Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 224
Coğrafya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 224 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
18-yararlarBaraj sayısındaki artışın sağladığı yararlar
Çözüm Yolu
Grafikte baraj sayısı özellikle son yıllarda hızla artıyor; barajlar suyu depolayıp enerji ve tarımda kullanılmasını sağlar.
- Grafikte baraj sayısının 1936'dan 2024'e sürekli arttığı, son yıllarda artışın hızlandığı görülür.
- Barajlar yağışlı dönemde suyu depolayıp kurak dönemde kullanılmasını sağlar.
- Depolanan su içme-kullanma suyu ve tarımsal sulama için dağıtılır.
- Düşen suyun gücüyle hidroelektrik enerji üretilir; ayrıca taşkınlar kontrol altına alınır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Balıkçılık, turizm ve rekreasyon alanları oluşması (Baraj göllerinin sağladığı ek ekonomik yarar olarak yazılırsa geçerlidir.)
- Grafikteki sayıları yazıp yarar belirtmemek — soru artışın sağladığı faydaları istiyor.
- Yalnız enerji üretimini yazmak — sulama, içme suyu ve taşkın kontrolü de önemli yararlardır.
Kendini kontrol et: Yazdığım her yarar, barajın suyu depolaması ya da kontrol etmesiyle açıklanabiliyor mu?
18-olumsuzluklarBaraj sayısındaki artışın oluşturabileceği olumsuzluklar
Çözüm Yolu
Barajlar akarsu ekosistemini ve çevresini değiştirir, göçe ve arazi kaybına yol açabilir.
- Grafikte yatay eksen yılları, dikey eksen baraj sayısını gösterir; sayı özellikle 2000'lerden sonra hızla artıp 1000'i aşmıştır.
- Çok sayıda baraj, akarsuların doğal akışını ve ekosistemini değiştirir; balık göçü ve canlı yaşamı zarar görür.
- Baraj gölleri tarım arazilerini, köyleri ve tarihî alanları su altında bırakabilir, insanlar göç etmek zorunda kalabilir.
- Akarsuyun taşıdığı alüvyon gölde birikir; aşağı kesimde toprak verimi ve delta oluşumu azalır, göl yüzeyinden buharlaşma artar.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Baraj çevresinde nemin artması, heyelan ve deprem riskinin artabilmesi (Baraj göllerinin çevreye olası etkisi olarak açıklanırsa geçerlidir.)
- Olumsuzluk sütununa yarar yazmak — tablo yararları ve olumsuzlukları ayrı sütunlarda istiyor.
- Yalnız çevresel zararları yazmak — göç ve arazi kaybı gibi toplumsal etkiler de olumsuzluktur.
Kendini kontrol et: Yazdığım her olumsuzluk, barajın akarsuyu durdurması ya da arazinin su altında kalmasıyla ilişkili mi?
19Su ayak izini azaltmak için sektörel önlemler
Çözüm Yolu
Tarım payı en büyük olduğundan öncelik tarımsal verimliliktir; evsel ve endüstriyel alanlarda da tasarruf ve geri dönüşüm gerekir.
- Grafikte su ayak izinin %89'u tarım, %7'si evsel kullanım, %4'ü sanayi payıdır.
- En büyük pay tarımda olduğu için öncelik tarımsal su tasarrufudur: damla sulama ve az su isteyen ürünler.
- Evlerde tasarruflu musluk ve armatür kullanılmalı, su bilinçli tüketilmelidir.
- Sanayide atık su arıtılıp yeniden kullanılmalı, kirlilik azaltılmalıdır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tarımda vahşi sulamanın bırakılması, evlerde gri suyun yeniden kullanımı, sanayide kapalı devre su sistemleri (Her önlem ilgili sektörde su kullanımını ya da kirliliği azaltıyorsa geçerlidir.)
- Yalnız evsel tasarruf önermek — en büyük pay %89 ile tarımdadır, asıl etki orada sağlanır.
- Sektörleri ayırmadan genel öneri yazmak — soru sektörel önlemler istiyor.
Kendini kontrol et: Her sektör için en az bir önlem yazdım mı ve en büyük paya sahip tarıma öncelik verdim mi?