Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 125
Coğrafya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 125 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
2. Adım - Organik tarımOrganik tarım uygulamasına ait üç özelliği tabloya yazma
Çözüm Yolu
124. sayfadaki metinde organik tarımın özellikleri bunlardır; ayrıca uzun vadede toprak verimliliğini sürdürmeyi hedefler.
- İstenen: organik tarıma ait üç özellik; 124. sayfadaki organik tarım tanımı okunur.
- Kimyasal gübre ve sentetik ilaç yerine doğal gübre ve biyolojik mücadele kullanıldığı belirlenir.
- Bu sayede toprağın canlılığının korunduğu ikinci özellik olarak seçilir.
- Su, toprak ve hava kirliliğinin en aza indirildiği üçüncü özellik olarak yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Üretici ile tüketici arasında güvene dayalı ilişki kurar ve yerel pazarlara dayanır. (Metinde organik tarımın özelliği olarak geçtiği için üç özellikten biri olarak geçerlidir.)
- Organik tarımda kontrollü kimyasal kullanıldığını yazmak — bu iyi tarımın özelliğidir; organik tarımda kimyasal gübre ve ilaç yerine doğal yöntemler kullanılır.
- Kısa sürede yüksek verim hedeflediğini yazmak — metne göre organik tarım uzun vadede toprak verimliliğini sürdürmeyi amaçlar.
Kendini kontrol et: Yazdığın üç özelliğin her biri 124. sayfadaki organik tarım paragraflarında geçiyor mu?
Öz Değerlendirme 2Verileri grafik ve tabloya göre yorumladım maddesi
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Öz Değerlendirme 3Özellikleri sürdürülebilirlik ölçütleriyle ilişkilendirdim maddesi
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Öz Değerlendirme 4Dünya ve Türkiye örneklerini kullanarak sonuç çıkardım maddesi
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
2. Adım - İyi tarımİyi tarım uygulamasına ait üç özelliği tabloya yazma
Çözüm Yolu
124. sayfadaki metinden alınmıştır; iyi tarım hem verimliliği artırır hem çevresel dengeyi gözetir, izlenebilir üretim zinciri sağlar.
- İstenen: iyi tarım uygulamasına ait üç özellik; 124. sayfadaki iyi tarım paragrafları okunur.
- Kimyasal ilaç ve gübrenin yasaklanmadığı, kontrollü ve güvenli düzeyde kullanıldığı belirlenir.
- Üretim aşamalarının kayıt altına alınıp denetlendiği, böylece izlenebilir üretim zinciri kurulduğu ikinci özellik olur.
- Doğal kaynakların verimli kullanılması temel ilke olarak üçüncü özellik seçilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Atıklar azaltılır; su ve toprak kalitesi korunur; çevre, insan ve hayvan sağlığı gözetilir. (Metinde iyi tarımın ilke ve özellikleri arasında geçtiği için geçerlidir.)
- İyi tarımda kimyasal kullanımının tamamen yasak olduğunu yazmak — metne göre yasak değildir, kontrollü ve güvenli düzeyde uygulanır.
- İyi tarımı organik tarımla aynı saymak — iyi tarımın ayırt edici özelliği kayıt ve denetimle izlenebilir üretimdir.
Kendini kontrol et: Yazdığın özellikler organik tarımdan farklı olarak iyi tarıma özgü mü?
3. Adım - Organik tarımOrganik tarım özelliklerini ekonomik, sosyal, çevresel ölçütlere göre yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Özellikler 123. sayfadaki Görsel 5.3 ölçütleriyle eşleştirilir.
- İstenen: organik tarım özelliklerini üç sürdürülebilirlik ölçütüne ayırmak; 124. sayfadaki organik tarım metni kullanılır.
- Yerel pazara dayanması ve uzun vadede dayanıklı bir üretim sistemi olması ekonomik ölçüte konur.
- Üretici ile tüketici arasında güven kurması ve sağlıklı gıdaya erişimi desteklemesi sosyal ölçüte konur.
- Toprak canlılığını ve doğal kaynakları koruması, kirliliği azaltması çevresel ölçüte konur.
- Özellikleri yanlış sütuna koymak — Görsel 5.3'teki ölçüt listesiyle karşılaştırarak her özelliğin hangi boyuta ait olduğunu kontrol et.
- Sosyal sütununu boş bırakmak — üretici-tüketici güveni ve sağlıklı gıdaya erişim organik tarımın sosyal katkısıdır.
Kendini kontrol et: Her sütuna yazdığın özellik, Görsel 5.3'te aynı ölçüt grubundaki bir maddeyle eşleşiyor mu?
3. Adım - İyi tarımİyi tarım özelliklerini ekonomik, sosyal, çevresel ölçütlere göre yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Özellikler 124. sayfadaki metinden alınıp üç ölçüte göre sınıflandırılmıştır.
- İstenen: iyi tarım özelliklerini ekonomik, sosyal ve çevresel ölçütlere ayırmak; 124. sayfadaki iyi tarım paragrafları okunur.
- Üretimde verimliliği artırması ekonomik ölçüte yerleştirilir.
- Tüketiciye güvenilir, kaliteli ve izlenebilir gıda sunması sosyal ölçüte yerleştirilir.
- Doğal kaynakları verimli kullanması, atıkları azaltması, su ve toprak kalitesini koruması çevresel ölçüte yerleştirilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Sosyal ölçüte üreticinin emeğinin korunması da yazılabilir. (Metinde iyi tarımın üreticinin emeğini koruduğu belirtildiği için geçerlidir.)
- Verimlilik artışını çevresel ölçüte yazmak — üretim ve verim artışı ekonomik ölçüte aittir.
- İzlenebilir üretimi yalnız teknik bir ayrıntı saymak — tüketiciye güvenilir gıda sunduğu için sosyal katkı sağlar.
Kendini kontrol et: Her sütuna yazdığın özellik, Görsel 5.3'te aynı ölçüt grubundaki bir maddeyle eşleşiyor mu?
4. Adım - 1Türkiye'de organik ve iyi tarım alanlarının yıllara göre değişimini yorumlama
Çözüm Yolu
Grafikte organik tarım alanını gösteren mavi sütunlar 2014'te en yükseğe çıkar, sonra düşer. Tabloda iyi tarım alanı 5.361 hektardan 393.146 hektara yükselmiştir; bu nedenle organik alan için sürekli artış denemez.
- Tabloda iyi tarım alanının 2007'de 5.361 ha, 2024'te 393.146 ha olduğunu oku.
- Değişim oranının 73 kat olduğunu, yani iyi tarım alanının sürekli büyüdüğünü yaz.
- Grafikte yalnız mavi (ha) sütunları izle; organik alanın en yüksek değere 2014'te ulaştığını bul.
- 2014'ten sonra organik alanın düşüp dalgalandığını belirt.
- 2024'teki mavi sütunu 2004 ile karşılaştır: yaklaşık 250 ha'ya karşı 210 ha, biraz yüksek.
- Kırmızı sütunları alan sanmak — kırmızı sütunlar ürün miktarını (bin ton), mavi sütunlar alanı (ha) gösterir.
- Sol ekseni alan için okumak — alan değerleri sağdaki "ha" ekseninden okunur.
Kendini kontrol et: Organik alan yorumunda sağ eksendeki "ha" değerlerini ve mavi sütunları mı kullandın?
4. Adım - 2Hangi uygulamanın çevresel boyuta daha çok katkı sağladığı
Çözüm Yolu
Kimyasal gübre ve ilaç hiç kullanılmadığı için toprak, su ve hava kirliliği en aza iner; biyolojik çeşitlilik ve toprak canlılığı korunur.
- Çevresel boyutun toprak, su, hava ve biyoçeşitliliğin korunması olduğunu Görsel 5.3'ten hatırla.
- İki uygulamada kimyasal kullanımını karşılaştır: organik tarımda kullanılmaz, iyi tarımda kontrollü kullanılır.
- Kimyasal kullanılmadığı için kirliliği en aza indiren organik tarımın çevresel boyuta daha çok katkı sağladığını yaz.
- İyi tarımı seçmek — iyi tarım çevreyi gözetse de kimyasal kullanımına izin verdiği için çevresel katkısı organik tarımdan azdır.
- Gerekçe yazmamak — seçim kimyasal girdinin olmaması ve toprak canlılığının korunmasıyla desteklenmelidir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin uygulamada kimyasal gübre ve sentetik ilaç kullanılıyor mu?
4. Adım - 3Hangi uygulamanın ekonomik sürdürülebilirliği daha çok desteklediği
Çözüm Yolu
Üretim miktarını ve verimliliği büyük ölçüde artırır (2007-2024'te üretim 110 kat) ve çiftçiye gelir sağlar.
- Ekonomik boyutun üretimin devamlılığı, gelir ve verimlilik olduğunu Görsel 5.3'ten hatırla.
- Tablodan iyi tarımda üretimin 56.000 tondan 6.135.681 tona, yani 110 kat arttığını oku.
- Metinde iyi tarımın üretimde verimliliği artırdığının belirtildiğini bul.
- Üretim ve verim artışı çiftçiye gelir sağladığı için iyi tarımın ekonomik sürdürülebilirliği daha çok desteklediğini yaz.
- Organik tarımı seçmek — organik tarım alanı ve üretimi son yıllarda azalmışken iyi tarım üretimi 110 kat artmıştır.
- Yalnız alan artışına bakmak — ekonomik katkıyı asıl üretim miktarı ve verimlilik gösterir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin uygulamada 2007-2024 arasında üretim miktarı kaç kat artmış?
5. AdımOrganik ve iyi tarımın sürdürülebilirlikle ilişkisine dair sonuçları özetleme
Çözüm Yolu
Organik tarım kimyasal girdiyi azaltarak doğayı korur; iyi tarım kontrollü girdiyle verimi artırır. Tabloda iyi tarım alanı 73 kat, üretimi 110 kat artarken grafikte organik alan 2014 sonrasında azalmıştır.
- 3. ve 4. adımdaki cevaplarını gözden geçir.
- Organik tarımın kimyasal girdiyi azaltarak en çok çevresel boyuta katkı verdiğini yaz.
- İyi tarımın kontrollü girdiyle verimi artırarak ekonomik boyutu daha çok desteklediğini yaz.
- Tablodan iyi tarım alanının 73 kat arttığını, grafikten organik alanın 2014 sonrası azaldığını ekle.
- İki uygulamanın da üç boyutu desteklediği sonucuyla özeti bitir.
- Organik tarım alanının sürekli arttığını yazmak — grafikte mavi sütunlar 2014'ten sonra düşmüştür.
- Özette veriye hiç yer vermemek — 5. adım, elde ettiğin tablo ve grafik bilgilerini kullanmanı istiyor.
Kendini kontrol et: Özetinde hem boyut karşılaştırması hem de tablo veya grafikten en az bir veri var mı?
Öz Değerlendirme 1Tarım uygulamalarının özelliklerini doğru tespit ettim maddesi
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.