Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 208
Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 208 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Deneyin amacıÇözünen maddenin yüzey gerilimine etkisi deneyinin amacı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bağımsız değişken çözünen madde türüdür.
- Deneyin adını oku: 'Çözünen Maddenin Sıvının Yüzey Gerilimine Etkisi'.
- Adda neyin değiştirildiğini bul: suda çözünen maddenin türü.
- Adda neyin incelendiğini bul: sıvının yüzey gerilimi.
- İkisini birleştirerek amacı 'çözünen maddenin yüzey gerilimini nasıl değiştirdiğini belirlemek' biçiminde yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Suya katılan farklı maddelerin, paraya sığan damla sayısını nasıl etkilediğini incelemek. (Yüzey gerilimi damla sayısıyla ölçüldüğü için aynı amacı anlatır.)
- Amacı 'sıcaklığın etkisi' diye yazmak — bu, önceki sayfadaki deneyin amacıdır; burada değişen çözünen maddedir.
- Amaç yerine sonucu yazmak — 'sabun yüzey gerilimini azaltır' bir bulgudur, deneyin amacı değildir.
Kendini kontrol et: Yazdığın amaç cümlesinde hem değiştirdiğin şey (çözünen madde) hem de ölçtüğün şey (yüzey gerilimi) geçiyor mu?
Değerlendirme 1Çözünen madde değişince şekil farkı ve nedeni
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yüzey gerilimi azalan çözeltide damla yayılır.
- Saf suyun para üzerindeki damlasının bombeli (kubbe gibi) olduğunu gözlemle.
- Her çözeltinin damla şeklini saf suyunkiyle karşılaştır.
- Sabunlu çözeltide damlanın daha yayvan ve basık durduğunu fark et.
- Nedeni yaz: çözünen madde su molekülleri arasındaki çekimi değiştirir; çekim azalınca yüzey gerilimi düşer, damla yayılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tuzlu suyun damlası saf sudan biraz daha bombeli olabilir; çünkü tuz iyonları su molekülleriyle güçlü etkileşir. (Öğrenci deneyde suda çok çözünen tuz gibi bir madde kullandıysa.)
- Şekil farkını yalnızca 'renk' ya da 'yoğunluk' farkına bağlamak — asıl neden moleküller arası çekimin değişmesidir.
- Damlanın yayılmasını yüzey geriliminin arttığı şeklinde yorumlamak — yayılma, yüzey geriliminin azaldığını gösterir.
Kendini kontrol et: Daha yayvan damla veren çözeltinin paraya daha az damla sığdırıp sığdırmadığını kontrol ettin mi?
Değerlendirme 2Çözünen maddenin damla sayısına etkisi, moleküller arası açıklama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sonuç maddeye göre değişir; öğrencinin verisiyle yorumlanır.
- Gözlem tablosunda her çözeltinin ortalama damla sayısını saf suyunkiyle karşılaştır.
- Sabunlu suda damla sayısının azaldığını belirle.
- Sabun yüzey aktif maddedir; su molekülleri arasındaki çekimi (kohezyonu) zayıflatır, yüzey gerilimi düşer.
- Suda çok çözünen bazı maddelerin (ör. tuz) su ile güçlü etkileşip damla sayısını artırabileceğini ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Etil alkol katılan suyun damla sayısı azaldı; alkol su molekülleri arasındaki hidrojen bağlarını zayıflattı. (Öğrenci deneyde etil alkol kullandıysa ve verisi bunu gösteriyorsa.)
- Her çözünen maddenin damla sayısını azalttığını söylemek — suda çok çözünen bazı maddeler yüzey gerilimini artırabilir.
- Yorumu kendi verine bakmadan yapmak — açıklama tablodaki ortalamalarla desteklenmelidir.
Kendini kontrol et: Damla sayısı azalan çözeltide yüzey geriliminin de azaldığını söyledin mi; ikisi aynı yönde mi?
MalzemelerDeneyde kullanılacak malzemeler
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
En az üç madde seçilir.
- 2. Yönerge'deki ortak malzeme listesine dön (madeni para, damlalık, sıvılar, beherglas, sıvı sabun, mercek vb.).
- Damla sayısını ölçmek için gerekenleri seç: madeni para ve damlalık.
- Karşılaştırma için saf suyu ekle.
- Suda çözünebilen en az üç madde seç (ör. sıvı sabun, etil alkol, gliserin) ve çözelti için beherglas ekle.
- Damlayı yakından incelemek için merceği listeye yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Madeni para, damlalık, su, etil alkol, etilen glikol, sıvı sabun, beherglas, mercek. (Seçilen en az üç çözünen madde suda çözünüyorsa geçerlidir.)
- Isıtıcıyı listeye eklemek — bu deneyde sıcaklık sabit tutulur, ısıtma gerekmez.
- Yalnız bir çözünen madde seçmek — not, en az üç farklı madde ile deney yapılmasını ister.
Kendini kontrol et: Listendeki her malzemenin deneyde hangi işe yarayacağını tek tek söyleyebiliyor musun?
Bağımlı değişkenBağımlı değişken kutusu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ölçülen sonuçtur.
- Deneyde ölçtüğün ve tabloya yazdığın büyüklüğü bul.
- Gözlem tablosunun sütun başlıklarına bak: 'Damla Sayısı'.
- Bağımlı değişken, ölçülen sonuçtur; bu yüzden paraya sığan damla sayısıdır.
- Bağımlı değişkene 'çözünen madde' yazmak — o, senin değiştirdiğin bağımsız değişkendir.
Kendini kontrol et: Bu büyüklüğü deney sırasında sayarak mı ölçüyorsun, yoksa sen mi seçiyorsun? Ölçüyorsan bağımlı değişkendir.
Bağımsız değişkenBağımsız değişken kutusu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Değiştirilen büyüklüktür.
- Deneyde bilerek değiştirdiğin şeyi bul.
- Gözlem tablosunun satırlarına bak: saf su, Madde 1, Madde 2, Madde 3 suda.
- Satırdan satıra değişen şey suda çözünen maddenin cinsidir; bağımsız değişken budur.
- Bağımsız değişkene 'damla sayısı' yazmak — damla sayısı ölçülen sonuçtur, bağımlı değişkendir.
- 'Sıvının cinsi' yazmak — çözücü hep sudur; değişen yalnızca suya katılan maddedir.
Kendini kontrol et: Tablonun satırlarında değişen tek şey, yazdığın bağımsız değişken mi?
Kontrol değişkenleriKontrol değişkenleri kutusu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yalnız madde cinsi değişmelidir.
- Çözünen madde dışında sonucu etkileyebilecek her şeyi düşün.
- Çözelti için kullanılan su ve madde miktarını eşit tut.
- Ortam sıcaklığını aynı tut, çünkü sıcaklık da yüzey gerilimini değiştirir.
- Aynı büyüklükte para, aynı damlalık ve aynı damlatma yüksekliği kullan.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Para büyüklüğü, damlalık, damla büyüklüğü, ortam sıcaklığı, çözelti miktarı. (Çözünen maddenin cinsi dışındaki etkenleri sabit tutuyorsa geçerlidir.)
- Kontrol değişkenlerine çözünen maddenin cinsini yazmak — o, değiştirilen bağımsız değişkendir.
- Sıcaklığı unutmak — sıcaklık değişirse damla sayısı farkının nedeni anlaşılamaz.
Kendini kontrol et: Listendeki her şeyi sabit tuttuğunda deneyde yalnızca çözünen maddenin cinsi mi değişiyor?
İşlem basamağı 1Birinci işlem basamağı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Saf su karşılaştırma içindir.
- Deneyin ilk işinin çözeltileri hazırlamak olduğunu belirle.
- Beherglaslara eşit miktarda su koy.
- Her birine seçtiğin maddelerden birini eşit miktarda ekleyip karıştır.
- Saf suyu karşılaştırma için ayrı bir kapta hazır tut.
- Maddeleri farklı miktarlarda eklemek — o zaman sonuçtaki fark yalnızca madde cinsine bağlanamaz.
Kendini kontrol et: Her çözeltide su ve madde miktarı aynı mı, değişen yalnızca maddenin cinsi mi?
İşlem basamağı 2İkinci işlem basamağı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bombe bozulana kadar sayılır.
- Madeni parayı düz bir yüzeye koy.
- Damlalıkla önce saf suyu, sonra her çözeltiyi aynı yükseklikten tek tek damlat.
- Sıvı paradan taşana kadar damlaları say.
- Her sıvıdan sonra parayı temizleyip kurula.
- Parayı çözeltiler arasında yıkamamak — kalan sabun sonraki ölçümün yüzey gerilimini düşürür.
- Damlaları farklı yükseklikten damlatmak — damla büyüklüğü ve sayısı değişir.
Kendini kontrol et: Tüm sıvıları aynı para, aynı damlalık ve aynı yükseklikle mi denedin?
İşlem basamağı 3Üçüncü işlem basamağı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Tekrar güvenilirliği artırır.
- Her sıvı için damla sayma işlemini üç kez tekrarla.
- Üç denemenin sonuçlarını gözlem tablosundaki ilgili sütunlara yaz.
- Ortalamayı hesapla: (1. deneme + 2. deneme + 3. deneme) ÷ 3.
- Ortalamayı 'Ortalama Damla Sayısı' sütununa yaz.
- Tek denemeyle yetinmek — tek ölçümde yapılan hata sonucu yanıltabilir.
- Ortalamayı bulurken toplamı 3'e bölmeyi unutmak.
Kendini kontrol et: Ortalaman üç deneme sonucunun en küçüğü ile en büyüğü arasında mı?
Gözlem tablosuSaf su ve üç çözelti için damla sayıları
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.