Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 213
Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 213 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2Modellenen etkileşim türü ile oyunun amacı ve kuralı arasındaki ilişki ve örüntü
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Öğrenciler katyonları, balonlar serbest değerlik elektronlarını, daire metal kristalini temsil eder. Elektronlar kristalden ayrılmadan hareket eder; 1, 2, 3 balon artışı bağ kuvvetinin artmasıyla ilişkilidir.
- Oyundaki öğeleri eşleştir: öğrenciler metal katyonları, mavi balonlar serbest değerlik elektronları, daire metal kristalidir.
- Kuralı yorumla: öğrenciler yerinden kıpırdamaz, yani katyonlar kristalde sabit konumdadır.
- Balonların havada serbestçe zıplaması elektronların metal içinde serbest dolaşmasını gösterir.
- Balonların daire dışına çıkmaması elektronların metalden ayrılmadığını, katyonlarca çekildiğini gösterir.
- Örüntüyü kur: grup başına balon sayısı 1, 2, 3 diye arttıkça metalik bağ güçlenir.
- Balonları atom sanmak — balonlar serbest hareket eden değerlik elektronlarını temsil eder.
- Öğrencilerin kıpırdamamasını önemsememek — bu kural katyonların kristalde sabit kaldığını modeller.
Kendini kontrol et: Kurduğun örüntüde balon sayısı arttıkça bağ kuvveti artıyor mu ve bu, katyon-elektron çekimiyle açıklanabiliyor mu?
3Balon oyunundaki grupları periyodik cetveldeki elementlerle eşleştirme ve gerekçe
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Balon sayısı değerlik elektronu sayısını gösterir: Na 1, Mg 2, Al 3 serbest elektron verir. Bu elementler aynı periyotta (3. periyot) ardışık yer alır.
- Balon sayısının atom başına verilen değerlik elektronu sayısını temsil ettiğini belirle.
- 1 değerlik elektronlu bir metal seç: 3. periyotta Na (1A grubu).
- 2 değerlik elektronlu metal: Mg (2A grubu); 3 değerlik elektronlu metal: Al (3A grubu).
- Grupların aynı periyotta olduğunu kontrol et: Na, Mg ve Al 3. periyotta ardışık yer alır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 1. grup K, 2. grup Ca, 3. grup Ga (Gruplar 4. periyottaki metallerle eşleştirilirse; değerlik elektronu sayıları yine 1, 2, 3 olur.)
- 3. grubu bor ile eşleştirmek — bor ametal (yarı metal) olduğu için metalik bağ modeline uymaz.
- Balon sayısını atom numarası sanmak — balonlar yalnız değerlik elektronlarını gösterir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin her elementin değerlik elektronu sayısı, o grubun öğrenci başına balon sayısına eşit mi?
4En yüksek erime ve kaynama noktalı grubu belirleme ve nedeni
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Al'nin 3 değerlik elektronu vardır; katyon yükü en büyük, yarıçapı küçüktür. Katyon-elektron denizi çekimi en güçlüdür, bu yüzden bağı koparmak için daha çok enerji gerekir.
- Aynı periyotta olduklarını varsay: 1. grup Na, 2. grup Mg, 3. grup Al.
- Serbest elektron sayılarını karşılaştır: Na 1, Mg 2, Al 3; en fazla Al'de.
- Katyon yüklerini karşılaştır: Al3+ en büyük yüklü ve en küçük yarıçaplıdır.
- Katyon ile elektron denizi arasındaki çekim en güçlü 3. grupta olduğundan erime ve kaynama noktası en yüksektir.
- Balon sayısını kütle artışı sanmak — öğrencilerin boy ve kiloları aynı tutulmuştur, fark yalnız elektron sayısıdır.
- Katyon yarıçapını gözden kaçırmak — aynı periyotta yük arttıkça yarıçap küçülür ve çekim daha da artar.
Kendini kontrol et: Tablodaki erime noktalarına bak: Al (660 °C), Mg (650 °C) ve Na (98 °C) sıralaması senin sonucunu destekliyor mu?
5aTablodaki metallerin metalik bağ oluşumunu gösteren modelleri çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Çizim katyon kafesi ve serbest elektronlardan oluşur. Katyonlar yük ve boyuta göre ayrı gösterilir, K+ en büyük çizilir.
- Her metal için ayrı bir kutu çiz ve içine düzenli sıralar hâlinde katyonları yerleştir.
- Katyonları yükleriyle yaz: Na+, K+, Mg2+ ve Al3+.
- Katyonların arasına serbest elektronları (e-) dağıt: Na ve K'de atom başına 1, Mg'de 2, Al'de 3 elektron.
- Katyon boyutlarını farklı göster: K+ en büyük, ardından Na+, Mg2+ ve en küçük Al3+.
- Elektronları belirli bir atoma bağlı çizmek — metalik bağda elektronlar tüm kristale yayılmış serbest elektron denizidir.
- Katyonları nötr atom gibi yüksüz göstermek — elektron veren metal atomları pozitif yüklü katyona dönüşür.
Kendini kontrol et: Her modelde toplam elektron sayısı, katyonların toplam pozitif yüküne eşit mi?
5bÇizilen modellerin benzerlik ve farklılıkları
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Hepsi metalik bağ modelidir. Na, K 1+; Mg 2+; Al 3+ yüklüdür. K+ yarıçapı en büyük, Al3+ en küçüktür; elektron yoğunluğu Al'de en fazladır.
- Tüm modellerde ortak olan yapıyı bul: düzenli katyon dizisi ve aralarında serbest elektron denizi.
- Katyon yüklerini karşılaştır: Na+ ve K+ 1+, Mg2+ 2+, Al3+ 3+.
- Atom başına serbest elektron sayısını karşılaştır: Na ve K'de 1, Mg'de 2, Al'de 3.
- Katyon boyutlarını karşılaştır: en büyük K+, en küçük Al3+.
- Yalnız farklılıkları yazıp benzerliği atlamak — soru hem benzerlik hem farklılık istiyor.
- Na ve K modellerini tamamen aynı saymak — yükleri aynı olsa da K+ katyonu daha büyüktür.
Kendini kontrol et: Yazdığın farklılıklar yük, elektron sayısı ve katyon büyüklüğünün üçünü de kapsıyor mu?
6Model farklılıkları ile tablodaki özellikler arasındaki ilişki
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Na ve K (1 elektron) düşük erime noktası ve sertliğe sahiptir; K daha büyük olduğu için daha düşüktür. Mg ve Al'de çekim güçlüdür, değerler yüksektir. Al'nin iletkenliği en yüksektir.
- Tablodaki erime noktası, sertlik ve iletkenlik sütunlarını Na, K, Mg ve Al için karşılaştırıyoruz.
- Modellerde Na ve K birer, Mg iki, Al üç valans elektronu verir; K'nin katyonu Na'dan büyüktür.
- Na (98 °C) ve K (64 °C) değerleri düşük; K daha büyük katyonlu olduğu için çekim zayıf, değerleri en düşüktür.
- Mg (650 °C) ve Al (660 °C) daha çok serbest elektron ve küçük katyonla güçlü çekim oluşturur; sertlik değerleri de yüksektir.
- İletkenlik en çok serbest elektronu olan Al'de (3,8) en yüksektir.
- Yalnız elektron sayısına bakmak — Na ve K aynı elektron sayısına sahip; aradaki farkı katyon büyüklüğü açıklar.
- Sertlik ve erime noktasını bağ kuvvetinden bağımsız sanmak — ikisi de metalik bağ güçlendikçe artar.
Kendini kontrol et: K'nin Na'dan daha düşük erime noktasına sahip olmasını kendi modelindeki katyon büyüklüğüyle açıklayabiliyor musun?
7Ulaşılamayacak sonucu seçme (çoktan seçmeli)
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Elektron verme isteği arttıkça (iyonlaşma enerjisi azaldıkça) bağ güçlenmez, tersine zayıflar; model ve tablo da bunu desteklemez. Diğer şıklar modellerden ve tablodan çıkarılabilir.
- Her seçeneği modeller ve tablo verileriyle tek tek karşılaştır.
- A: K+ büyük, Na+ küçük; Na'nın erime noktası daha yüksek, yani küçük katyonda çekim artar. Ulaşılır.
- B ve D: Na→Mg→Al'de elektron sayısı artarken erime noktası ve iletkenlik artar. Ulaşılır.
- E: Bağı güçlü Mg ve Al'nin sertliği (2,5 ve 2,8), Na ve K'den yüksektir. Ulaşılır.
- C: Elektron verme isteği K'de Na'dan fazladır ama K'nin bağı daha zayıftır; bu sonuca ulaşılamaz.
- Soru kökündeki "ulaşılamaz" ifadesini gözden kaçırıp doğru bir sonucu işaretlemek.
- Elektron verme isteğini serbest elektron sayısıyla karıştırmak — kolay elektron veren K'nin bağı zayıftır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin şıkkı Na ve K verileriyle sına: daha kolay elektron veren K'nin erime noktası gerçekten daha düşük mü?