Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 228
Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 228 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
40Kalsitonin ve parathormon hakkında doğru yargıların seçilmesi
Çözüm Yolu
Yalnız III doğrudur: iki hormon zıt etkili antagonisttir. I yanlış, negatif geri bildirimle çalışırlar. II yanlış, tiroit ve paratiroit salgılar. IV yanlış, kalsiyum azalınca parathormon artar.
- I. öncül: Kalsiyum yükselince kalsitonin, düşünce parathormon salgılanıp sapma tersine çevrilir; bu negatif geri beslemedir, I yanlış.
- II. öncül: Görselde iki hormonu hipofiz değil, doğrudan kan kalsiyum düzeyi uyarır; II yanlış.
- III. öncül: Kalsitonin kalsiyumu düşürür, parathormon yükseltir; zıt etkili antagonist hormonlardır, III doğru.
- IV. öncül: Kalsiyum normalin altına inince parathormon salgısı artar, kalsitonin artmaz; IV yanlış.
- Yalnız III doğru olduğundan cevap A seçeneğidir.
- Hormonun salgısının artmasını pozitif geri besleme sanmak — sapmayı tersine çeviren her düzenleme negatif geri beslemedir.
- Düşük kalsiyumda kalsitoninin arttığını düşünmek — kalsitonin yalnız yüksek kalsiyumda salgılanır, düşükte parathormon devreye girer.
Kendini kontrol et: Görseldeki iki döngüde hangi hormonun hangi kalsiyum düzeyinde salgılandığını eşleştirdin mi?
41Kalsitonin ve parathormonun kalsiyumu negatif geri beslemeyle dengelemesi
Çözüm Yolu
Yüksek kalsiyumda tiroit kalsitonin salgılar: kemiğe depolama artar, böbrek ve bağırsaktan geri emilim azalır. Düşükte paratiroit parathormon salgılar: kemikten kana geçiş ve geri emilim artar. Kalsiyum normale döner.
- Görselde üst döngü yüksek kalsiyumu, alt döngü düşük kalsiyumu gösterir; ikisi de normal seviyeye dönüşle biter.
- Kalsiyum yükselince tiroit kalsitonin salgılar: kemiğe depolama artar, böbrek ve bağırsaktan kalsiyum emilimi azalır.
- Kalsiyum düşünce paratiroit parathormon salgılar: kemikten kana geçiş, böbrekten emilim ve D vitamini ile bağırsak emilimi artar.
- Her hormon sapmanın tersi yönde etki ederek kalsiyumu normale getirir; bu negatif geri beslemedir.
- Yalnız bir hormonu anlatmak — negatif geri besleme hem yükselme hem düşme durumundaki karşı tepkiyi içermelidir.
- Negatif geri beslemeyi hormonun azalması diye tanımlamak — kastedilen, oluşan değişimin tersine çevrilmesidir.
Kendini kontrol et: Cevabında kalsiyumun hem yükselmesine hem düşmesine verilen hormon tepkisi ve normale dönüş yer alıyor mu?
42Paratiroidin aşırı parathormon salgılamasının kalsiyum ve kemiklere etkisi
Çözüm Yolu
Aşırı parathormon kemikten kana kalsiyum geçişini, böbrekte geri emilimi ve D vitamini yoluyla bağırsak emilimini artırır. Kemikler gözenekli ve kırılgan hale gelir.
- Görselde parathormonun kemikten kana kalsiyum geçişini sağladığını ve böbrek ile bağırsaktan emilimi artırdığını belirle.
- Hormon aşırı salgılanırsa bu etkiler abartılı olur; kandaki kalsiyum normalin üstüne çıkar.
- Kemikten sürekli kalsiyum çekildiği için kemikler mineral kaybeder, zayıflar ve kolay kırılır hâle gelir.
- Kemiklerin güçlendiğini söylemek — parathormon kalsiyumu kemikten kana taşır, kemiğe depolamayı kalsitonin yapar.
- Yalnız kan kalsiyumunu yazıp kemik yapısını atlamak — soru iki etkiyi birlikte istemektedir.
Kendini kontrol et: Kalsiyumun kemikten kana mı, kandan kemiğe mi taşındığını görseldeki ok yönüyle doğruladın mı?
43Kan kalsiyumunun aşırı düşmesinin sinir ve kas çalışmasına etkisi
Çözüm Yolu
Kalsiyum sinir iletimi ve kas kasılmasında rol oynar. Düşünce sinirler aşırı uyarılabilir hale gelir, kaslar kontrolsüz kasılır, ağır durumda solunum kasları ve kalp etkilenir.
- Kalsiyumun sinir iletiminde ve kas kasılmasında görev aldığını hatırla.
- Kan kalsiyumu aşırı düşünce sinir hücreleri kolayca uyarılır hâle gelir ve kendiliğinden uyarı üretir.
- Bu uyarılar kaslarda istem dışı kasılma, kramp ve tetaniye yol açar; ağır durumda solunum kasları ve kalp etkilenir.
- Kalsiyum düşünce kasların gevşeyip felç olacağını sanmak — düşük kalsiyum aşırı uyarılabilirlik ve kontrolsüz kasılmalara yol açar.
Kendini kontrol et: Cevabın düşük kalsiyumun sinirleri aşırı uyardığını ve kaslarda istem dışı kasılma yaptığını belirtiyor mu?