Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 189
Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 189 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-aKavram haritasında Dolaşım sistemi altındaki, kılcaldamarın üst kavramı olan kutu
Çözüm Yolu
Kılcaldamar, atardamar ve toplardamarla birlikte kan damarlarının çeşididir; kan damarları dolaşım sisteminin elemanıdır.
- Dolaşım sistemi kutusundan aşağı inen "elemanıdır" okunu izle; bu kutu dolaşım sisteminin bir elemanıdır.
- Bu kutudan çıkan "çeşididir" oklarından birinin Kılcaldamar'a gittiğine dikkat et.
- Kılcaldamar, atardamar ve toplardamarın ortak üst kavramının kan damarları olduğunu hatırla ve kutuya yaz.
- Kutuya "Kan" yazmak — kanın çeşitleri hücrelerdir; kılcaldamar bir damar çeşididir, kan çeşidi değildir.
Kendini kontrol et: "Kılcaldamar, ... çeşididir" cümlesini yazdığın kavramla okuyunca anlamlı oluyor mu?
1-jKanın görevini yazmaya ayrılmış sol ortadaki boş kutu
Çözüm Yolu
Kan, hücreler ile çevre arasında madde taşınımını yapar ve vücudu savunur.
- Kan kutusundan sol aşağı giden "görevidir" okunu izle; boş kutu kanın görevini ister.
- Kanın besin, oksijen, karbon dioksit ve atıkları taşıdığını yaz.
- Akyuvarlarla savunma, kan pulcuklarıyla pıhtılaşma görevlerini de ekle.
- Yalnız oksijen taşımayı yazmak — kan besin, atık, hormon taşır; savunma ve pıhtılaşmada da görev alır.
Kendini kontrol et: Yazdığın görevler kanın üç hücre çeşidiyle ve plazmasıyla uyumlu mu?
2Dolaşım sisteminin difüzyon ve madde taşıma ile homeostaziyi nasıl sağladığını açıklama
Çözüm Yolu
Kalp kanı sürekli pompalar; kılcal damarlarda derişim farkıyla difüzyon olur. Böylece hücre çevresinin besin, oksijen ve atık dengesi korunur ve homeostazi sağlanır.
- Kalbin kanı sürekli pompalayarak damarlarda dolaşımı sağladığını belirt.
- Kanın besinleri ince bağırsaktan, oksijeni akciğerlerden alıp dokulara taşıdığını yaz.
- Kılcaldamarlarda besin ve oksijenin derişim farkıyla difüzyonla hücrelere geçtiğini açıkla.
- Karbon dioksit ve atıkların hücrelerden kana geçip akciğer ve böbreklere taşındığını ekle.
- Bu sürekli alışverişle hücre çevresinin dengede kaldığını, yani homeostazinin korunduğunu söyle.
- Difüzyonun yönünü ters yazmak — maddeler çok yoğun olduğu yerden az yoğun olduğu yere geçer.
- Madde alışverişinin atardamarda olduğunu sanmak — alışveriş ince duvarlı kılcaldamarlarda gerçekleşir.
Kendini kontrol et: Açıklamanda hem taşıma hem difüzyon yer alıyor ve sonuçta dengenin nasıl korunduğu belirtiliyor mu?
1-bKan damarları kutusunun çeşitlerinden ilk boş kutu (kılcaldamar dışında)
Çözüm Yolu
Kan damarlarının çeşitleri atardamar, toplardamar ve kılcaldamardır.
- Kan damarları kutusundan çıkan üç "çeşididir" okunu bul; birinde Kılcaldamar zaten verilmiş.
- Kan damarlarının üç çeşidini hatırla: atardamar, toplardamar ve kılcaldamar.
- Boş kalan iki kutudan birine atardamar yaz; atardamar kanı kalpten vücuda taşır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Toplardamar (Atardamar diğer boş çeşit kutusuna yazıldıysa bu kutuya toplardamar yazılabilir.)
- Kutuya "kalp" yazmak — kalp dolaşım sisteminin ayrı bir elemanıdır, damar çeşidi değildir.
Kendini kontrol et: İki boş kutuya yazdığın damarlar Kılcaldamar ile birlikte üç farklı damar çeşidini tamamlıyor mu?
1-cKan damarları kutusunun çeşitlerinden ikinci boş kutu
Çözüm Yolu
Kan damarlarının üçüncü çeşidi toplardamardır.
- Kan damarları kutusunun altındaki ikinci boş "çeşididir" kutusunu bul.
- Atardamar ve kılcaldamar yazıldıktan sonra eksik kalan damar çeşidinin toplardamar olduğunu belirle.
- Toplardamarın kanı vücuttan kalbe geri getirdiğini hatırlayarak kutuya yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Atardamar (Toplardamar diğer boş çeşit kutusuna yazıldıysa bu kutuya atardamar yazılabilir.)
- Aynı damar adını iki kutuya yazmak — her kutu farklı bir damar çeşidini göstermelidir.
Kendini kontrol et: Kalpten çıkan, kalbe dönen ve madde alışverişi yapan damarların her biri haritada bir kez yer alıyor mu?
1-dKan damarlarının görevini yazmaya ayrılmış sol alttaki boş kutu
Çözüm Yolu
Kan damarları kanın kalpten dokulara ve dokulardan kalbe iletilmesini sağlar; kılcal damarlarda madde alışverişi olur.
- Kan damarları kutusundan sola giden "görevidir" okunu izle; boş kutu damarların görevini ister.
- Damarların kanı kalpten dokulara, dokulardan kalbe ilettiğini yaz.
- Kılcaldamarlarda kan ile doku hücreleri arasında madde alışverişi olduğunu ekle.
- Kanın görevini (savunma, pıhtılaşma) bu kutuya yazmak — bu ok kan damarlarından çıkıyor, kandan değil.
Kendini kontrol et: Yazdığın görev atardamar, toplardamar ve kılcaldamarın ortak işini anlatıyor mu?
1-eDolaşım sisteminin ikinci elemanı olan orta üstteki boş kutu
Çözüm Yolu
Alyuvar, akyuvar ve kan pulcukları gibi hücre çeşitleri kanın içinde yer alır.
- Dolaşım sisteminden sol üste giden "elemanıdır" okunu izleyerek boş kutuyu bul.
- Bu kutudan çıkan "hücre çeşididir" oklarından birinin Alyuvar'a gittiğini fark et.
- Alyuvarın kanın bir hücresi olduğunu hatırla ve kutuya Kan yaz.
- Kutuya "Kalp" yazmak — kalbin hücre çeşitleri sayılmaz; alyuvar, akyuvar ve kan pulcukları kanın hücreleridir.
Kendini kontrol et: "Alyuvar, ... hücre çeşididir" cümlesi yazdığın kavramla doğru oluyor mu?
1-fKanın hücre çeşitlerinden ilk boş kutu
Çözüm Yolu
Kan hücreleri alyuvar, akyuvar ve kan pulcuklarıdır.
- Kan kutusundan çıkan üç "hücre çeşididir" okunu bul; birinde Alyuvar verilmiş.
- Kan hücrelerinin alyuvar, akyuvar ve kan pulcukları olduğunu hatırla.
- Boş kutulardan birine savunmada görevli akyuvarı yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kan pulcukları (trombosit) (Akyuvar diğer boş hücre çeşidi kutusuna yazıldıysa bu kutuya kan pulcukları yazılabilir.)
- Kutuya "plazma" yazmak — plazma kanın sıvı kısmıdır, hücre çeşidi değildir.
Kendini kontrol et: Yazdığın yapı gerçekten bir hücre mi, yoksa kanın sıvı kısmı mı?
1-gKanın hücre çeşitlerinden ikinci boş kutu
Çözüm Yolu
Kan pulcukları kan pıhtılaşmasında görev alır.
- Kan kutusunun hücre çeşitlerinden kalan ikinci boş kutuyu bul.
- Alyuvar ve akyuvardan sonra eksik kalan kan hücresinin kan pulcukları (trombosit) olduğunu belirle.
- Kan pulcuklarının pıhtılaşmada görev aldığını hatırlayarak kutuya yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Akyuvar (Kan pulcukları diğer boş hücre çeşidi kutusuna yazıldıysa bu kutuya akyuvar yazılabilir.)
- Akyuvarı iki kez yazmak — üç kutu üç farklı kan hücresini göstermelidir.
Kendini kontrol et: Taşıma, savunma ve pıhtılaşma görevlerinin her biri için haritada bir kan hücresi var mı?
1-hSağ üstte, görevidir okuyla bağlı boş kutu
Çözüm Yolu
Sağ ortadaki kutu kalptir; kalp kasılarak kanı vücuda pompalar.
- Sağ üstteki kutuya gelen "görevidir" okunun sağ ortadaki kutudan, yani kalpten çıktığını belirle.
- Kalbin kasılıp gevşeyerek kanı damarlara pompaladığını hatırla.
- Kutuya kalbin görevini kısaca yaz: kanı damarlara pompalayıp vücutta dolaşmasını sağlamak.
- Kalbin görevini "kanı temizlemek" diye yazmak — kanı süzen böbreklerdir; kalp yalnız pompalar.
Kendini kontrol et: Yazdığın görev, ok hangi kutudan çıkıyorsa o yapıya mı ait?
1-iSağ ortadaki, dolaşım sisteminin elemanı olan boş kutu
Çözüm Yolu
Kalp, kan ve kan damarlarıyla birlikte dolaşım sisteminin elemanıdır.
- Dolaşım sisteminin üç elemanını hatırla: kalp, kan ve kan damarları.
- Kan ve kan damarlarının haritada başka kutularda yer aldığını belirle.
- Sağ ortadaki boş kutuya kalan eleman olan Kalp'i yaz.
- Kutuya "Akciğer" yazmak — akciğer solunum sisteminin organıdır, dolaşım sisteminin elemanı değildir.
Kendini kontrol et: Dolaşım sisteminin üç elemanı haritada birer kez yer alıyor mu?