Ana sayfa›Kimya 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 68›Çalışma kağıdı
Yazdırırken “Arka planı yazdır” seçeneğini kapatabilirsiniz. Cevap anahtarı ayrı sayfadadır.
Kimya 9. sınıf · Elektron Dizilimi ve Periyodik Tablodaki Yer
Bilgi notu
Elektron Dizilimi ve Periyodik Tablodaki Yer
- Periyot numarası, elektron diziliminde en büyük baş kuantum sayısıdır (n).
- Son elektron s ya da p orbitalinde ise element A grubundadır; grup numarası son kabuktaki ns + np elektron sayısıdır.
- Son elektron d orbitalinde ise element B grubundadır; grup numarası ns + (n-1)d elektron toplamından bulunur (8, 9, 10 için 8B; 11 için 1B; 12 için 2B).
- Orbital doldurma sırası: 1s 2s 2p 3s 3p 4s 3d 4p.
Örnek: 15P elementinin periyodik tablodaki yerini bulunuz.
Çözüm: 15 elektron: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p3 (2 + 2 + 6 + 2 + 3 = 15). En büyük n = 3: 3. periyot. Son elektron p'de: A grubu. 3s2 + 3p3 = 5: 5A.
Önce bilgi notunu oku, sonra kendin çöz; işlemlerini çözüm alanına yaz. Bitirince cevap anahtarıyla kontrol et. Sorular açık uçlu ve kısa cevaplıdır (yazılı sınav biçimi).
Isınma
Elektron diziliminde periyot numarası nasıl bulunur?
Son elektronu p orbitalinde biten bir element hangi grup türündedir?
12Mg elementinin elektron dizilimini yazınız.
Uygulama
13Al elementinin elektron dizilimini yazınız; periyodunu ve grubunu belirtiniz.
35Br elementinin elektron dizilimini yazarak periyodik tablodaki yerini belirtiniz.
22Ti elementinin elektron dizilimini yazarak periyodik tablodaki yerini belirtiniz.
Düşün
Elektron dizilimi [Ar] 4s2 3d10 4p2 olan bir X elementinin atom numarasını, periyodunu ve grubunu bulunuz. 3d orbitalindeki elektronların grup numarasına neden katılmadığını da açıklayınız.
11Na ve 19K elementlerinin elektron dizilimlerini yazarak bu elementlerin aynı grupta fakat farklı periyotlarda olduğunu gerekçelendiriniz.
Bu kağıt yapay zekâ ile hazırlanmıştır; insan editör onayı yoktur. Hata görürseniz kitavuz.com'da “Hata bildir” ile haber verin.
Yapay zekâ ile hazırlandı; insan editör onayı yoktur. Her cevap bağımsız bir ikinci çözümle karşılaştırıldı. Sınıfta kullanmadan önce bir kez kendiniz kontrol edin.
| No | Cevap / puanlama ölçütü | Kısa gerekçe | Puan |
|---|---|---|---|
| 1 | En büyük baş kuantum sayısı (n) periyot numarasıdır. | Periyot, elektronların bulunduğu en dış kabuğun numarasını verir. | 8 |
| 2 | A grubu. | Son elektronu s ya da p orbitalinde biten elementler A grubundadır. | 8 |
| 3 | 1s2 2s2 2p6 3s2. | 12 elektron sırayla yerleşir: 2 + 2 + 6 + 2 = 12. | 8 |
| 4 | 1s2 2s2 2p6 3s2 3p1; 3. periyot 3A grubu. | En büyük n = 3: 3. periyot; son elektron p'de: A grubu; 3s2 + 3p1 = 2 + 1 = 3: 3A. | 12 |
| 5 | 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p5 ([Ar] 4s2 3d10 4p5); 4. periyot 7A grubu. | 2 + 2 + 6 + 2 + 6 + 2 + 10 + 5 = 35. En büyük n = 4; son elektron p'de: A grubu; 4s2 + 4p5 = 2 + 5 = 7: 7A. | 12 |
| 6 | [Ar] 4s2 3d2; 4. periyot 4B grubu. | 18 + 2 + 2 = 22. En büyük n = 4; son elektron d'de: B grubu; 4s2 + 3d2 = 2 + 2 = 4: 4B. | 12 |
| 7 | Ölçütler: Atom numarası 18 + 2 + 10 + 2 = 32 (5 puan). Periyot: en büyük n = 4, yani 4. periyot (4 puan). Son elektron p'de olduğundan A grubu; grup numarası 4s2 + 4p2 = 4, yani 4A (6 puan). A grubunda grup numarası yalnız en dış kabuktaki (ns ve np) elektronlarla bulunur; 3d iç kabuğa ait olduğundan sayılmaz (5 puan). | [Ar] 18 elektrondur. Elektron toplamı 18 + 14 = 32; son kabukta 2 + 2 = 4 elektron vardır. | 20 |
| 8 | Ölçütler: Na: 1s2 2s2 2p6 3s1; 3. periyot 1A (6 puan). K: [Ar] 4s1; 4. periyot 1A (6 puan). Karşılaştırma: ikisinin de son kabuğunda 1 elektron olduğu için aynı gruptadır (1A); en büyük n değerleri farklı (3 ve 4) olduğu için farklı periyotlardadır (8 puan). | Na: 2 + 2 + 6 + 1 = 11; K: 18 + 1 = 19. Grup son kabuktaki elektron sayısına, periyot en büyük n'ye bağlıdır. | 20 |
Sık yapılan hatalar: A grubu elementlerinde 3d elektronlarını da grup numarasına ekler (ör. 33As için 15 bulur). · Orbital doldurma sırasını bozup 3d'yi 4s'den önce yerleştirir.
Öz kontrol: Yazdığım dizilimdeki elektron sayısı atom numarasına eşit mi ve periyodu en büyük n'den buldum mu?