Kimya 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 219 Cevapları

P 5, Cl 7 valans elektrona sahiptir; toplam 26 elektron. Üç P-Cl bağı 6 elektron kullanır, kalanlar P üzerinde 1 çift ve her Cl üzerinde 3 çift olur.

1. Valans elektronlarını bul: 15P → 5, 17Cl → 7.
2. Toplam valans elektronunu hesapla: 5 + 3 × 7 = 26 elektron.
3. P'yi merkeze koy, her Cl ile arasına 2 nokta yaz: 3 bağ × 2 = 6 elektron.
4. Her Cl'ye 3 ortaklanmamış çift ekle: 3 × 6 = 18 elektron; toplam 24 elektron kullanılır.
5. Kalan 26 − 24 = 2 elektronu P üzerine 1 çift olarak yaz; P ve her Cl 8 elektrona ulaşır.

Kendini kontrol et: Çizdiğin yapıdaki toplam nokta sayısı 26 mı, ve P ile her Cl çevresinde 8 nokta var mı?

S 6 valans elektrona sahiptir, iki H ile birer bağ yapar. Kalan 4 elektron S üzerinde 2 çift olarak yazılır; S 8, her H 2 elektrona ulaşır.

1. Valans elektronlarını bul: 1H → 1, 16S → 6.
2. Toplam valans elektronunu hesapla: 2 × 1 + 6 = 8 elektron.
3. S'yi merkeze koy, iki H ile arasına 2'şer nokta yaz: 4 elektron kullanılır.
4. Kalan 8 − 4 = 4 elektronu S üzerine 2 ortaklanmamış çift olarak yaz; S 8, her H 2 elektronlu olur.

Kendini kontrol et: Yapıdaki toplam nokta sayısı 8 mi ve S çevresinde 8, her H çevresinde 2 nokta var mı?

H tek bağ yapabilir ve yalnız 2 elektronla doyar; birden fazla atoma bağlanamayacağından merkez atom olamaz (örn. H₂O'da merkez O'dur).

1. H'nin valans elektron sayısını düşün: 1 elektron, yani yalnız bir bağ yapabilir.
2. Merkez atomun en az iki atoma bağlanması gerektiğini hatırla.
3. Tablodaki H₂O ve HCl'ye bak: merkezde O bulunuyor, H uçlarda; öneri yanlıştır.

Kendini kontrol et: H₂O yapısında H atomu iki atoma birden bağlanabiliyor mu?

Merkez atomdaki ortaklanmamış çiftler bağ çiftlerini iter ve molekül geometrisini değiştirir. Örneğin CH₄ ve NH₃ farklı yapıdadır; NH₃'te N üzerinde ortaklanmamış çift vardır.

1. Merkez atomdaki ortaklanmamış çiftlerin de elektron bulutu oluşturduğunu düşün.
2. Bu çiftlerin bağ çiftlerini ittiğini ve bağları birbirine yaklaştırdığını belirle.
3. Karşılaştır: CH₄'te C üzerinde çift yok, simetrik; H₂O'da O üzerinde 2 çift var, bükük. Öneri doğrudur.

Kendini kontrol et: Merkez atomu ortaklanmamış çift taşıyan bir molekülün (H₂O gibi) şekli, taşımayanınkiyle (CH₄) aynı mı?

Oktet kuralı H için geçerli değildir; H dublet kuralına uyar ve etrafında 2 nokta bulunur. Ayrıca bazı moleküllerde oktet aşılabilir veya tamamlanamaz.

1. Öneriyi tablodaki H içeren yapılarla sına: H:H, H:Cl, H₂O.
2. H atomlarının çevresinde yalnız 2 nokta olduğunu gör; H dublet kuralına uyar.
3. Bütün atomlara 8 nokta yazılmadığı için öneri yanlıştır.

Kendini kontrol et: Tablodaki H₂ yapısında her H atomunun çevresinde kaç nokta var?

N 5 valans elektronla 3 H ile 3 bağ yapar, kalan 2 elektron ortaklanmamış çift olur. H'ler 2, N 8 elektronludur; B önerisini ve H'nin merkez olmadığını destekler.

1. Doğru önermeyi (B) ve H'nin merkez olmadığını gösterecek, merkezinde ortaklanmamış çift bulunan bir molekül seç: NH₃.
2. Valans elektronlarını bul: 7N → 5, 1H → 1; toplam 5 + 3 = 8 elektron.
3. N'yi merkeze koy, her H ile arasına 2 nokta yaz: 6 elektron kullanılır.
4. Kalan 2 elektronu N üzerine 1 ortaklanmamış çift olarak yaz; N 8, her H 2 elektronlu olur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: HF: H:F, F üzerinde 3 ortaklanmamış çift (H'nin 2, F'nin 8 elektronlu olduğunu ve C önerisinin yanlışlığını göstermek için kullanılırsa geçerli.) · NF₃: N merkezde, 3 tekli bağ, N üzerinde 1, her F üzerinde 3 ortaklanmamış çift (Merkezde ortaklanmamış çift bulunduğu için B önerisini destekleyen örnek olarak geçerli.)

Kendini kontrol et: Seçtiğin molekülde merkez atom H değil mi ve merkez atom üzerinde ortaklanmamış çift var mı?