Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 155
Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 155 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
aHomeostazi vücut iç dengesinin korunmasıdır önermesi
Çözüm Yolu
Homeostazi, iç ortamın sabit ve dengeli tutulmasıdır; önerme doğrudur.
- Homeostazinin tanımını hatırla: iç ortam koşullarının belirli sınırlar içinde sabit tutulması.
- Önermedeki "vücut iç dengesinin korunması" ifadesini bu tanımla karşılaştır.
- İkisi aynı anlamı taşıdığı için D okunu izle ve b) önermesine geç.
- Homeostaziyi dış ortama uyum sanmak — homeostazi iç ortamın dengesiyle ilgilidir.
Kendini kontrol et: Homeostazinin tanımını kendi cümlenle yazınca önermeyle aynı anlama ulaşıyor musun?
hTerlemenin soğuk havalarda ısıtma mekanizması olduğu önermesi
Çözüm Yolu
Terleme sıcakta vücudu serinletir; soğukta ısınma titreme, damar daralması gibi yollarla olur.
- Terin buharlaşırken deriden ısı aldığını ve vücudu serinlettiğini hatırla.
- Soğukta vücudun ısınmak için titreme ve damar daralması gibi yollar kullandığını düşün.
- Terleme ısıtma değil serinletme mekanizması olduğu için Y okunu izle.
- Terlemeyi ısınmayla ilişkilendirmek — ter buharlaşınca ısı kaybedilir; terleme sıcakta devreye girer.
Kendini kontrol et: Sporcular maçta neden terliyordu; terlemenin işlevini bu örnekle doğrulayabiliyor musun?
ıEnerji dengesinde alınan ve harcanan enerjinin eşit olduğu önermesi
Çözüm Yolu
Enerji dengesi, alınan enerji ile harcanan enerjinin eşit olmasıdır.
- Besinlerle alınan enerjiyi ve yaşamsal olaylarla harcanan enerjiyi düşün.
- Enerji dengesinin bu ikisinin eşit olması durumu olduğunu hatırla.
- Önerme tanıma uyduğu için D okunu izle.
- Enerji dengesini yalnız alınan enerji miktarı sanmak — denge, alınan ile harcanan enerjinin karşılaştırılmasıdır.
Kendini kontrol et: Alınan enerji harcanandan fazla olursa vücut ağırlığına ne olacağını söyleyebiliyor musun?
iVücut ağırlığının korunmasının homeostaziyi etkilediği önermesi
Çözüm Yolu
Vücut ağırlığı enerji dengesine bağlıdır ve homeostaziyi etkiler.
- Vücut ağırlığının alınan ve harcanan enerji dengesine bağlı olduğunu hatırla.
- Aşırı kilo alma veya kaybetmenin kan şekeri, kan basıncı gibi dengeleri bozabileceğini düşün.
- Ağırlığın korunması iç dengeyi etkilediği için D okunu izle.
- Vücut ağırlığını yalnız görünüşle ilgili sanmak — ağırlık değişimi birçok iç dengeyi etkiler.
Kendini kontrol et: Vücut ağırlığındaki büyük bir değişimin bozabileceği bir iç denge örneği verebiliyor musun?
jSağlıklı insanda su, elektrolit, toksin, kan basıncı dengesinin sürekli korunmaya çalışıldığı önermesi
Çözüm Yolu
Bu süreçlerin hepsi homeostatik mekanizmalarla sürekli dengede tutulmaya çalışılır.
- Önermede sayılan su ve elektrolit dengesi, toksin atımı ve kan basıncını tek tek ele al.
- Her birinin vücutta sürekli izlenip düzenlenen bir süreç olduğunu doğrula.
- Hepsi homeostatik süreç olduğu için önerme doğrudur; D okunu izle.
- Uzun listede tek bir öğeyi yanlış sanıp tüm önermeye Y demek — her öğeyi ayrı ayrı kontrol etmelisin.
Kendini kontrol et: Listedeki her süreç için görev yapan bir organ adı söyleyebiliyor musun?
kHomeostazinin sadece hayvanlarda görülen bir özellik olduğu önermesi
Çözüm Yolu
Homeostazi bitkiler ve mikroorganizmalar dahil tüm canlılarda görülür.
- Önermedeki "sadece hayvanlarda" sınırlamasına dikkat et.
- Bitkilerin stomalarla su kaybını, tek hücrelilerin de iç ortamlarını düzenlediğini hatırla.
- Homeostazi tüm canlıların ortak özelliği olduğu için Y okunu izle.
- Homeostaziyi sinir sistemi olan canlılara özgü sanmak — bitkiler ve tek hücreliler de iç dengelerini korur.
Kendini kontrol et: Bir bitkinin iç dengesini korumak için yaptığı bir düzenleme örneği verebiliyor musun?
lVücut sıcaklığı düştüğünde kılların dikleşmesinin gözlenebileceği önermesi
Çözüm Yolu
Soğukta kıl kökü kasları kasılır, kıllar dikleşir; ısı kaybı azalır.
- Soğukta tüylerin diken diken olduğu durumu hatırla.
- Kıl kökündeki küçük kasların kasılarak kılları dikleştirdiğini ve ısı kaybını azaltmaya çalıştığını düşün.
- Bu tepki soğukta gözlendiği için önerme doğrudur; D okunu izle.
- Kılların dikleşmesini sıcakta olan bir tepki sanmak — bu tepki vücut sıcaklığı düştüğünde ortaya çıkar.
Kendini kontrol et: Vücut ısısı düşünce kılların dikleşmesi dışında görülen bir tepki, örneğin titreme, söyleyebiliyor musun?
bİnsanda homeostazinin yalnızca fiziksel düzeyde gerçekleştiği önermesi
Çözüm Yolu
Homeostazi fiziksel olduğu kadar kimyasal ve fizyolojik düzeylerde de gerçekleşir.
- Önermedeki "sadece" sözcüğüne dikkat et; tek bir düzeyle sınırlandırma yapılıyor.
- Kan şekeri, pH ve iyon dengesi gibi kimyasal düzenlemeleri hatırla.
- Homeostazi fiziksel düzeyle sınırlı olmadığı için önerme yanlıştır; Y okunu izle.
- Yalnız vücut sıcaklığını düşünüp önermeye D demek — kimyasal ve fizyolojik dengeler de homeostazinin parçasıdır.
Kendini kontrol et: Fiziksel olmayan bir homeostazi örneği, örneğin kan glikozu dengesi, söyleyebiliyor musun?
cWalter Cannon'un homeostazi kavramını geliştiren ilk bilim insanı olduğu önermesi
Çözüm Yolu
İç ortam sabitliği fikrini ilk Claude Bernard ortaya koymuştur; Cannon kavramı adlandırıp geliştirmiştir, ilk bilim insanı değildir.
çBöbreklerin su ve elektrolit dengesinde önemli rolü olduğu önermesi
Çözüm Yolu
Böbrekler idrar oluşturarak su ve elektrolit dengesini düzenler.
- Böbreklerin kanı süzerek idrar oluşturduğunu hatırla.
- İdrarla atılan su ve iyon miktarının vücudun ihtiyacına göre ayarlandığını düşün.
- Böbrekler su ve elektrolit dengesini düzenlediği için önerme doğrudur; D okunu izle.
- Böbrekleri yalnız atık atan organ sanmak — su ve iyonları geri emerek dengeyi de ayarlarlar.
Kendini kontrol et: Çok su içtiğinde idrar miktarının neden arttığını böbreklerin göreviyle açıklayabiliyor musun?
dMetabolizmanın sadece enerji üretimiyle ilgili tepkimeleri kapsadığı önermesi
Çözüm Yolu
Metabolizma enerji üretimini (yıkım) ve yapım tepkimelerini birlikte kapsar.
- Metabolizmanın yapım ve yıkım tepkimelerinin tamamı olduğunu hatırla.
- Önermedeki "sadece enerji üretimi" ifadesinin yapım tepkimelerini dışarıda bıraktığını fark et.
- Tanım eksik kaldığı için önerme yanlıştır; Y okunu izle.
- Metabolizmayı yalnız besinlerin yakılması sanmak — protein sentezi gibi yapım tepkimeleri de metabolizmaya dahildir.
Kendini kontrol et: Enerji üretmeyen ama metabolizmaya ait bir tepkime örneği verebiliyor musun?
eHomeostaz için organların birbirleriyle koordineli çalıştığı önermesi
Çözüm Yolu
Homeostazi, organ ve sistemlerin uyum içinde çalışmasıyla sağlanır.
- Sporcu örneğinde kalp, akciğer ve derinin birlikte çalıştığını hatırla.
- Dengenin tek organla değil, sinir ve hormon denetiminde organların uyumuyla sağlandığını düşün.
- Önerme bu bilgiyle uyumlu olduğu için D okunu izle.
- Her dengenin yalnız tek organdan sorumlu olduğunu düşünmek — homeostazi sistemlerin ortak çalışmasını gerektirir.
Kendini kontrol et: Vücut sıcaklığının düzenlenmesinde birlikte çalışan en az iki organ veya sistem sayabiliyor musun?
fToksinlerin atılmasının yalnızca karaciğerin görevi olduğu önermesi
Çözüm Yolu
Toksin atılımında karaciğerin yanında böbrekler, akciğerler, deri ve bağırsaklar da görev alır.
- Önermedeki "yalnızca" sözcüğünün tek organa sınırlama yaptığını fark et.
- Zararlı maddelerin böbrek, akciğer, deri ve bağırsak yoluyla da atıldığını hatırla.
- Atılım birden çok organla yapıldığı için önerme yanlıştır; Y okunu izle.
- Karaciğerin zehirli maddeleri zararsız hâle getirmesini atılımın tamamı sanmak — atılım böbrek ve diğer organlarla da gerçekleşir.
Kendini kontrol et: Karaciğer dışında atık veya toksin uzaklaştıran iki organ adı verebiliyor musun?
gVücut sıcaklığının yaklaşık 37 °C'de tutulmasının homeostaziye örnek olduğu önermesi
Çözüm Yolu
Vücut sıcaklığının dar aralıkta sabit tutulması tipik bir homeostaz örneğidir.
- İnsan vücut sıcaklığının dış ortam değişse de 37 °C civarında kaldığını hatırla.
- Bir değerin dar sınırlar içinde sabit tutulmasının homeostazinin tanımına uyduğunu düşün.
- Önerme doğru olduğu için D okunu izle.
- Sıcaklığın hiç değişmediğini düşünmek — küçük dalgalanmalar olur, homeostazi onları normale döndürür.
Kendini kontrol et: Sıcak bir günde vücut sıcaklığını 37 °C civarında tutan bir tepkiyi söyleyebiliyor musun?
ğKan basıncının homeostazinin bir parçası olduğu önermesi
Çözüm Yolu
Kan basıncı sinirsel ve hormonal yolla düzenlenir; homeostazinin parçasıdır.
- Kan basıncının sinir ve hormon sistemleriyle sürekli ayarlandığını hatırla.
- Ayarlanan ve normal aralıkta tutulan her iç ortam değerinin homeostaziye dahil olduğunu düşün.
- Önerme doğru olduğu için D okunu izle.
- Kan basıncını yalnız kalple ilgili bir ölçüm sanıp homeostaziyle ilişkilendirmemek — basınç da dengede tutulan bir iç ortam değeridir.
Kendini kontrol et: Kan basıncı aşırı yükselir veya düşerse vücudun dengesinin neden bozulacağını açıklayabiliyor musun?