Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 61 Cevapları

Akson nöronun uzantısıdır; miyelin kılıf aksonu çevreleyen yalıtkan bir kılıftır, aksonu oluşturmaz. Doğrusu: Miyelin kılıf aksonu sarar.

1. Nöronun yapılarını ayır: akson, hücre gövdesinden çıkan uzun uzantıdır.
2. Miyelin kılıfın aksonun dışını saran yalıtkan bir örtü olduğunu hatırla.
3. Kılıf aksonu oluşturmaz, yalnızca sarar; bu yüzden ifade yanlıştır: Y.

Kendini kontrol et: Miyelin kılıfı çıkarsan akson yine var olur mu? Evetse kılıf aksonu oluşturmuyordur.

Deride basınç, dokunma, sıcaklık, acı reseptörleri bulunur; ışık alan fotoreseptör gözdedir. Doğrusu: Deri mekanoreseptör, termoreseptör vb. içerir.

1. Derideki reseptörleri say: dokunma, basınç, sıcak, soğuk ve acı reseptörleri.
2. Işık alan fotoreseptörlerin gözün ağ tabakasında bulunduğunu hatırla.
3. Deride fotoreseptör olmadığı için ifade yanlıştır: Y.

Kendini kontrol et: Gözlerin kapalıyken elinle ışığın rengini ayırt edebilir misin?

Deri sıcaklığı algılar ama değerlendirme merkezi beyindir. Doğrusu: Deri sıcaklık reseptörlerini içerir, değerlendirme beyinde yapılır.

1. Algılama ile değerlendirme işlerini ayır.
2. Derideki sıcaklık reseptörlerinin yalnız uyarıyı alıp uyartıya çevirdiğini hatırla.
3. Değerlendirme beyinde yapıldığından ifade yanlıştır: Y.

Kendini kontrol et: Duyu siniri kesilirse deri yine sıcaklığı 'hissettirir' mi?

Ses dalgaları önce kulak kepçesince toplanıp kulak yoluna yönlendirilir.

1. Sesin kulaktaki yolunu sırayla yaz: kulak kepçesi, dış kulak yolu, kulak zarı.
2. Sesle ilk karşılaşan yapının kulak kepçesi olduğunu belirle.
3. Kulak zarı ilk yapı olmadığı için ifade yanlıştır: Y.

Kendini kontrol et: Sesin izlediği yolu baştan sona yazdığında kulak zarı kaçıncı sırada?

Tat tomurcuğu sayısı çocuklarda yetişkinlere göre fazladır, yaşla azalır.

1. Tat tomurcuğu sayısının yaşla değiştiğini hatırla.
2. Yaş ilerledikçe tat tomurcuklarının azaldığını düşün.
3. Çocuklarda sayı yetişkinlerden fazla olduğundan ifade doğrudur: D.

Kendini kontrol et: Çocukların acı ve ekşi tatlara daha duyarlı olmasını bu bilgi açıklıyor mu?

Işığı algılayan çubuk ve koni hücreleri elektromanyetik dalga (ışık) reseptörüdür.

1. Fotoreseptörlerin (çubuk ve koni) ışıkla uyarıldığını hatırla.
2. Işığın bir elektromanyetik dalga olduğunu belirle.
3. Elektromanyetik dalgayı algılayan reseptörler elektromanyetik reseptördür; ifade doğrudur: D.

Kendini kontrol et: Fotoreseptörü uyaran ışık, elektromanyetik dalgalar arasında yer alıyor mu?

Kohlear kanal (salyangoz) işitmeyle ilgilidir; denge yarım daire kanalları ve keseciklerle sağlanır. Doğrusu: Yarım daire kanalları ve kesecik dengeyle ilgilidir.

1. İç kulak yapılarını görevlerine göre ayır: işitme ve denge.
2. Kohlear kanalın (salyangoz) işitme reseptörlerini taşıdığını hatırla.
3. Kesecik dengeyle ilgili olsa da kohlear kanal işitmeyle ilgilidir; ifade yanlıştır: Y.

Kendini kontrol et: İfadedeki iki yapının görevini ayrı ayrı yaz; ikisi de dengeyle mi ilgili?

Koku ve tat kimyasal maddelerle uyarıldığı için burunda ve dilde kemoreseptör bulunur.

1. Kemoreseptörlerin kimyasal maddelerle uyarıldığını hatırla.
2. Koku ve tadın kimyasal maddelerle algılandığını düşün.
3. Bu reseptörler burunda ve dilde bulunduğundan ifade doğrudur: D.

Kendini kontrol et: Koku ve tat duyularını uyaran etken kimyasal madde midir?

Retinada ışık şiddetini algılayan çubuklar ve renk/ayrıntıyı algılayan koniler vardır.

1. Retinadaki ışığa duyarlı hücreleri hatırla: çubuklar ve koniler.
2. Çubukların az ışıkta, konilerin renk ve ayrıntı görmede çalıştığını belirle.
3. İki çeşit reseptör bulunduğundan ifade doğrudur: D.

Kendini kontrol et: Karanlıkta ve renkli görmede görev alan hücreleri adlandırabiliyor musun?

Akson çapı büyüdükçe iletim hızı artar. Doğrusu: Akson çapı ne kadar büyükse iletim hızı o kadar fazla olur.

1. İletim hızını etkileyen etkenleri hatırla: akson çapı ve miyelin kılıf varlığı.
2. Çap büyüdükçe iyon akışına karşı direncin azaldığını, iletimin hızlandığını düşün.
3. İfade 'yavaş olur' dediği için yanlıştır: Y; doğrusu 'o kadar hızlı olur'.

Kendini kontrol et: Geniş bir borudan suyun daha rahat aktığını düşün; kalın aksonda iletim hızlanıyor mu?

Uyartı iletimi elektrokimyasaldır: nöron boyunca elektriksel, sinapsta kimyasal (haberci madde) değişim olur.

1. Nöron zarı boyunca iyon hareketleriyle elektriksel değişimler olduğunu hatırla.
2. Sinapsta haberci (kimyasal) maddelerin salgılandığını ve sonraki hücreyi uyardığını düşün.
3. İki değişim birlikte iletimi sağladığından ifade doğrudur: D.

Kendini kontrol et: Uyartı bir nörondan diğerine hangi maddelerle geçer? Cevabın kimyasal içeriyorsa ifade doğrudur.

Eşik üstü uyarılarda uyartının şiddeti değişmez, ancak uyartı sayısı artar.

1. Ya hep ya hiç kuralını hatırla: eşiği aşan uyarıda uyartının şiddeti sabittir.
2. Uyarı güçlendikçe birim zamanda oluşan uyartı sayısının arttığını düşün.
3. İfade uyartı sayısının arttığını söylediği için doğrudur: D.

Kendini kontrol et: Güçlü uyarıyı nasıl fark ederiz: daha sık uyartıyla mı, daha büyük uyartıyla mı?

Bir nöron birçok nörondan bilgi alabilir. Doğrusu: Bir nöron birden fazla nörondan bilgi alabilir.

1. Bir nöronun çok sayıda dendriti olduğunu hatırla.
2. Her dendritin farklı nöronlarla sinaps yapabildiğini düşün.
3. 'Sadece bir nöron' ifadesi bu yüzden yanlıştır: Y; nöron birçok nörondan bilgi alabilir.

Kendini kontrol et: Bir nöronda kaç dendrit olabilir? Birden fazlaysa birden çok kaynaktan bilgi alabilir mi?

Sinapsta kimyasal madde salgılanıp difüzyonla geçtiği için iletim nöron üzerindekinden yavaştır.

1. Nöron üzerinde iletimin elektriksel ve hızlı olduğunu hatırla.
2. Sinapsta haberci maddenin salgılanıp aralıktan geçmesinin zaman aldığını düşün.
3. Bu gecikme nedeniyle sinaptik geçiş daha yavaştır; ifade doğrudur: D.

Kendini kontrol et: Sinapsta hangi ek işlemler gerçekleşir? Bu işlemler zaman alıyorsa geçiş yavaş mıdır?

Uyartının şiddeti sabittir (ya hep ya hiç); artan uyarıda uyartı sayısı artar. Doğrusu: Uyartı sayısı artar.

1. Ya hep ya hiç kuralını hatırla: oluşan uyartının şiddeti hep aynıdır.
2. Eşikten güçlü uyarıda değişenin uyartı sayısı (sıklığı) olduğunu belirle.
3. İfade şiddetin arttığını söylediği için yanlıştır: Y.

Kendini kontrol et: Bu ifadeyi 61. sayfadaki ç maddesiyle karşılaştır; ikisi birbiriyle tutarlı mı?

Östaki borusu orta kulağı yutakla bağlar ve kulak zarının iki yanındaki basıncı dengeler.

1. Östaki borusunun orta kulağı yutağa bağladığını hatırla.
2. Yutak yoluyla dış ortam havasının orta kulağa ulaştığını düşün.
3. Böylece kulak zarının iki yanındaki basınç eşitlenir ve zar korunur; ifade doğrudur: D.

Kendini kontrol et: Uçakta yutkununca kulağın açılmasını nasıl açıklarsın? Östaki borusu bunu sağlıyor mu?

Doğru sıra dıştan içe sert tabaka, damar tabaka, ağ tabakadır.

1. Gözün üç tabakasını dıştan içe doğru yaz: sert, damar, ağ.
2. Verilen sırayı (sert, ağ, damar) kendi sıranla karşılaştır.
3. Ağ ve damar tabakalarının yeri değiştiği için ifade yanlıştır: Y.

Kendini kontrol et: Işık önce hangi tabakalara değmeden retinaya ulaşır? Retina en içte mi?