Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 44
Biyoloji Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 44 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Konuya BaşlarkenGöz-kulak ile fotoğraf makinesi-mikrofon karşılaştırması ve canlı duyu organı-teknoloji ilişkisi
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Göz ışığı, kulak sesi algılayıp elektrik sinyaline çevirir; kamera ve mikrofon da ışığı ve sesi aynı şekilde elektrik sinyaline dönüştürür. Cihazlar duyu organlarının işleyişinden esinlenilmiştir.
- Metinde gözün ve kulağın uyaranı neye dönüştürdüğünü bul: ikisi de ışığı veya sesi elektrik sinyaline çevirir.
- Fotoğraf makinesi ve mikrofonun da ışığı ve sesi elektrik sinyaline dönüştürdüğünü belirle.
- Retina ile görüntü sensörünü, kulak zarı ile diyaframı eşleştirerek benzerliği göster.
- Bu benzerlikten, cihazların duyu organlarının çalışma ilkesi örnek alınarak geliştirildiği sonucunu yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Teknolojik cihazlar duyu organlarının uyaranı algılayıp elektrik sinyaline çevirme ilkesini taklit eder. (Uyaranın elektrik sinyaline dönüştürülmesi ortak noktası açıkça belirtildiğinde geçerlidir.)
- Yalnız dış görünüş benzerliğinden söz etmek — soru, uyaranın elektrik sinyaline dönüştürülmesindeki işlev benzerliğini soruyor.
- Cihazların duyu organlarıyla tamamen aynı olduğunu söylemek — ilişki benzetme ve esinlenmedir, birebir aynılık değildir.
Kendini kontrol et: Cevabında hem göz-fotoğraf makinesi hem kulak-mikrofon eşleşmesi ve elektrik sinyaline dönüşüm yer alıyor mu?
5. Etkinlik - Uygulama 1Farklı uyaran örneklerini ve reseptörlerce algılanışını sınıfta sözlü paylaşma
Çözüm Yolu
Örnek paylaşım. Öğrenci kendi örnekleriyle sözlü sunar.
- Yönergedeki dört uyaran türünü listele: ışık, sıcaklık, mekanik etki ve kimyasallar.
- Her uyaran türü için çevrenden somut bir örnek seç; ör. güneş ışığı, sıcak çay, dokunma, yemek kokusu.
- Her uyaranı algılayan duyu organını ve reseptörü eşleştir: göz-retina, deri-termoreseptör, deri-dokunma reseptörü, burun ve dil-kemoreseptör.
- Reseptörün uyaranı algılayıp sinir yoluyla beyne ilettiğini belirterek düşünceni sınıfta sözlü paylaş.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ses - kulakta işitme reseptörleri (mekanik uyaran). (Mekanik uyaran örneği olarak dokunma yerine ses seçildiğinde geçerlidir.) · Soğuk su - deride soğuk reseptörleri (sıcaklık uyaranı). (Sıcaklık uyaranı için farklı bir günlük örnek verildiğinde geçerlidir.)
- Uyaranı ve duyu organını söyleyip reseptörü atlamak — etkinlik reseptörlerin uyaranı nasıl algıladığını soruyor.
- Sesi kimyasal uyaran saymak — ses titreşimdir, mekanik uyaran grubundadır.
Kendini kontrol et: Dört uyaran türünün her biri için en az bir örnek, bir duyu organı ve bir reseptör söyledin mi?
5. Etkinlik - Uygulama 2Organ-reseptör-nöron ilişkisini ve nöron çeşitlerini güvenilir kaynaklardan araştırma
Çözüm Yolu
Reseptör uyaranı algılayıp elektriksel sinyale çevirir, duyu nöronu bunu merkezi sinir sistemine taşır. Ara nöron yorumlar, motor nöron kas ya da salgı bezine iletir.
5. Etkinlik - Uygulama 3 (isimlendirme)Nöron görselindeki yapıları isimlendirme
Çözüm Yolu
Sayfa 45'teki görselde 3 numaralı çizgi iki miyelin parçasının arasındaki boşluğu (Ranvier boğumu), 4 numaralı çizgi ise miyelin kılıf parçasını gösterir. Diğer yapılar numaralarına göre eşleştirildi.
- Sayfa 45'teki nöron görselinde her numaranın çizgisinin hangi yapıya değdiğini takip et.
- Gövdeden çıkan kısa, dallı uzantıları (1) dendrit; geniş orta kısmı (2) hücre gövdesi olarak adlandır.
- Gövde içindeki yuvarlak yapıyı (6) çekirdek, gövdeden uzanan uzun uzantıyı (7) akson olarak belirle.
- Aksonu saran parçalardan birini gösteren 4'e miyelin kılıf, iki parça arasındaki boşluğu gösteren 3'e Ranvier boğumu yaz.
- Aksonun sonundaki dallanmaları (5) akson uçları olarak adlandır.
- 3 ile 4'ü karıştırmak — Ranvier boğumu miyelin parçaları arasındaki açıklık, miyelin kılıf ise sargının kendisidir.
- Akson uçlarını dendrit sanmak — dendritler gövdeye yakındır; akson uçları uzun aksonun sonunda yer alır.
Kendini kontrol et: Dendrit, gövde, akson ve akson uçları sırası görseldeki soldan sağa dizilişle uyuşuyor mu?
5. Etkinlik - Uygulama 3 (görevler tablosu)İsimlendirilen nöron yapılarının görevlerini tabloya yazma
Çözüm Yolu
Tablodaki yedi satır görseldeki numaralara karşılık gelir. 3 Ranvier boğumu, 4 miyelin kılıftır; çekirdeğin görevi de tabloya eklenmiştir.
- Önceki soruda adlandırdığın yedi yapıyı tablodaki numaralarla aynı sıraya yerleştir.
- Uyarının yolunu düşün: dendrit uyarıyı alır, akson gövdeden uçlara iletir, akson uçları sonraki hücreye aktarır.
- Hücre gövdesinin metabolik olayları yürüttüğünü, çekirdeğin hücre faaliyetlerini yönettiğini yaz.
- Miyelin kılıfın aksonu yalıtıp iletimi hızlandırdığını, Ranvier boğumunda impulsun sıçrayarak ilerlediğini yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Hücre gövdesi için “protein sentezi ve enerji üretimi gibi yaşamsal olayları yürütür” (Gövdenin nöronun metabolik merkezi olduğunu anlattığı sürece geçerlidir.)
- Miyelin kılıfa impuls üretme görevi vermek — miyelin yalıtkandır; görevi iletimi hızlandırmaktır.
- Dendrit ve aksonun görevlerini ters yazmak — dendrit uyarıyı alır, akson uyarıyı gövdeden uzağa iletir.
Kendini kontrol et: Yazdığın görevler, uyarının dendritten akson uçlarına doğru tek yönde ilerleyişiyle uyumlu mu?