Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 57
Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 57 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
6Geçersiz önermeleri ayıklayıp orbital bağıl enerjilerine ilişkin geçerli çıkarımları yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Önceki sayfadaki diyagramda 4s, 3d'den; 5s, 4d'den daha düşük enerjilidir. Bu yüzden 'n arttıkça enerji her zaman artar' önermesi geçersizdir.
- Sayfa 56'daki diyagramda orbital çizgilerinin yüksekliklerini karşılaştır; daha yukarıdaki çizgi daha yüksek enerjiyi gösterir.
- Aynı enerji seviyesindeki orbitalleri karşılaştır: 3s, 3p ve 3d'de enerji s < p < d sırasıyla artar.
- Aynı alt kabuktaki orbitallere bak: üç 2p ya da beş 3d çizgisi aynı hizadadır, yani eş enerjilidir.
- Farklı seviyeleri karşılaştır: 4s çizgisi 3d'nin, 5s çizgisi 4d'nin altındadır; enerji seviyeleri örtüşebilir.
- 'n arttıkça enerji her zaman artar' gibi diyagramla çelişen önermeleri ele, kalan geçerli çıkarımları yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Enerji sırasını n + ℓ toplamıyla ifade etmek: toplam küçükse enerji düşüktür, eşitse n'si küçük olan düşüktür (Diyagramla tutarlı örneklerle (4s < 3d, 5s < 4d gibi) desteklenirse geçerlidir)
- Orbital enerjisini yalnız n değerine göre belirlemek — 4s, 3d'den düşük enerjilidir; orbital türü de etkilidir.
- Aynı alt kabuktaki p veya d orbitallerinin enerjilerini farklı sanmak — diyagramda aynı hizadadır, eş enerjilidir.
Kendini kontrol et: Yazdığın her çıkarımı diyagramdaki iki çizginin yüksekliğini karşılaştırarak gösterebiliyor musun?
KN1.4-2d4. enerji seviyesinde en fazla elektron sayısı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
16 orbital x 2 elektron = 32.
- Verilen: Bir orbital en fazla 2 elektron alır. İstenen: 4. enerji seviyesindeki en fazla elektron sayısı.
- 4. enerji seviyesinde 4s (1), 4p (3), 4d (5) ve 4f (7) orbitalleri vardır; toplam 16 orbital.
- En fazla elektron: 16 · 2 = 32 elektron.
- 4f orbitallerini unutup 18 elektron bulmak — 4f'nin 7 orbitali 14 elektron daha ekler.
Kendini kontrol et: Sonucun 2n² formülüyle aynı mı: 2 · 4² = 32?
KN1.4-3Orbital sayısı ile en fazla elektron sayısı arasındaki örüntüyü yazma ve arkadaşlarla karşılaştırma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
1, 4, 9, 16 orbital ve 2, 8, 18, 32 elektron. Karşılaştırmada ifade biçimi farklı olsa da ilişki aynı olmalıdır.
- Önceki sorulardaki orbital sayılarını yaz: 1, 4, 9, 16.
- Bu sayıların enerji seviyesi numarasının karesi olduğunu fark et: 1², 2², 3², 4²; yani n².
- En fazla elektron sayılarını yaz: 2, 8, 18, 32.
- Her birinin orbital sayısının 2 katı olduğunu gör; örüntü 2n² olur.
- Arkadaşlarının örüntüsüyle karşılaştır; farklı yazılsa da aynı ilişkiyi anlatıp anlatmadığını kontrol et.
- Elektron sayısı için 2n yazmak — n = 3 için 6 verir, oysa 3. seviyede 18 elektron bulunur.
- Yalnızca sayıları art arda yazıp kuralı belirtmemek — soru, örüntünün genel ifadesini istiyor.
Kendini kontrol et: Bulduğun formülde n = 4 yazınca 16 orbital ve 32 elektron elde ediyor musun?
KN1.4-4Karekodu okutarak atom orbital enerjileri içeriğine ulaşma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
7Bağıl enerji diyagramına göre orbital enerjilerini düşükten yükseğe sıralama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sayfa 56'daki diyagramda çizgiler aşağıdan yukarıya bu sırayla yükselir. Diyagram 4d ile biter; aynı alt kabuğun orbitalleri aynı enerjidedir.
- Diyagramda en alttaki çizgiden başla: en düşük enerjili orbital 1s'dir.
- Yukarı doğru çizgileri sırayla izle: 1s'den sonra 2s, 2p, 3s ve 3p gelir.
- 4s çizgisinin 3d çizgilerinin altında olduğuna dikkat et; önce 4s, sonra 3d yaz.
- Devam et: 3d'den sonra 4p, ardından 5s ve en üstte 4d gelir.
- Sıralamayı '<' işaretiyle yaz: 1s < 2s < 2p < 3s < 3p < 4s < 3d < 4p < 5s < 4d.
- 3d'yi 4s'den önce yazmak — diyagramda 4s çizgisi 3d'nin altındadır, yani daha düşük enerjilidir.
- 5s'yi 4d'den sonra yazmak — diyagramda 5s, 4d'den daha düşük enerjilidir.
- Aynı alt kabuğun orbitallerini ayrı basamaklar gibi sıralamak — üç p ya da beş d orbitali eş enerjilidir.
Kendini kontrol et: Sıralamandaki her orbitalin çizgisi, kendisinden önce yazdığın orbitalin çizgisinden daha yukarıda mı?
KN1.4-1a1. enerji seviyesindeki orbitaller ve toplam orbital sayısı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
n=1 düzeyinde yalnız s alt kabuğu vardır ve tek orbital içerir.
- 1. enerji seviyesinde (n = 1) yalnızca s türü orbital bulunur.
- Bir s alt kabuğunda 1 orbital vardır.
- 1p orbitali yazmak — p orbitalleri 2. enerji seviyesinden itibaren bulunur.
Kendini kontrol et: Orbital sayısı n² kuralına uyuyor mu: 1² = 1?
KN1.4-1b2. enerji seviyesindeki orbitaller ve toplam orbital sayısı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
n=2: 1 s + 3 p orbitali = 4.
- 2. enerji seviyesinde s ve p türü orbitaller bulunur.
- 2s alt kabuğunda 1, 2p alt kabuğunda 3 orbital (2px, 2py, 2pz) vardır.
- Toplam orbital sayısı: 1 + 3 = 4.
- 2p'yi tek orbital saymak — p alt kabuğu px, py, pz olmak üzere üç orbitalden oluşur.
- 2d orbitali eklemek — d orbitalleri 3. enerji seviyesinden itibaren bulunur.
Kendini kontrol et: Orbital sayısı n² kuralına uyuyor mu: 2² = 4?
KN1.4-1c3. enerji seviyesindeki orbitaller ve toplam orbital sayısı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
n=3: 1 s + 3 p + 5 d = 9.
- 3. enerji seviyesinde s, p ve d türü orbitaller bulunur.
- 3s'de 1, 3p'de 3, 3d'de 5 orbital vardır.
- Toplam orbital sayısı: 1 + 3 + 5 = 9.
- 3d'yi 3 orbital saymak — d alt kabuğunda 5 orbital vardır; Etkinlik 1.8'deki beş 3d görselini hatırla.
- 3f eklemek — f orbitalleri 4. enerji seviyesinden itibaren bulunur.
Kendini kontrol et: Orbital sayısı n² kuralına uyuyor mu: 3² = 9?
KN1.4-1d4. enerji seviyesindeki orbitaller ve toplam orbital sayısı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
n=4: 1 s + 3 p + 5 d + 7 f = 16.
- 4. enerji seviyesinde s, p, d ve f türü orbitaller bulunur.
- 4s'de 1, 4p'de 3, 4d'de 5, 4f'de 7 orbital vardır.
- Toplam orbital sayısı: 1 + 3 + 5 + 7 = 16.
- 4f'yi unutmak ve toplamı 9 bulmak — f türü orbitaller ilk kez 4. enerji seviyesinde ortaya çıkar.
- f alt kabuğunu 5 orbital saymak — her yeni türde orbital sayısı 2 artar: 1, 3, 5, 7.
Kendini kontrol et: Orbital sayısı n² kuralına uyuyor mu: 4² = 16?
KN1.4-2a1. enerji seviyesinde en fazla elektron sayısı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
1 orbital x 2 elektron = 2.
- Verilen: Bir orbital en fazla 2 elektron alır. İstenen: 1. enerji seviyesindeki en fazla elektron sayısı.
- 1. enerji seviyesinde yalnızca 1s orbitali vardır; toplam 1 orbital.
- En fazla elektron: 1 · 2 = 2 elektron.
- Orbital sayısını elektron sayısı olarak yazmak (1) — her orbital 2 elektron alır, sonucu 2 ile çarpmak gerekir.
Kendini kontrol et: Sonucun 2n² formülüyle aynı mı: 2 · 1² = 2?
KN1.4-2b2. enerji seviyesinde en fazla elektron sayısı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
4 orbital x 2 elektron = 8.
- Verilen: Bir orbital en fazla 2 elektron alır. İstenen: 2. enerji seviyesindeki en fazla elektron sayısı.
- 2. enerji seviyesinde 2s (1 orbital) ve 2p (3 orbital) vardır; toplam 4 orbital.
- En fazla elektron: 4 · 2 = 8 elektron.
- 2p'yi tek orbital sayıp 4 elektron bulmak — 2p üç orbitalden oluşur ve tek başına 6 elektron alır.
Kendini kontrol et: Sonucun 2n² formülüyle aynı mı: 2 · 2² = 8?
KN1.4-2c3. enerji seviyesinde en fazla elektron sayısı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
9 orbital x 2 elektron = 18.
- Verilen: Bir orbital en fazla 2 elektron alır. İstenen: 3. enerji seviyesindeki en fazla elektron sayısı.
- 3. enerji seviyesinde 3s (1), 3p (3) ve 3d (5) orbitalleri vardır; toplam 9 orbital.
- En fazla elektron: 9 · 2 = 18 elektron.
- 3d'yi hesaba katmayıp 8 elektron bulmak — 3. enerji seviyesinde 3d orbitalleri de vardır ve 10 elektron alır.
Kendini kontrol et: Sonucun 2n² formülüyle aynı mı: 2 · 3² = 18?