Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 230
Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 230 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
49Koşu sonrası dolaşım verilerindeki değişimin homeostaziye önemi
Çözüm Yolu
Geri bildirim mekanizmaları kalp hızını ve damar çapını ayarlayarak değerleri normale yaklaştırır. Böylece enerji harcanır, aşırı ısınma ve basınç bozukluğu önlenir.
- Tablodan koşu sonrası değerleri oku: nabız 150'den 90'a, sıcaklık 38,2'den 37,0'a inmiş, basınç 110/70'ten 115/75'e çıkmış.
- Bu değerlerin dinlenme değerlerine (72; 36,8; 120/80) yaklaştığını belirle.
- Geri bildirim mekanizmaları kalp hızını ve damar çapını ayarlayarak değerleri normale döndürür; bu, dengenin yeniden kurulmasıdır.
- Değerlerin hemen dinlenme düzeyine indiğini söylemek — 10 dakikada değerler normale yaklaşmış, henüz tam eşitlenmemiştir.
Kendini kontrol et: Koşu sonrası her değerin dinlenme değerine yaklaştığını tablodaki sayılarla karşılaştırdın mı?
50Dolaşımın solunum ve boşaltım sistemleriyle etkileşim örnekleri
Çözüm Yolu
Koşuda artan dolaşım hem oksijen sağlar hem de CO₂, üre ve ısının atılmasını hızlandırır.
- Solunum etkileşimi için örnek yaz: kan akciğerden oksijeni alıp kaslara taşır, kaslardan aldığı karbondioksiti akciğere getirir.
- Boşaltım etkileşimi için örnek yaz: kan üre gibi atıkları böbreğe taşır, böbrek süzerek idrarla atar.
- Deriye gelen kanla terleme artar; su ve ısı atılarak vücut dengesine katkı sağlanır.
- Yalnız bir sistemden örnek vermek — soru hem solunum hem boşaltım sistemiyle etkileşim istemektedir.
- Kanın akciğere oksijen getirdiğini söylemek — kan akciğere karbondioksit getirir, akciğerden oksijen alır.
Kendini kontrol et: Cevabında solunum ve boşaltım sistemlerinin her biri için kanın taşıdığı en az bir madde var mı?
51Su içmeyen grupta kan basıncını normale getirmek için gereken değişimler
Çözüm Yolu
Susuzlukla kan hacmi azalır ve basınç düşer. ADH böbrekte suyun geri emilimini artırır, idrar azalır, kan hacmi ve basınç normale döner.
- Tabloya bakıldı: su içmeyen grupta kan basıncı 120'den 105 mmHg'ye düşmüş; diğer grupta yaklaşık sabit.
- Susuzlukta kan hacmi azalır, bu yüzden kan basıncı düşer.
- Basıncı korumak için kalp atım hızı artmalı ve kan basıncı yükseltilmeli.
- Hipofizden ADH salgısı artmalı; böbreklerde suyun geri emilimi artar, idrar azalır.
- Böylece vücutta tutulan su miktarı artar; kan hacmi ve basıncı normal seviyeye yaklaşır.
- Susuzlukta ADH'nin azalacağını söylemek — su kaybını önlemek için ADH artar ve böbrekte geri emilim yükselir.
- İdrar miktarının arttığını yazmak — geri emilim arttığından idrar azalır, su vücutta tutulur.
Kendini kontrol et: Kalp atım hızı, kan basıncı, ADH ve tutulan su miktarı için dört değişimin yönünü ayrı ayrı yazdın mı?
52Yükseklik tablosuna göre ulaşılabilecek yargıların seçilmesi
Çözüm Yolu
Deniz seviyesinde oksijen daha yüksek (I); kalp hızı artarken oksijen azalıyor (III). Yükseklikle kalp hızı doğru orantılı, II yanlış.
- Tablodan yükseklik arttıkça kandaki oksijenin 98'den 88'e düştüğünü, kalp atım hızının 75'ten 110'a çıktığını belirle.
- I: Deniz seviyesinde kandaki oksijen en yüksektir; orada koşan kişi daha rahat soluk alıp verir. Ulaşılır.
- II: Yükseklik arttıkça kalp atım hızı da artmış; ilişki doğru orantılıdır, ters orantı yoktur. Ulaşılamaz.
- III: Tabloda kalp atım hızı arttıkça kandaki oksijen oranı azalmaktadır. Ulaşılır.
- Ulaşılabilen I ve III olduğundan cevap C seçeneğidir.
- Kalp hızı ile oksijenin ters değişmesine bakıp II'yi de doğru saymak — II yükseklik ile kalp hızını sorar, bunlar birlikte artar.
- Soru kökünü "ulaşılamaz" gibi okumak — bu soruda ulaşılabilen yargılar istenmektedir.
Kendini kontrol et: Her öncülde hangi iki sütunu karşılaştırdığını ve ikisinin aynı mı ters yönde mi değiştiğini kontrol ettin mi?