sanmak — Cu₂O'da iki Cu olsa da ad Bakır(I)'dir, rakam yükü gösterir.
- Yükü Arap rakamıyla yazmak (Bakır(2) gibi) — kuralda Roma rakamı kullanılır.
Kendini kontrol et: Kuralını CuF₂'ye uyguladığında örnekteki 'Bakır(II) florür' adını buluyor musun?
3b-FeCl2FeCl₂ bileşiğini kurala göre adlandır.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İki Cl- olduğundan Fe 2+ yüklüdür.
- Anyonu belirle: Cl- ve sayısı 2; toplam yük 2 x (-1) = -2.
- Yükleri dengelemek için Fe'nin yükü +2 olmalı: Fe2+.
- Kuralı uygula: Demir(II) klorür.
- Cl sayısını Roma rakamına taşımak yerine Fe sayısını kullanmak — rakam metalin yükünü gösterir, metal atomu sayısını değil.
Kendini kontrol et: (+2) + 2 x (-1) = 0 ediyor mu?