Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 19
Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 19 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1İnsan ve bitki örneklerinde tepki basamaklarının nasıl gerçekleştiğini karşılaştır.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
İkisinde de uyarı alınır, işlenir ve tepki ortaya çıkar; fakat insanda reseptör-sinir-kas, bitkide pigment-hormon-hücre uzaması kullanılır.Çözüm Yolu
İnsan: kulak reseptörü sesi algılar, merkezî sinir sistemi işler, kas kasılır (hızlı). Bitki: gövdedeki pigmentler ışığı algılar, hormon dağılır, hücreler uzar (yavaş).
- Her örnekte üç basamak bulunur: uyaranın alınması, işlenmesi ve tepkinin ortaya çıkışı.
- Alma: insanda kulaktaki işitme reseptörleri, bitkide gövde ucundaki ışık algılayıcı pigmentler uyaranı algılar.
- İşleme: insanda uyarı sinirlerle merkezî sinir sistemine iletilir; bitkide hormonal yanıtla işlenir.
- Tepki: insanda kaslar kasılır ve kulak kapatılır; bitkide hücre uzaması artar, gövde ışığa yönelir.
- Karşılaştırma: basamaklar aynıdır; insanda sinir-kas, bitkide pigment-hormon kullanılır ve insan daha hızlı tepki verir.
- Bitkide de sinir sistemi var sanmak — bitkilerde sinir sistemi yoktur, işleme hormonlarla olur.
- Basamakları yalnız sıralayıp karşılaştırmamak — soru iki örneğin benzer ve farklı yönlerini birlikte ister.
Kendini kontrol et: Üç basamağın her biri için insan ve bitkide kullanılan yapıyı ayrı ayrı yazdın mı?
2İnsan ve bitki örneklerinden canlılarda uyaranlara verilen tepkilerin ortak özelliklerini yaz.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Önce uyarı alınır, sonra yorumlanır ve gözlenebilir bir tepki oluşur; tepki uyarana uygundur ve canlıyı korur.Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Her iki canlıda da algılama, iletme-işleme ve tepki basamakları vardır; kimyasal haberleşme rol oynar ve amaç iç dengeyi/yaşamı sürdürmektir.
- İki örnekteki basamaklar alt alta yazılır ve ortak olanlar işaretlenir.
- Her ikisinde de önce uyaran algılanır, sonra iletilip yorumlanır, en sonda gözlenebilir tepki oluşur.
- Tepkinin uyarana uygun olduğu ve canlının yaşamını sürdürmesine yardım ettiği belirtilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Her iki canlıda da tepki, uyaranın alınması, işlenmesi ve tepkinin oluşması sırasını izler. (Basamakların ortaklığını vurgulayan her açıklama geçerlidir.)
- Ortak özellik yerine farkları yazmak — soru yalnız iki örnekte ortak olan özellikleri ister.
- Tepki hızını ortak özellik saymak — insanın tepkisi hızlı, bitkininki yavaştır.
Kendini kontrol et: Yazdığın her özellik hem insan hem bitki örneğinde gerçekten bulunuyor mu?
3İnsan ve bitki örnekleriyle 'canlıların ortak özellikleri bulunur' ifadesinin nasıl doğrulanacağını açıkla.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
İki farklı canlı da uyaranı alır, işler ve tepki verir; bu da uyarana tepki verme özelliğinin ortak olduğunu gösterir.Çözüm Yolu
İnsan ve bitki farklı yapıda olsalar da aynı basamakları izler ve çevre değişimlerine uyum sağlar. Bu benzerlik tüm canlılarda ortak özellik bulunduğunu doğrular.
- İnsan ve bitkinin yapıca çok farklı canlılar olduğu belirtilir.
- Her ikisinin de uyaranı alıp işledikten sonra tepki verdiği gösterilir.
- Bu kadar farklı iki canlıda aynı özelliğin bulunması, uyarana tepkinin canlıların ortak özelliği olduğunu doğrular.
- Yalnız insanın tepkisini anlatmak — ifadeyi doğrulamak için iki farklı canlıda aynı özellik gösterilmelidir.
- Ortak özelliği tepki biçiminin aynılığı sanmak — ortak olan tepki verme ve basamaklardır, yapılar farklıdır.
Kendini kontrol et: Açıklamanda iki canlının farklı olduğunu ve yine de aynı özelliği taşıdığını birlikte belirttin mi?
4Örneklerdeki canlıların çevresel faktörlere tepkilerinin hayatta kalmaya katkısını açıkla.
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Tepkiler canlıyı tehlikeden korur ve yaşamsal gereksinimleri karşılatır; böylece canlı hayatta kalır.Çözüm Yolu
İnsan yüksek sesten kulağını kapatarak zarardan korunur; bitki ışığa yönelerek fotosentez yapıp besin üretir. Böylece iç denge korunur ve yaşam sürer.
- İnsan örneğinde yüksek sese kulakları kapatma tepkisinin işitme organını zarardan koruduğu belirtilir.
- Bitki örneğinde ışığa yönelmenin daha çok ışık alıp fotosentezle besin üretmeyi sağladığı açıklanır.
- Yalnız bir örneği açıklamak — soru verilen örneklerin ikisindeki canlıların tepkilerini ister.
- Bitkinin ışığa yönelmesini yalnız büyüme olarak yazmak — asıl katkı fotosentez için daha çok ışık almaktır.
Kendini kontrol et: Her iki örnek için tepkinin canlıya sağladığı yararı (korunma ya da besin üretme) yazdın mı?