Coğrafya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 135 Cevapları

Duygusal şapka kişisel his ister; cevap öğrenciye göre değişebilir. Örnek: doğaya zarar vermeyen uygulamalarda mutluluk, toprak yorgunluğunda endişe.

Monokültür toprağı yorar ve riskleri artırır; sera enerji ve maliyet ister; tarımsal ormancılıkta alan yetersizliği, kirlilik ve karmaşık yönetim sorun olur.

1. Siyah şapka olumsuz bakıştır; metinlerde "ancak" ile başlayan sınırlılık cümleleri aranır.
2. Monokültür için ürün çeşitliliği olmamasının toprağı yorduğu ve çevresel riskleri artırdığı belirlenir.
3. Tarımsal ormancılık için alan yetersizliği, planlama sorunları, farkındalık eksikliği ve topraktaki kirleticiler not edilir.
4. Sera için ısıtma, örtü ve bakımın getirdiği yüksek maliyet gibi uzun vadeli sorunlar düşünülerek eklenir.
5. Sorunlar uygulama adlarıyla birlikte maddeler hâlinde yazılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Monokültürde zararlı ve hastalıklar tek ürünü kolayca yayılarak etkileyebilir. (Çeşitlilik eksikliğinin çevresel riski olarak açıklanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her sorun zamanla büyüyebilecek bir olumsuzluk mu ve hangi uygulamaya ait olduğu belli mi?

Monokültürde verim ve yeni teknoloji, serada mevsim dışı ürün ve ihracat, tarımsal ormancılıkta organik ürün ve dinlenme alanları yararlar arasındadır.

1. Sarı şapka fayda bakışıdır; 134. sayfadaki üç metinde olumlu sonuç bildiren cümleler işaretlenir.
2. Üreticiye yararlar ayrılır: monokültürde verim artışı, serada kışın üretim, ürünlerin dış ülkelere satılmasıyla ekonomik katkı.
3. Tüketiciye yararlar ayrılır: kışın da yaz sebzesi bulmak, şehirde organik ürün yetiştirme ve dinlenme imkânı.
4. Bulunan yararlar üretici ve tüketici başlıkları altında kısa cümlelerle yazılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Tarımsal ormancılık şehirde yaşayanlara dinlenme ve sosyalleşme alanı sağlar. (Tüketiciye sağlanan sosyal yarar olarak yazılırsa geçerlidir.) · Monokültür yeni tarım teknolojilerinin kullanılmasını kolaylaştırır. (Üreticiye sağlanan yarar olarak açıklanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her yarar üreticiye mi tüketiciye mi ait, ikisi için de en az bir örnek var mı?

Yaratıcı fikirler istenir; cevap öğrenciye göre değişebilir. Toprağı koruyan, su ve enerji tasarrufu sağlayan, çeşitliliği artıran öneriler uygundur.

1. Yeşil şapka yaratıcı çözümler ister; önce siyah şapkanın bulduğu sorunlar listelenir.
2. Monokültürde toprak yorgunluğu için münavebe ve ürün çeşitliliği gibi öneriler geliştirilir.
3. Sera için su ve enerji tasarrufu sağlayan damlama sulama ve yenilenebilir enerji önerilir.
4. Tarımsal ormancılık için şehir planlamasında alan ayrılması ve halkın eğitimi önerilir.
5. Her öneri hangi sorunu çözdüğüyle birlikte kısa cümlelerle yazılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Seralarda yağmur suyu toplanıp sulamada kullanılabilir. (Su tasarrufuna yönelik bir öneri olarak sunulursa geçerlidir.) · Topraktaki kirleticiler için düzenli toprak analizi ve denetim yapılabilir. (Tarımsal ormancılıktaki kirlilik sorununa çözüm olarak yazılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her öneri hangi sorunu azaltıyor; bunu tek cümleyle söyleyebiliyor musun?

Beş şapkanın fayda ve riskleri karşılaştırılınca dengeli, çevreyi koruyan ve ekonomik getirisi olan yöntemlerin sürdürülebilir olduğu sonucuna varılır.

1. Mavi şapka değerlendirme yapar; önce beş şapkanın bulduğu bilgi, duygu, sorun, fayda ve öneriler özetlenir.
2. Faydalar ile sorunlar karşılaştırılır; verim sağlayan uygulamaların çevreye zarar verebildiği fark edilir.
3. Sorunların yeşil şapka önerileriyle azaltılabildiği görülür.
4. Sürdürülebilirlik için çevre, ekonomi ve toplumun birlikte gözetilmesi gerektiği sonucu yazılır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Tek bir yöntem yerine farklı tarım uygulamalarını birlikte kullanmak daha sürdürülebilirdir. (Fayda ve risk karşılaştırmasına dayanarak gerekçelendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Vardığın sonuç hem faydaları hem riskleri hesaba katıyor ve sürdürülebilirlik kavramıyla bağlantılı mı?