Biyoloji Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 47 Cevapları

Retinadaki çubuklar loş ışığı, koniler renkleri algılar.

1. Birinci tablonun Göz satırı ele alınır; göz ışık uyaranını algılar.
2. Işığı algılayan reseptörler fotoreseptördür: çubuk ve koni hücreleri.
3. Bu hücreler ışık enerjisini elektriksel uyartıya çevirir.

Kendini kontrol et: Yazdığın reseptör çeşidi gözün algıladığı uyaran olan ışıkla eşleşiyor mu?

Ses titreşimini algılayan tüylü hücreler kokleadadır.

1. İkinci tablonun Kulak satırı ele alınır.
2. Ses titreşimini algılayan reseptörler tüylü hücrelerdir (mekanoreseptör).
3. İşitme için tüylü hücreler iç kulaktaki salyangozda (koklea) bulunur.

Kendini kontrol et: Yazdığın bölüm iç kulağa mı ait?

Tat tomurcukları dil papillalarındadır.

1. İkinci tablonun Dil satırı ele alınır.
2. Tat molekülleri kemoreseptör olan tat reseptörlerince algılanır.
3. Bu reseptörler dil yüzeyindeki papillalarda yer alan tat tomurcuklarındadır.

Kendini kontrol et: Reseptörün adı ile bulunduğu bölümü ayrı sütunlara doğru yerleştirdin mi?

Hafif dokunmayı algılayan mekanoreseptördür.

1. Deri bölümünün ilk satırı için hafif dokunmayı algılayan reseptör seçilir.
2. Hafif dokunmayı algılayan mekanoreseptör Meissner cisimciğidir.
3. Bu cisimcik dermisin üst kısmında, epidermise yakın konumdadır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Deri reseptörleri satırlara farklı sırayla yazılabilir. (Yedi satırın toplamında aynı reseptörler doğru katmanlarıyla yer alıyorsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Deri için yazdığın yedi reseptörün her biri farklı mı ve bulunduğu katman belirtilmiş mi?

Güçlü basıncı algılar.

1. Deri bölümünün ikinci satırı için bir basınç reseptörü seçilir.
2. Güçlü basınç ve titreşimi algılayan mekanoreseptör Pacini cisimciğidir.
3. Pacini cisimciği derinin derin katmanlarında, dermisin alt kısmında yer alır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Deri reseptörleri satırlara farklı sırayla yazılabilir. (Yedi satırın toplamında aynı reseptörler doğru katmanlarıyla yer alıyorsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Pacini cisimciğinin konumu Meissner cisimciğinden daha derin mi?

Mekanoreseptör türüdür.

1. Deri bölümünün üçüncü satırı için sürekli dokunmayı algılayan reseptör seçilir.
2. Merkel diski sürekli hafif basıncı algılayan bir mekanoreseptördür.
3. Merkel diskleri epidermisin alt (bazal) katmanında bulunur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Deri reseptörleri satırlara farklı sırayla yazılabilir. (Yedi satırın toplamında aynı reseptörler doğru katmanlarıyla yer alıyorsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Merkel diskinin bulunduğu katman olarak epidermisi yazdın mı?

Sıcak ve gerilmeyi algılar.

1. Deri bölümünün dördüncü satırı için sıcaklık ve gerilmeyle ilgili reseptör seçilir.
2. Ruffini cisimciği sıcağı ve derinin gerilmesini algılar.
3. Bu cisimcik dermis katmanında bulunur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Deri reseptörleri satırlara farklı sırayla yazılabilir. (Yedi satırın toplamında aynı reseptörler doğru katmanlarıyla yer alıyorsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Sıcak ve soğuk için iki ayrı reseptör yazdın mı?

Soğuk algılayan termoreseptördür.

1. İkinci tablonun Deri bölümünde reseptörler sırayla listelenir; beşinci satıra bir termoreseptör yazılabilir.
2. Soğuğu algılayan özel termoreseptör Krause cisimciğidir.
3. Bu cisimcik dermisin üst kısmında, epidermise yakın bulunur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Deri reseptörleri satırlara farklı sırayla yazılabilir. (Yedi satırın toplamında aynı reseptörler doğru katmanlarıyla yer alıyorsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Krause cisimciğinin işlevini soğukla eşleştirdin mi?

Ağrı uyaranını algılar.

1. Deri bölümünün altıncı satırı için ağrı reseptörü seçilir.
2. Ağrıyı, kılıfsız serbest sinir uçları (nosiseptörler) algılar.
3. Serbest sinir uçları epidermis ve dermiste yaygın olarak bulunur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Deri reseptörleri satırlara farklı sırayla yazılabilir. (Yedi satırın toplamında aynı reseptörler doğru katmanlarıyla yer alıyorsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Ağrı reseptörünün adı ile çeşidini (nosiseptör) birlikte yazdın mı?

Tüy hareketini algılayan mekanoreseptördür.

1. Deri bölümünün yedinci satırı için tüylerle ilgili reseptör seçilir.
2. Tüyün eğilmesi, kökündeki sinir uçlarını uyararak dokunmayı bildirir; bu bir mekanoreseptördür.
3. Bu sinir ağı tüy kökünün çevresini sarar.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Deri reseptörleri satırlara farklı sırayla yazılabilir. (Yedi satırın toplamında aynı reseptörler doğru katmanlarıyla yer alıyorsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Deri için yazdığın yedi reseptörde dokunma, basınç, sıcak, soğuk ve ağrı uyaranlarının hepsi var mı?

İç kulaktaki tüylü hücreler titreşimi elektrik uyartısına çevirir.

1. Birinci tablonun Kulak satırı ele alınır; kulak ses ve denge uyaranlarını algılar.
2. Ses titreşimi ve sıvı hareketi mekanik uyarandır; reseptör mekanoreseptördür.
3. Reseptörler iç kulaktaki tüylü duyu epiteli hücreleridir.

Kendini kontrol et: Kulağın hem işitme hem denge işlevini reseptörün işlevi sütununa yazdın mı?

Burun boşluğundaki koku epiteli kimyasalları uyartıya çevirir.

1. Birinci tablonun Burun satırı ele alınır; uyaran havadaki koku molekülleridir.
2. Kimyasal moleküller kemoreseptörlerle algılanır.
3. Burundaki koku reseptörleri, koku epitelindeki koku nöronlarıdır.

Kendini kontrol et: Burnun algıladığı uyaran kimyasal mı, yazdığın reseptör çeşidi buna uyuyor mu?

Çözünmüş tat molekülleri tat hücrelerini uyarır.

1. Birinci tablonun Dil satırı ele alınır; dil tat duyusunu sağlar.
2. Tat, sıvıda çözünmüş kimyasal moleküllerle oluştuğu için reseptör kemoreseptördür.
3. Reseptörler tat tomurcuklarındaki duyu epiteli hücreleridir.

Kendini kontrol et: Dil ile burun satırlarında reseptör çeşidinin aynı (kemoreseptör) olduğunu fark ettin mi?

Deri dokunma ve basınç uyaranlarını mekanoreseptörle algılar.

1. Tablonun Deri satırının ilk alt satırı ele alınır; deri birden çok uyaranı algılar.
2. Dokunma ve basınç mekanik uyaranlardır, bu yüzden mekanoreseptörle algılanır.
3. Bu reseptörler duyu nöronlarının uçlarından oluşur; yapı sütununa nöron yazılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Termoreseptör; serbest sinir uçları (nöron); sıcaklık değişimini algılar. (İkinci alt satıra mekanoreseptör yazılırsa sıralama değişebilir.)

Kendini kontrol et: Deri için yazdığın iki alt satırda farklı reseptör çeşitleri yer alıyor mu?

Isı için termoreseptör, zarar verici uyaran için nosiseptör bulunur.

1. Deri satırının ikinci alt satırı için dokunma dışındaki bir deri uyaranı seçilir.
2. Sıcaklık değişimini termoreseptörler, zarar verici uyaranı nosiseptörler algılar.
3. Bu reseptörler serbest sinir uçlarıdır, yani yapı olarak nörondur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Nosiseptör; serbest sinir uçları (nöron); ağrıyı algılar. (Satırda yalnız ağrı reseptörü seçilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın reseptör çeşidi ile işlev sütunundaki uyaran (sıcaklık ya da ağrı) birbirine uyuyor mu?

Loş ışık algılayan fotoreseptörler retinadadır.

1. İkinci tablonun Göz satırında birinci reseptör loş ışıkta görmeyi sağlayanıdır.
2. Loş ışığa duyarlı fotoreseptörler çubuk hücreleridir.
3. Çubuk hücreleri de retinada yer alır.

Kendini kontrol et: Göz satırındaki iki reseptörün ikisini de retinaya yerleştirdin mi?

Renk algılayan konilerin yeri retinadır.

1. İkinci tablonun Göz satırında iki reseptör istenir; ikincisi renkli görmeyi sağlayanıdır.
2. Renkleri ve parlak ışığı algılayan fotoreseptörler koni hücreleridir.
3. Koniler gözün en iç katmanı olan retinada bulunur.

Kendini kontrol et: Göz için yazdığın iki reseptör birbirinden farklı mı?

Koku nöronları burun boşluğu tavanındaki epitelde bulunur.

1. İkinci tablonun Burun satırı ele alınır; burun koku duyusunu sağlar.
2. Koku molekülleri kemoreseptör olan koku reseptörlerince algılanır.
3. Bu reseptörler burun boşluğunun tavanındaki koku epitelinde bulunur.

Kendini kontrol et: Bulunduğu bölüm sütununa burun boşluğunun hangi kısmı olduğunu açıkça yazdın mı?