Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 221
Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 221 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
13Yeterli su tüketilmezse kan değerleri nasıl değişir; boşaltım ve dolaşım sistemi tepkileri
Çözüm Yolu
Su alımı azalınca vücut suyu korumaya çalışır. Böbrekler idrarla su kaybını azaltır; dolaşım sistemi düşen kan hacmini damar daralması ve hızlı kalp atışıyla dengelemeye çalışır.
- Tablodaki su alımı satırlarına bak: yetersiz su içilince içeceklerle alınan su (1640 cm³) ve toplam su alımı (3000 cm³) azalır.
- Vücut suyu korumak için idrarla atılan suyun (1500 cm³) azaldığını belirt.
- Boşaltım tepkisini yaz: ADH artar, böbrekte su geri emilimi artar, az miktarda ve koyu idrar oluşur.
- Dolaşım değişikliklerini yaz: kan yoğunlaşır, kan hacmi ve basıncı düşer; damarlar daralır, kalp atışı hızlanır.
- Su azken idrar miktarının arttığını söylemek — böbrek suyu korur; idrar azalır ve koyulaşır.
- Yalnız boşaltım sistemini anlatıp dolaşım sistemindeki değişiklikleri atlamak — soru iki sistemin tepkisini birlikte istiyor.
Kendini kontrol et: Cevabında tablodaki değerlerin değişimi, böbrek tepkisi ve dolaşım değişikliği ayrı ayrı yer alıyor mu?
14Sindirim hastalığı nedeniyle artan su kaybının sıvı dengesine etkisi ve sistem tepkileri
Çözüm Yolu
İshalde su ve iyon kaybı olur, kan hacmi ve basıncı düşer. Böbrek ADH etkisiyle su tutar, dolaşım sistemi kalp atışını artırıp damarları daraltır.
- Tablodan dışkıyla normalde 100 cm³ su atıldığını gör; ishalde bu kayıp çok artar.
- Etkiyi yaz: su ile birlikte mineraller de kaybedilir; kan hacmi ve tuz dengesi bozulur, homeostazi tehdit edilir.
- Boşaltım tepkisini yaz: ADH etkisiyle böbrek suyu daha çok geri emer, idrar azalır.
- Dolaşım tepkisini yaz: damarlar daralır, kalp atışı hızlanır; böylece kan basıncı korunmaya çalışılır.
- Yalnız su kaybından söz etmek — ishalde mineral (iyon) kaybı da olur, tuz dengesi de bozulur.
- İshalin idrarı artırdığını sanmak — su kaybını dengelemek için böbrek idrarı azaltır.
Kendini kontrol et: Cevabımda su ve mineral kaybı, böbreğin tepkisi ve dolaşım sisteminin tepkisi birlikte yer alıyor mu?
15Tabloya göre I, II, III çıkarımlarından hangilerinin yapılabileceği
Çözüm Yolu
Su tüketimi fazla olan kundukta idrar yoğunluğu en düşüktür (I yanlış). Henle kulpu uzadıkça yoğunluk 200, 600, 1200 artar (II doğru). Uzun kulplu canlı az su tüketir (III yanlış).
- I'i denetle: su tüketimi en fazla olan kunduzun idrar yoğunluğu en düşüktür (200 g/L); I yapılamaz.
- II'yi denetle: Henle kulpu kısa, orta, çok uzun olunca yoğunluk 200, 600, 1200 g/L olur; II yapılabilir.
- III'ü denetle: Henle kulpu en uzun olan kanguru faresi en az su tüketir; III yapılamaz.
- Yalnız II yapılabilir; cevap B.
- Su tüketimi ile idrar yoğunluğunu doğru orantılı sanmak — tabloda su tüketimi arttıkça idrar yoğunluğu azalıyor.
- Uzun Henle kulpunu çok su içmeyle eşleştirmek — uzun kulp, su tasarrufu gereken kurak ortam canlılarında görülür.
Kendini kontrol et: Tablodaki üç canlıyı Henle kulpu uzunluğuna göre sıraladığımda, yoğunluk ve su tüketimi hangi yönde değişiyor?
16Kanguru faresinin böbrek yapısının diğer sistemlerle oluşturduğu bütünlük, örneklerle
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Çöl hayvanında su tasarrufu tek organla sağlanmaz. Böbrek, dolaşım, solunum ve sindirim sistemleri koordineli çalışarak su kaybını azaltır ve iç dengeyi korur.
- Böbreğin katkısını yaz: çok uzun Henle kulpu suyu geri emer, idrar çok koyu olur (1200 g/L).
- Dolaşım örneği ver: geri emilen su kana döner; kan hacmi ve basıncı korunur.
- Solunum örneği ver: solukla dışarı verilen nem kaybı azaltılarak su korunur.
- Sindirim örneği ver: besinlerden su ve metabolik su sağlanır; sistemler birlikte su dengesini korur.
- Yalnız böbreği anlatmak — soru böbreğin dolaşım, solunum ve sindirimle kurduğu bütünlüğü ve örnekleri istiyor.
- Sistemleri adlarıyla sayıp örnek vermemek — her sistem için su dengesine somut bir katkı yazılmalı.
Kendini kontrol et: Dolaşım, solunum ve sindirim sistemlerinin her biri için su dengesine katkıyı gösteren bir örnek yazdım mı?