Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 265
Coğrafya Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 265 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
17-a2015-2024 maden ihracatı ve ithalatının yıllık değişimini gösteren çizgi grafik hazırlanabilir mi
Çözüm Yolu
Tabloda her yıl için maden ihracatı ve ithalatı değerleri var; iki seri yıllara göre çizgi grafikte gösterilebilir.
- İstenen: 2015-2024 maden ihracatı ve ithalatının yıllık değişimini gösteren çizgi grafik.
- Tablonun ilk iki satırına bakılır: her yıl için maden ihracatı ve maden ithalatı değeri vardır.
- Çizgi grafik zamana bağlı değişimi gösterir; yatay eksene yıllar, dikey eksene milyar yazılır.
- İki seri iki ayrı çizgiyle çizilebileceği için grafik hazırlanabilir: Evet.
- İki seriyi tek çizgide birleştirmek — ihracat ve ithalat ayrı çizgilerle, lejantla gösterilmelidir.
- Açıklama bölümünü boş bırakmak — soru işaretin yanında kısa gerekçe de istiyor.
Kendini kontrol et: Tabloda 2015'ten 2024'e kadar her yıl için hem ihracat hem ithalat değeri var mı?
17-b2024 maden ihracatının toplam ihracattaki payını gösteren pasta grafik hazırlanabilir mi
Çözüm Yolu
2024 için maden ihracatı 153,3 ve toplam ihracat 721,1 milyar dolar verilmiş; pay yaklaşık yüzde 21 olarak hesaplanıp pasta grafiğe dönüştürülebilir.
- İstenen: 2024 maden ihracatının toplam ihracattaki payını gösteren pasta grafik.
- Tablonun 2024 sütunundan maden ihracatı 153,3, toplam ihracat 721,1 milyar okunur.
- Pay = 153,3 ÷ 721,1 ≈ 0,21, yani yaklaşık %21; geri kalan yaklaşık %79 diğer ihracattır.
- Bu iki dilimle pasta grafik çizilebileceği için grafik hazırlanabilir: Evet.
- Maden ithalatını pasta grafiğe katmak — soru yalnız ihracat içindeki payı soruyor; ithalat ayrı bir büyüklüktür.
- Payı 153,3 ÷ 125,7 ile hesaplamak — bölen toplam ihracat (721,1) olmalıdır.
Kendini kontrol et: İki dilimin toplamı %21 + %79 = %100 ediyor mu?
17-c2015-2024 arasında üretilen maden miktarını gösteren sütun grafik hazırlanabilir mi
Çözüm Yolu
Tabloda üretim miktarına ait veri yok; yalnızca ihracat, ithalat ve toplam ihracat değerleri var.
- İstenen: 2015-2024 arasında üretilen maden miktarını gösteren sütun grafik.
- Tablodaki satırlar kontrol edilir: maden ihracatı, maden ithalatı ve toplam ihracat değerleri var.
- Üretim miktarı ihracat ya da ithalat değerinden çıkarılamaz; tabloda üretim verisi yoktur.
- Gerekli veri olmadığından grafik hazırlanamaz: Hayır.
- İhracat değerini üretim miktarı sanmak — ihracat dolar cinsinden satış değeridir; üretimin bir kısmı yurt içinde kullanılabilir.
Kendini kontrol et: Tabloda "üretim" adlı bir satır ya da miktar (ton) birimi var mı?
17-d2015-2024 maden dış ticaret dengesinin değişimini gösteren sütun grafik hazırlanabilir mi
Çözüm Yolu
Denge, ihracat eksi ithalat olarak her yıl hesaplanabilir (ör. 2015: 91,9 - 83,2 = 8,7); sonuçlar sütun grafikle gösterilir.
- İstenen: 2015-2024 maden dış ticaret dengesinin değişimini gösteren sütun grafik.
- Dış ticaret dengesi = maden ihracatı − maden ithalatı ilişkisi kullanılır.
- Her yıl için hesaplanabilir; örneğin 2015: 91,9 − 83,2 = 8,7 milyar .
- Bulunan yıllık denge değerleri sütunlarla gösterilebileceği için grafik hazırlanabilir: Evet.
- Tabloda doğrudan "denge" satırı olmadığı için Hayır demek — denge, ihracat ile ithalat farkından hesaplanabilir.
- Farkı ithalat − ihracat diye almak — dış ticaret dengesi ihracattan ithalat çıkarılarak bulunur.
Kendini kontrol et: 2024 için 153,3 − 125,7 = 27,6 milyar dengeyi hesaplayabiliyor muyum?
17-eMaden ürünlerine göre ticaret paylarını gösteren pasta grafik hazırlanabilir mi
Çözüm Yolu
Tabloda maden ürünlerine göre ayrıntı yok, yalnızca toplam maden ihracatı ve ithalatı var.
- İstenen: maden ürünlerine (ürün çeşitlerine) göre ticaret paylarını gösteren pasta grafik.
- Tablonun satırlarına bakılır: yalnızca toplam maden ihracatı, maden ithalatı ve toplam ihracat var.
- Hangi madenin ne kadar ticareti yapıldığına dair ürün bazında veri bulunmuyor.
- Pasta grafiğin dilimleri hesaplanamayacağı için grafik hazırlanamaz: Hayır.
- İhracat ve ithalatı "ürün" dilimleri sanmak — soru demir, altın gibi maden türlerine göre dağılımı istiyor.
Kendini kontrol et: Tabloda herhangi bir maden türünün adı geçiyor mu?
18Seçilen bir grafik modelini verilerden yararlanarak ızgara alanına çizme
Çözüm Yolu
Tablodaki değerler yıllara göre noktalanıp çizgi ile birleştirilir. İki çizgi arasındaki fark, madenle ilgili dış ticaret dengesini gösterir.
19Görselleştirilen grafiğin hangi amaçlarla kullanılabileceği ve sağladığı kolaylıklar
Çözüm Yolu
Grafikler sayı dolu tabloya göre veriyi özetler, karşılaştırmayı kolaylaştırır ve karar vermeye destek olur.
- 18. soruda çizdiğin grafiğin neyi gösterdiğini belirle; örneğin yıllara göre maden ihracatı ve ithalatı.
- Grafiğin kullanım amaçlarını yaz: yıllar içindeki değişimi izlemek, ihracat ile ithalatı karşılaştırmak, eğilimleri görmek.
- Grafikten en yüksek ve en düşük yılların kolayca bulunabildiğini ve gelecek tahmini yapılabildiğini ekle.
- Sağladığı kolaylığı yaz: sayılarla dolu tabloya göre veriyi hızlı, özet ve anlaşılır sunar.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 2024 maden ihracatının toplam ihracattaki payını gösterdiği, bütün içindeki payı bir bakışta gördürdüğü yazılabilir. (18. soruda pasta grafik çizildiyse geçerlidir.) · Hangi yıllarda dış ticaret fazlasının arttığını veya azaldığını karşılaştırmayı kolaylaştırdığı yazılabilir. (18. soruda dış ticaret dengesi sütun grafiği çizildiyse geçerlidir.)
- Grafikten bağımsız genel cümle yazmak — cevap, kendi çizdiğin grafiğin gösterdiği verilere dayanmalıdır.
- Yalnız amaçları yazıp kolaylıkları atlamak — soru hem kullanım amaçlarını hem sağladığı kolaylıkları soruyor.
Kendini kontrol et: Yazdığım amaçların her birini çizdiğim grafiğe bakarak gerçekten yapabiliyor muyum?