Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 75
Biyoloji Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 75 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3Görsellerde bütün olarak görülen yapı nedir?
Çözüm Yolu
Bilgi kartlarındaki görseller ve açıklamalar sinir sisteminin farklı bölümlerini gösterir; bütün yapı sinir sistemidir.
- Sayfa 74'teki altı bilgi kartının açıklamalarını sırayla oku.
- Her kartın sinir sisteminin bir bölümünü veya nöron türünü anlattığını fark et.
- Bu parçaların hepsini kapsayan bütünü insan sinir sistemi olarak yaz.
- Yalnız "beyin" veya "nöron" yazmak — bunlar parçalardır; soru hepsini kapsayan bütünü sorar.
Kendini kontrol et: Yazdığım yapı, kartlardaki bütün parçaları içine alıyor mu?
8dTepkiyi ortaya çıkaran yapı nedir?
Çözüm Yolu
Motor nöronun yanıtı ilettiği kaslar kasılır, kalp hızlanır; tepkiyi bu hedef yapılar gerçekleştirir.
- Metinde motor nöronların yanıtı nereye ilettiğini bul: hedef organlar.
- Örnekteki tepkileri incele: kasların kasılması, kalp atışının hızlanması.
- Tepkiyi ortaya çıkaran yapıların kaslar ve organlar olduğunu yaz.
- Motor nöron yazmak — motor nöron tepkiyi iletir; tepkiyi gerçekleştiren kas ve organlardır.
Kendini kontrol et: Yazdığım yapı kasılma veya kalp hızlanması gibi tepkiyi kendisi gerçekleştiriyor mu?
9Cevaplardan yola çıkarak sinir sisteminin bileşenlerini ve ilişkilerini gösteren bilgi görseli oluşturma.
Çözüm Yolu
Öğrenci bu zinciri şema veya kavram haritası olarak çizebilir; bileşenler ve görevleri oklarla gösterilir.
- 3–8. sorulara verdiğin cevaplardan bileşenleri listele: reseptör, duyu nöronu, ara nöron, motor nöron, kas/organ.
- Merkezî ve çevresel sinir sistemini ayrı kutularda göster.
- Uyarıdan tepkiye uzanan sırayı oklarla bağla.
- Her kutunun yanına o bileşenin görevini kısaca yaz.
- Görselde koşarken taşa takılma gibi bir örnekle akışı doğrula.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sinir sistemini merkezde gösteren kavram haritası. (Bölümler, nöron türleri ve aralarındaki ilişkiler bağlantı çizgileriyle doğru gösterildiyse geçerlidir.)
- Okları ters yönde çizmek — uyarı duyu nöronundan ara nörona, oradan motor nörona ilerler.
- Ara nöronu çevresel sinir sistemine yerleştirmek — ara nöronlar merkezî sinir sisteminde bulunur.
Kendini kontrol et: Görselimde uyarıdan tepkiye kadar her bileşen doğru sırada ve göreviyle birlikte yer alıyor mu?
4Bu bütün hangi parçalardan oluşur?
Çözüm Yolu
Kartlarda sinir sistemi merkezî ve çevresel olarak ayrılır; bunlar duyu, ara ve motor nöronlardan oluşan nöron ağlarından meydana gelir.
- İlk karttan sinir sisteminin merkezî ve çevresel olmak üzere iki bölümden oluştuğunu al.
- İkinci karttan merkezî sinir sisteminin beyin ve omurilikten oluştuğunu ekle.
- Alt sıradaki kartlardan duyu, ara ve motor nöronları listele.
- Nöronların birbirine bağlanarak nöron ağını oluşturduğunu belirt.
- Yalnız beyin ve omuriliği yazmak — çevresel sinir sistemi ve nöron türleri de bütünün parçasıdır.
Kendini kontrol et: Cevabımda iki ana bölüm ve üç nöron türü yer alıyor mu?
5Parçaların görevlerinin benzerlikleri ve farklılıkları nelerdir?
Çözüm Yolu
Ortak görev uyarı ve bilgi iletimidir. Görevleri ayrışır: duyu nöronu merkeze iletir, ara nöron değerlendirir, motor nöron kas ve bezlere ulaştırır.
- Kartlardaki tüm parçaların ortak işini belirle: uyarı ve bilgi iletimi.
- Duyu nöronunun görevini yaz: uyarıyı merkezî sinir sistemine iletir.
- Ara nöronun görevini yaz: gelen bilgiyi yorumlar, uygun tepkiyi oluşturur.
- Motor nöronun görevini yaz: tepkiyi kas ve bezlere ulaştırır.
- Yalnız farklılıkları yazmak — soru benzerlikleri de sorar; ortak görev olan bilgi iletimini belirt.
- Duyu ve motor nöronun yönlerini karıştırmak — duyu nöronu merkeze, motor nöron merkezden organlara iletir.
Kendini kontrol et: Cevabımda bir ortak görev ve her nöron türü için ayrı bir görev var mı?
6Parçalar ayrı işlevlere sahipse sistem bütün hâlinde nasıl çalışır?
Çözüm Yolu
Duyu nöronu uyarıyı iletir, merkezî sinir sistemi değerlendirir, motor nöron tepkiyi uygular; böylece sistem bütünlük içinde çalışır.
- Parçaların birbirine bağlı olduğunu ve bilgiyi zincir hâlinde aktardığını belirt.
- Uyarının alınması, değerlendirilmesi ve tepkinin oluşması aşamalarını sırayla yaz.
- Her parçanın kendi işini yaparak diğerini tamamladığını, yani eş güdümlü çalıştığını vurgula.
- Parçaların birbirinden bağımsız çalıştığını söylemek — bir parçanın işi bir sonrakinin başlangıcıdır.
Kendini kontrol et: Açıklamam uyarıdan tepkiye kadar parçaların birbirine bağlı çalıştığını gösteriyor mu?
7Duyu, ara ve motor nöronlar arasındaki ilişkiyi yazma.
Çözüm Yolu
Üç nöron zincir hâlinde çalışır: uyarı alma, yorumlama, tepki oluşturma sırasıyla duyu, ara ve motor nöronlar tarafından yapılır.
- Duyu nöronu kartından uyarıyı merkezî sinir sistemine taşıdığını oku.
- Ara nöron kartından gelen bilgiyi yorumlayıp tepki oluşturduğunu oku.
- Motor nöron kartından tepkiyi kas ve bezlere ilettiğini oku.
- Üçünü "duyu nöronu → ara nöron → motor nöron" sırasıyla ilişkilendirerek yaz.
- Sırayı karıştırmak — uyarı önce duyu nöronuna, en son motor nörona ulaşır.
- Nöronları tek tek tanımlayıp bağlantı kurmamak — soru aralarındaki ilişkiyi ister.
Kendini kontrol et: Cevabımda her nöronun bilgiyi bir sonrakine aktardığı açıkça görülüyor mu?
8aKoşarken taşa takılma örneğinde uyarıyı ilk alan nöron hangisidir?
Çözüm Yolu
Ayağın yere temasından doğan uyarıyı duyu nöronları alır ve merkezî sinir sistemine taşır.
- 8. sorudaki metinde ayağın yere temasından doğan uyarının ne ile taşındığını bul.
- Uyarıyı ilk alan ve merkeze taşıyan nöronun duyu nöronu olduğunu yaz.
- Motor nöron yazmak — motor nöron uyarıyı almaz, oluşan cevabı kaslara iletir.
Kendini kontrol et: Seçtiğim nöron uyarıyı vücuttan merkeze mi taşıyor?
8bBu bilgiyi değerlendiren nöron hangisidir?
Çözüm Yolu
Metinde ara nöronların gelen bilgileri değerlendirip uygun yanıtı oluşturduğu belirtilir.
- Metinde "gelen bilgileri değerlendirir" ifadesinin hangi nöron için kullanıldığını bul.
- Bilgiyi değerlendiren nöronun ara nöron olduğunu yaz.
- Duyu nöronu yazmak — duyu nöronu bilgiyi yalnız taşır, değerlendirmeyi ara nöron yapar.
Kendini kontrol et: Yazdığım nöron, duyu ve motor nöron arasında yer alıp yanıt oluşturan nöron mu?
8cBilgiyi değerlendiren nöronlar sinir sisteminin hangi kısmında bulunur?
Çözüm Yolu
Ara nöronlar merkezî sinir sistemini oluşturur ve beyin ile omurilikte bulunur.
- Metinde ara nöronların "Burada bulunan" ifadesiyle nerede anıldığını bul: merkezî sinir sistemi.
- Ara nöron kartıyla doğrula ve merkezî sinir sisteminin beyin ile omurilikten oluştuğunu ekle.
- Çevresel sinir sistemi yazmak — çevresel sistem duyu ve motor nöronlardan oluşur, ara nöronlar merkezdedir.
Kendini kontrol et: Yazdığım bölüm beyin ve omurilikten mi oluşuyor?
8çHangi nöron aldığı cevabı kaslara veya organlara ulaştırır?
Çözüm Yolu
Ara nöronun oluşturduğu yanıtı motor nöronlar hedef organlara, yani kas ve bezlere iletir.
- Metinde yanıtın hedef organlara hangi nöronlar aracılığıyla iletildiğini bul.
- Cevabı kas ve organlara ulaştıran nöronun motor nöron olduğunu yaz.
- Ara nöron yazmak — ara nöron yanıtı oluşturur, kaslara taşıyan motor nörondur.
Kendini kontrol et: Seçtiğim nöron merkezî sinir sisteminden çıkıp kasa ulaşıyor mu?