Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 147
Coğrafya Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 147 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Türkiye'nin bor rezervinde dünyada ilk olmasının ekonomi ve ülkeler arası ilişkilere etkisine dair varsayım yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Rezerv üstünlüğü hem ekonomik katkı hem diplomatik ağırlık sağlar.
- Tablodan Türkiye'nin dünya bor rezervinin %74'üne sahip olduğu hatırlanır.
- Ekonomiye etkisi için varsayım kurulur: bor ihracatı gelir ve istihdam sağlar, sanayi gelişir.
- Ülkeler arası ilişkilere etkisi için varsayım kurulur: boru isteyen ülkeler karşısında Türkiye pazarlık gücü kazanır.
- İki alandaki varsayımlar kısa cümlelerle yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bor işlenerek ileri teknoloji ürünlerine dönüştürülürse Türkiye'nin dış ticaret açığı azalabilir. (Ekonomik varsayım olarak gerekçelendirilirse geçerlidir.)
- Yalnız ekonomik etkiyi yazmak — soru ülkeler arası ilişkiler üzerindeki etkiyi de istiyor.
- Rezervde birinci olmayı üretimde de birinci olmak sanmak — tabloya göre Türkiye'nin üretim payı %40,07'dir.
Kendini kontrol et: Varsayımlarında hem Türkiye ekonomisine hem de diğer ülkelerle ilişkilere değindin mi?
2 - BenzerliklerDünya ve Türkiye'nin stratejik-kritik madenler bakımından benzer yönleri
Çözüm Yolu
Hem dünyada hem Türkiye'de bu madenler stratejik değer taşır.
- Tablo ve haritadaki ülkelerin hepsinin madenlerden ekonomik kazanç sağladığı düşünülür.
- Bu madenlerin sanayi ve teknoloji için önemli olduğu, talebin arttığı belirlenir.
- Madenlerin hem dünyada hem Türkiye'de ülkelerin ekonomik gücünü ve ilişkilerini etkilediği sonucuna varılır.
- Ortak yönler benzerlikler bölümüne kısa cümlelerle yazılır.
- Farklılıkları benzerlikler bölümüne yazmak — hangi madenin hangi ülkede yoğunlaştığı bir farklılıktır.
Kendini kontrol et: Yazdığın her benzerlik hem dünya için hem Türkiye için doğru mu?
2 - FarklılıklarDünya ve Türkiye'nin stratejik-kritik madenler bakımından farklı yönleri
Çözüm Yolu
s.146 tablosuna göre her stratejik maden farklı bir ülkede yoğunlaşır. Türkiye'nin öne çıktığı maden bordur; rezerv payı yüksek olsa da üretim payı daha düşüktür.
- Sayfa 146'daki tabloda her madenin hangi ülkede öne çıktığını oku.
- Türkiye'nin bor madeninde rezervin %74'üne, üretimin %40,07'sine sahip olduğunu yaz.
- Diğer madenlerde öndeki ülkeleri yaz: kobaltta Kongo DC, nikelde Endonezya, demirde Avustralya.
- Farkı belirt: her stratejik maden farklı bir ülkede yoğunlaşır; Türkiye'nin üstünlüğü bordadır.
- Türkiye'de bor rezerv payının üretim payından yüksek olduğunu ekle.
- Rezerv payı ile üretim payını karıştırmak — Türkiye'nin borda rezerv payı %74, üretim payı yaklaşık %40'tır.
- Benzerlikleri farklılık olarak yazmak — soru bu satırda yalnız farklı yönleri istiyor.
Kendini kontrol et: Yazdığın yüzdeler tablodaki "Dünya Rezerv Payı" ve "Dünya Üretim Payı" sütunlarıyla aynı mı?
3Stratejik ve kritik madenlerin ülke ekonomisi ve ülkeler arası ilişkilere etkisi hakkında bir önerme kurma
Çözüm Yolu
Bu, ekonomik kazancı artırır ve dış bağımlılığı azaltır.
- Önerme, bir duruma çözüm veya görüş bildiren kısa bir yargı cümlesidir.
- Ham madenin düşük, işlenmiş ürünün yüksek değerle satıldığı düşünülür.
- Tek bir ülkeyle ticaretin bağımlılık yarattığı, ortak sayısı arttıkça riskin azaldığı düşünülür.
- Bu düşünceler ekonomi ve ülkeler arası ilişkileri kapsayan tek bir önerme cümlesinde birleştirilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Maden zengini ülkeler komşularıyla ortak işleme tesisleri kurarak bölgesel iş birliğini güçlendirebilir. (Ekonomik ve ülkeler arası etkisi birlikte gerekçelendirilirse geçerlidir.)
- Tablodaki sayıları önerme yerine yazmak — önerme bilgi aktarmak değil, bir görüş veya çözüm ileri sürmektir.
- Yalnız ekonomiye değinmek — soru ülkeler arası ilişkilere etkiyi de kapsayan bir önerme ister.
Kendini kontrol et: Önermen bir görüş ya da çözüm bildiriyor ve hem ekonomiye hem ilişkilere değiniyor mu?
4Madenlerin gelecekte ekonomi ve iş birlikleri üzerindeki etkisini kısaca yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Batarya ve elektronik gibi alanlardaki talep madenlerin değerini yükseltir.
- Batarya, elektronik ve temiz enerji teknolojilerinin gelecekte daha çok kullanılacağı düşünülür.
- Bu teknolojilerin stratejik-kritik madenlere ihtiyaç duyduğu, bu nedenle talebin artacağı çıkarılır.
- Maden zengini ülkelerin ekonomik güç kazanacağı öngörülür.
- Ülkeler arasında hem iş birliklerinin hem rekabetin artacağı kısaca yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Madenlerin geri dönüşümü yaygınlaşırsa ülkelerin madene bağımlılığı azalabilir. (Gerekçeli bir gelecek öngörüsü olarak sunulursa geçerlidir.)
- Bugünkü durumu anlatmak — soru madenlerin gelecekteki etkisini, yani bir öngörüyü istiyor.
- Yalnız ekonomiye değinmek — soru iş birlikleri üzerindeki etkiyi de soruyor.
Kendini kontrol et: Cevabın geleceğe yönelik mi ve hem ekonomiyi hem iş birliklerini kapsıyor mu?