Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 229
Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 229 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
40Tablodaki sıvıların kaynama noktalarının birbirinden farklı olma nedeni
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Hidrojen bağı içeren sıvılar (su, etil alkol, bütirik asit) güçlü çekim nedeniyle yüksek, yalnız zayıf etkileşimli aseton ve etil asetat düşük sıcaklıkta kaynar. Molekül boyutu da etkilidir.
- Tablodaki her sıvının yapı formülüne bak; OH grubu olanları (su, etil alkol, bütirik asit) belirle.
- OH grubu olan moleküller arasında hidrojen bağı oluştuğunu, aseton ve etil asetatta ise hidrojen bağı olmadığını not et.
- Kaynama noktalarını karşılaştır: hidrojen bağı yapan sıvılar genelde daha yüksek sıcaklıkta kaynar.
- Farkı yalnız mol kütlesine bağlamak — bütirik asit ile etil asetatın formülü aynı, kaynama noktaları çok farklıdır.
- Kaynamada kovalent bağların koptuğunu düşünmek — kaynamada yalnız moleküller arası etkileşimler yenilir.
Kendini kontrol et: Aynı formüllü bütirik asit ve etil asetatın kaynama noktası farkını cevabın açıklayabiliyor mu?
41Etil alkol-aseton karışımında damıtma balonundan ilk ayrılan bileşen ve nedeni
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Asetonun kaynama noktası (56 °C) etil alkolünkinden (78 °C) düşüktür; aseton moleküllerinin arasında hidrojen bağı yoktur, bu yüzden önce buharlaşıp ayrılır.
- Tablodan kaynama noktalarını oku: aseton 56 °C, etil alkol 78 °C.
- Ayrımsal damıtmada kaynama noktası düşük olan bileşen önce buharlaşıp ayrılır.
- 56 °C < 78 °C olduğundan ilk ayrılan bileşen asetondur.
- Nedeni: asetonda hidrojen bağı yoktur, moleküller arası çekim etil alkolden zayıftır.
- Kaynama noktası yüksek olanın önce ayrıldığını sanmak — önce buharlaşan, kaynama noktası düşük olandır.
- Yalnız 'aseton' yazıp nedeni açıklamamak — soru nedenini de istemektedir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin bileşenin kaynama noktası diğerinden düşük mü?
42Aseton, etil alkol ve su karışımında toplama kabına geliş sırası
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kaynama noktası düşük olan önce gelir: aseton 56 °C, etil alkol 78 °C, su 100 °C.
- Tablodan kaynama noktalarını yaz: aseton 56 °C, etil alkol 78 °C, su 100 °C.
- Kaynama noktası düşük olan önce buharlaşır ve toplama kabına önce gelir.
- Küçükten büyüğe sırala: 56 < 78 < 100.
- Geliş sırası: aseton, etil alkol, su.
- Sıralamayı ters yapmak — toplama kabına ilk gelen, kaynama noktası en düşük olandır.
Kendini kontrol et: Yazdığın sırada kaynama noktaları küçükten büyüğe doğru artıyor mu?
43Ayrımsal damıtmadaki kimyasallarla ilgili yanlış ifadeyi seçme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Etil alkolde hidrojen bağı, etil asetatta yalnız dipol-dipol türü etkileşim vardır; etkileşim türleri farklı olduğundan kaynama noktaları yakın olsa da ifadedeki gerekçe yanlıştır.
- Soru yanlış ifadeyi istiyor; her seçeneği tablo ve metinle karşılaştır.
- Etil alkolün yapısında OH grubu var, molekülleri arasında hidrojen bağı oluşur.
- Etil asetatta O'ya bağlı H yoktur; molekülleri arasında hidrojen bağı oluşmaz, dipol-dipol etkileşimi vardır.
- Etkileşim türleri farklı olduğundan D'deki 'aynı etkileşim türü' gerekçesi yanlıştır; cevap D.
- Kaynama noktaları yakın (78 ve 77 °C) diye D'yi doğru saymak — yakınlık doğru, ancak gerekçe yanlıştır.
- Yapıdaki O atomunu görüp etil asetatın hidrojen bağı yaptığını sanmak — H'nin doğrudan O'ya bağlı olması gerekir.
Kendini kontrol et: Etil asetatın yapı formülünde O atomuna doğrudan bağlı bir H var mı?
44Rakım değiştikçe yumurta pişme süresinin farklılaşma nedeni
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yüksek yerlerde kaynayan su daha düşük sıcaklıkta olduğundan pişirme yavaşlar; Erzurum'da süre en uzundur.
- Tabloda rakım ile pişme süresini karşılaştır: rakım arttıkça süre uzamaktadır.
- Rakım arttıkça hava basıncı, yani suya uygulanan dış basınç azalır.
- Dış basınç azalınca su daha düşük sıcaklıkta kaynar.
- Kaynayan su daha az sıcak olduğundan yumurta daha uzun sürede pişer.
- Yüksek yerlerde suyun daha yüksek sıcaklıkta kaynadığını düşünmek — dış basınç azaldığı için kaynama noktası düşer.
- Süre farkını ısıtıcıya veya su miktarına bağlamak — metinde bunların aynı olduğu belirtilmiştir.
Kendini kontrol et: Erzurum'da sürenin en uzun olması, cevabındaki basınç–kaynama noktası ilişkisiyle uyumlu mu?
45Rakım ve kaynama ile ilgili doğru ifadeyi seçme (çoktan seçmeli)
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sıvı, buhar basıncı dış basınca eşitlenince kaynar. Erzurum'da dış basınç en düşük olduğundan gereken buhar basıncı da en düşüktür.
- Bir sıvı, buhar basıncı dış basınca eşit olduğunda kaynar.
- Rakımı en yüksek şehir Erzurum'dur; dış basınç en düşük oradadır.
- Dış basınç en düşük olduğundan kaynama için gereken buhar basıncı da Erzurum'da en düşüktür; C doğrudur.
- Diğerlerini ele: A'da basınç en az, B'de ikinci düşük kaynama Kütahya'da, D'de süre en uzun, E'de ilişki doğru orantılı.
- E'yi seçmek — dış basınç arttıkça kaynama noktası da artar; ilişki ters değil, doğru yöndedir.
- D'yi seçmek — kaynama noktası en düşük Erzurum'da yumurta en geç pişer.
Kendini kontrol et: Kaynama anında buhar basıncının dış basınca eşit olduğunu kullanarak seçtiğin şıkkı doğrulayabiliyor musun?
46450 m rakımlı Denizli'de yumurtanın yaklaşık pişme süresi ve gerekçesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
450 m, Bursa (100 m) ile Kütahya (970 m) arasındadır. Rakım arttıkça süre uzar; doğrusal tahminle yaklaşık 4,5 dakika beklenir.
- Verilen: Denizli'nin rakımı 450 m. İstenen: tabloya göre yumurtanın yaklaşık pişme süresi.
- Tabloda 450 m, Bursa (100 m, 4 dk 4 sn) ile Kütahya (970 m, 5 dk 13 sn) arasında kalır.
- Rakım arttıkça dış basınç azalır, su daha düşük sıcaklıkta kaynar; bu yüzden pişme süresi uzar.
- Süre farkı 69 s, rakım farkı 870 m; 350 m artış için yaklaşık 350 × 69 / 870 ≈ 28 s eklenir.
- Bursa süresi 244 s; 244 + 28 = 272 s ≈ 4 dk 32 s, yani yaklaşık 4,5 dakika.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 4 dakika 4 saniye ile 5 dakika 13 saniye arasında bir süre (Bursa ile Kütahya arasında olduğu, rakımla sürenin arttığı gerekçesiyle açıklanırsa)
- Süreyi Bursa'dan kısa vermek — Denizli'nin rakımı daha yüksek olduğundan süre daha uzun olmalıdır.
- Dakika ve saniyeleri ondalık gibi işlemek — 4 dk 4 sn, 4,04 dakika değil 244 saniyedir.
Kendini kontrol et: Bulduğun süre 4 dk 4 sn ile 5 dk 13 sn arasında mı?