Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 105
Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 105 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-Kasın durumuTabloda kasın durumu satırı: iki sarkomer görselindeki kas gevşek mi kasılı mı
Çözüm Yolu
2. durumda Z çizgileri birbirine yaklaşmış, aktin ve miyozin iç içe geçmiştir; bu kasılmayı gösterir. 1. durumda iplikler az örtüşür, kas gevşektir.
- İstenen: 'Kasın durumu' satırı; iki sarkomer görselini karşılaştırırız.
- 1. durumda Z çizgileri uzak, aktin ve miyozin az örtüşüyor.
- 2. durumda Z çizgileri yakın, iplikler daha çok iç içe geçmiş.
- İpliklerin iç içe geçip sarkomerin kısalması kasılma demektir.
- Görseldeki ipliklerin sayısına bakmak — iki durumda iplik sayısı aynıdır; ölçüt Z çizgileri arası mesafe ve örtüşme miktarıdır.
Kendini kontrol et: Daha kısa görünen sarkomerleri 'kasılmış' olarak mı işaretledin?
1-Miyozin boyuTabloda miyozin boyu satırı
Çözüm Yolu
Kayan iplik modeline göre miyozin iplikleri de kısalmaz; boy değişimi yalnız sarkomerde olur.
- İstenen: 'Miyozin boyu' satırı; iki görseldeki kalın ipliklerin uzunluğunu karşılaştırırız.
- Kayan iplikler modeline göre kasılmada iplikler kısalmaz, yalnız birbiri üzerinde kayar.
- Kısalan yapı sarkomerin kendisidir, miyozin değil.
- Miyozinin kasılmada büzüldüğünü düşünmek — miyozin aktini çeker ama kendi boyu değişmez.
Kendini kontrol et: Tablonda değişmeyen satırlar kütle, hacim, A bandı, aktin ve miyozin boyu mu?
1-Sarkomerin boyuTabloda sarkomer boyu satırı
Çözüm Yolu
Kasılmada iki Z çizgisi birbirine yaklaştığı için sarkomer kısalır; gevşemede uzar.
- İstenen: 'Sarkomerin boyu' satırı; sarkomer iki Z çizgisi arasındaki bölgedir.
- 1. durumda Z çizgileri arası uzun, 2. durumda kısadır.
- Z çizgileri yaklaştıkça sarkomer kısalır; bu kasılmayı gösterir.
- Sarkomer boyunu miyozin boyuyla karıştırmak — sarkomer iki Z çizgisi arasıdır, miyozin boyu ise değişmez.
Kendini kontrol et: Sarkomer boyu kısaldıysa Z çizgileri de birbirine yaklaşmış mı?
1-Kas kütlesiTabloda kas kütlesi satırı
Çözüm Yolu
Kasılma ve gevşeme sırasında kasa madde eklenmez ya da çıkmaz; kas kütlesi sabit kalır.
- İstenen: 'Kas kütlesi' satırı; kasılma ve gevşemede madde miktarına bakarız.
- Kasılmada yalnız iplikler birbiri üzerinde kayar; kasa madde eklenmez, kastan madde çıkmaz.
- Madde miktarı aynı kaldığından kütle de aynı kalır.
- Kasılan kasın kütlesinin arttığını sanmak — kasın şişkin görünmesi biçim değişikliğidir, madde eklenmez.
Kendini kontrol et: Kasılmada kasa yeni bir madde giriyor mu? Girmiyorsa kütle değişebilir mi?
1-Kas hacmiTabloda kas hacmi satırı
Çözüm Yolu
Kas boyu kısalırken kalınlaşır; toplam hacim yaklaşık sabit kalır.
- İstenen: 'Kas hacmi' satırı.
- Kas kasılırken boyu kısalır ama aynı anda enine kalınlaşır.
- Kütle değişmediği ve kısalma kalınlaşmayla dengelendiği için hacim aynı kalır.
- Boy kısaldığı için hacmin azaldığını düşünmek — kas aynı anda kalınlaştığından hacim korunur.
Kendini kontrol et: Kasın kısalırken kalınlaştığını hesaba kattın mı?
1-I bandıTabloda I bandı satırı
Çözüm Yolu
I bandı yalnız aktin bulunan bölgedir. Kasılmada aktin miyozinin arasına kayar, I bandı daralır; gevşemede genişler.
- İstenen: 'I bandı' satırı; I bandı yalnız aktin bulunan, Z çizgisini içeren açık bölgedir.
- Kasılmada aktinler miyozin arasına kaydığından yalnız aktin olan bölge küçülür.
- Gevşemede aktinler geri çekilir ve bu bölge genişler.
- I bandını A bandıyla karıştırmak — A bandı miyozin boyu kadardır ve değişmez; daralan I bandıdır.
- I bandının yalnız aktin bulunan bölge olduğunu unutup miyozinle örtüşen kısmı da saymak.
Kendini kontrol et: Kasılmada daralan bantların I ve H bantları olduğunu, A bandının sabit kaldığını kontrol ettin mi?
1-H bandıTabloda H bandı satırı
Çözüm Yolu
H bandı yalnız miyozin bulunan orta bölgedir. Aktin ipliklerinin birbirine yaklaşması H bandını daraltır.
- İstenen: 'H bandı' satırı; H bandı sarkomer ortasında yalnız miyozin bulunan bölgedir.
- 1. durumda aktin uçları arasında belirgin bir boşluk (H bandı) görülür.
- Kasılmada aktinler ortaya doğru kayınca bu bölge daralır, tamamen kapanabilir.
- H bandını yalnız aktin bulunan bölge sanmak — H bandı ortada yalnız miyozinin bulunduğu bölgedir.
Kendini kontrol et: Sarkomerin ortasında aktin uçları arasındaki boşluk 2. durumda daralmış mı?
1-Z çizgileriTabloda Z çizgileri satırı
Çözüm Yolu
Aktin iplikleri Z çizgilerine bağlıdır. Kasılmada aktinler içeri kayarken Z çizgileri birbirine yaklaşır.
- İstenen: 'Z çizgileri' satırı; görsellerde sarkomeri sınırlayan çizgilerin arasına bakarız.
- 1. durumda Z çizgileri arası geniş, 2. durumda dardır.
- Kasılmada Z çizgilerine bağlı aktinler miyozin üzerinde ortaya kayar, Z çizgileri yaklaşır.
- Z çizgilerinin miyozine bağlı olduğunu sanmak — Z çizgilerine aktin iplikleri bağlanır.
Kendini kontrol et: Z çizgileri arası mesafe, sarkomer boyu satırındaki cevabınla uyumlu mu?
1-A bandıTabloda A bandı satırı
Çözüm Yolu
A bandı miyozin boyuna eşittir ve miyozin boyu değişmediği için A bandı sabit kalır.
- İstenen: 'A bandı' satırı; A bandı miyozin ipliklerinin boyu kadardır.
- Kayan iplikler modelinde miyozin iplikleri kısalmaz, yalnız aktinler kayar.
- Miyozin boyu sabit kaldığı için A bandının genişliği de sabittir.
- Sarkomer kısaldığı için tüm bantların daraldığını düşünmek — A bandı miyozin boyuna bağlıdır, değişmez.
Kendini kontrol et: A bandı ile miyozin boyu satırına aynı cevabı verdin mi?
1-Aktin boyuTabloda aktin boyu satırı
Çözüm Yolu
Aktin iplikleri kısalmaz; yalnızca miyozin arasında kayarak örtüşme artar.
- İstenen: 'Aktin boyu' satırı; iki görseldeki ince ipliklerin uzunluğunu karşılaştırırız.
- Kasılmada aktin iplikleri miyozinlerin arasına kayar; ipliğin kendisi kısalmaz.
- Değişen, aktin ile miyozinin örtüşme miktarıdır.
- Aktinin kısaldığını sanmak — aktin yalnız kayar; kısalan aktin değil, yalnız aktin bulunan I bandıdır.
Kendini kontrol et: Görsellerde ince ipliklerin uzunluğu gerçekten değişmiş mi, yoksa yalnız konumları mı?