Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 223 Cevapları

pH arttıkça solunum hızı azalır, ters orantı vardır (I doğru). pH 7,2'de yaklaşık 22,5, 7,4'te yaklaşık 14; iki kat değil (II yanlış). 7,2'de solunum daha hızlıdır (III doğru). 7,4'te kaslar daha seyrek kasılır (IV yanlış).

1. Grafiği oku: pH 7,0'da 30; 7,2'de yaklaşık 22,5; 7,4'te yaklaşık 14; 7,6'da 10 nefes/dakika.
2. I: pH arttıkça solunum hızı sürekli azalıyor; ters orantı var, I yapılabilir.
3. II: 7,4'teki hızın iki katı yaklaşık 28 olurdu; 7,2'deki hız 22,5 olduğundan II yapılamaz.
4. III: pH 7,2'de solunum 7,3'e göre hızlıdır; daha çok O₂ alınır, CO₂ atılır, III yapılabilir.
5. IV: pH 7,4'te solunum 7,2'ye göre yavaştır; diyafram daha seyrek kasılır, IV yapılamaz.
6. Yalnız I ve III doğru olduğundan cevap D seçeneğidir.

Kendini kontrol et: Her ifade için grafikteki iki noktayı karşılaştırıp hangisinde solunumun daha hızlı olduğunu kontrol ettim mi?

CO₂ kanda karbonik asit oluşturarak pH'ı düşürür. Solunum merkezi uyarılır, solunum hızlanır; kan dolaşımı CO₂'yi akciğere, O₂'yi dokulara taşır.

1. Kanda CO₂ ve asit arttığında pH'ın düştüğünü belirt.
2. Düşen pH'ın beyindeki solunum merkezini uyardığını, solunum hızının arttığını açıkla.
3. Hızlı solunumla akciğerlerden daha çok CO₂ atıldığını, daha çok O₂ alındığını yaz.
4. Dolaşım sisteminin dokulardaki CO₂'yi akciğere, O₂'yi dokulara taşıdığını ve böylece pH'ın normale döndüğünü ekle.

Kendini kontrol et: Açıklamamda CO₂ artışı, solunum merkezi, gaz değişimi ve dolaşımla taşıma sırasıyla yer alıyor mu?

Solunum CO₂ atar, dolaşım gazları ve asitleri taşır, böbrek asit/baz iyonlarını ayarlar, sinir sistemi solunum ve kalp hızını denetler.

1. pH'ı düşüren durumlarda kanda CO₂ ve asit biriktiğini düşün.
2. CO₂'yi vücuttan atan sistemi belirle: solunum sistemi.
3. Gazları ve asitleri taşıyan sistemi belirle: dolaşım sistemi; asit-baz iyonlarını ayarlayan sistemi belirle: boşaltım sistemi.
4. Solunum ve kalp hızını denetleyen sinir sistemini, destekleyici olarak endokrin sistemi ekle.

Kendini kontrol et: Yazdığım her sistemin pH düşüşüne karşı ne yaptığını tek cümleyle söyleyebiliyor muyum?

Hücrelerde üretilen CO₂ kana geçer ve karbonik asit yapar. Düşen pH solunum merkezini uyarır; solunum artar, CO₂ azalır ve pH yükselir. İlişki ters orantılıdır.

1. Hücresel solunumda besinler yıkılırken CO₂ üretildiğini ve kana geçtiğini belirt.
2. Kandaki CO₂'nin suyla karbonik asit oluşturup pH'ı düşürdüğünü açıkla.
3. Düşen pH'ın solunum merkezini uyarıp solunum hızını artırdığını yaz.
4. Artan solunumla fazla CO₂ atıldığını, pH'ın yükseldiğini; bu yüzden grafikte ters ilişki görüldüğünü belirt.

Kendini kontrol et: CO₂ artışı, pH düşüşü ve solunum hızının artışı arasında neden-sonuç zincirini doğru sırayla kurdum mu?

Negatif geri bildirimde değişim algılanır ve etkisi azaltılacak yönde tepki verilir. Vücut ısısı da örnek olabilir: sıcakta terleme, soğukta titreme.

1. Negatif geri bildirimi tanımla: değişim algılanır, değişimi tersine çevirecek tepki verilir.
2. pH örneğini yaz: pH düşer, solunum hızlanır, CO₂ atılır ve pH yükselir.
3. Başka bir süreç seç: kan şekeri yükselince insülin şekeri düşürür, düşünce glukagon yükseltir.
4. İki süreci karşılaştır: ikisinde de sapma ters yönde tepkiyle düzeltilir, değer normal aralığa döner.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Vücut ısısı düzenlemesi: ısı artınca terleme ve damar genişlemesi, düşünce titreme ve damar daralması (Tepkinin sapmayı ters yönde düzelttiği ve pH örneğiyle karşılaştırıldığı durumda geçerlidir.) · Su dengesi: vücut suyu azalınca ADH artar, böbrekte su geri emilimi artar (Su fazlalığında ADH'nin azaldığı da belirtilip pH ile karşılaştırılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğim süreçte tepki, başlangıçtaki değişimin tersi yönde mi ve değer normale dönüyor mu?