Ana sayfa›Kitaplar›Coğrafya Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 78
Coğrafya Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 78 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
10Mavi Vatan doktrininin Türkiye'nin deniz komşularıyla ilişkilerine etkisi
Çözüm Yolu
Deniz yetki alanları örtüşen ülkelerle sınırlandırma ve kaynak paylaşımı tartışmaları doğabilir; müzakere ve iş birliği ilişkileri belirler.
- Mavi Vatan'ın Türkiye'nin deniz yetki alanlarındaki haklarını savunan bir anlayış olduğunu hatırla.
- Komşu ülkelerin deniz yetki alanlarıyla örtüşen yerlerde sınır ve kaynak paylaşımı anlaşmazlıkları doğabileceğini yaz.
- Bu sorunların diyalog, müzakere ve uluslararası hukuka dayalı çözümler gerektirdiğini belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ortak kaynakların birlikte işletilmesiyle komşularla iş birliği fırsatları da doğabilir. (Etkinin iş birliği yönünden ele alındığı ve gerekçelendirildiği cevaplarda geçerlidir.)
- Yalnızca olumsuz etkiyi yazıp çözüm yolunu atlamak — ilişkilerin diyalog ve hukukla yönetilebileceği de belirtilmelidir.
- Mavi Vatan'ı yalnızca bir askerî tatbikat sanmak — metinde deniz yetki alanları ve kaynaklar üzerindeki haklar olarak tanımlanır.
Kendini kontrol et: Cevabım deniz yetki alanlarıyla komşu ülkelerle ilişkiler arasında bir bağ kuruyor mu?
11Mavi Vatan doktrininin stratejik çıkarlar ve egemenlik hakları açısından önemi
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgedeki kaynak ve güvenlik çıkarları korunur, ülkenin denizlerdeki etkisi artar.
- Metinden Mavi Vatan'ın kara suları, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgeyi kapsadığını hatırla.
- Stratejik çıkarlar açısından enerji kaynaklarını ve deniz ticaret yollarını koruduğunu yaz.
- Egemenlik hakları açısından bu alanlardaki hakları uluslararası hukuka dayanarak güvenceye aldığını belirt.
- Stratejik çıkar ile egemenlik hakkını karıştırıp tek başlık yazmak — soru iki açıdan önemi soruyor.
- Mavi Vatan'ı yalnızca kara suları sanmak — kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgeyi de kapsar.
Kendini kontrol et: Cevabımda hem stratejik çıkarlara hem de egemenlik haklarına yönelik birer önem yazdım mı?
12GAP'ta sulanabilir arazi artışının tarımsal üretim ve gelire etkileri
Çözüm Yolu
Sulama kuru tarımdan sulu tarıma geçişi sağlar; birim alandan daha fazla ve çok ürün alınır, gelir ve istihdam artar.
- Tablodaki sulanabilen arazi satırına bakıyoruz: 2007'de 272.697 ha, 2024'te 675.250 ha.
- Fark 675.250 − 272.697 = 402.553 ha; sulanan alan yaklaşık 2,5 katına çıkmıştır.
- Sulama kuru tarımdan sulu tarıma geçişi sağlar; birim alandan alınan ürün ve verim artar.
- Sulu tarımda pamuk gibi farklı ürünler ve yılda birden fazla hasat mümkün olur; ürün çeşitliliği artar.
- Üretim ve ürün çeşidi artınca çiftçinin satışları ve geliri yükselir.
- Arazi artışını yazıp gelire etkisini atlamak — soru hem tarımsal üretim hem gelir düzeyindeki etkileri istiyor.
- Farkı yanlış hesaplamak — 675.250 − 272.697 = 402.553 ha; basamakları hizalayarak çıkar.
Kendini kontrol et: 402.553 + 272.697 işlemi 675.250 ediyor mu; cevabımda üretim ve gelir etkisi birlikte var mı?
13Elektrik üretimindeki artışın proje hedeflerine katkısı
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Ucuz hidroelektrik enerji sanayileşmeyi ve altyapıyı geliştirir; bu da bölgenin ekonomik ve sosyal göstergelerini iyileştirir.
- Metinde projenin hedeflerini bul: gelir düzeyini ve yaşam kalitesini yükseltmek, ekonomik gelişme ve sosyal istikrar.
- Elektrik üretiminin sanayi tesislerine ve yatırımlara enerji sağlayarak sanayileşmeyi teşvik ettiğini yaz.
- Sanayileşmenin istihdamı ve ihracatı artırarak gelir ve refahı yükselttiğini açıkla.
- Metne göre ülkedeki hidroelektrik enerjinin yaklaşık yarısının GAP'tan sağlanacağını, ülke ihtiyacına katkıyı ekle.
- Yalnızca "elektrik artar" demek — artışın proje hedeflerine, yani gelir ve kalkınmaya nasıl katkı verdiği açıklanmalıdır.
- Elektriği yalnızca evlerde aydınlatma için düşünmek — asıl katkı sanayi, tarım ve yatırımlar üzerindendir.
Kendini kontrol et: Cevabımda enerji artışını metindeki en az bir proje hedefiyle (gelir, refah, kalkınma) ilişkilendirdim mi?
14GAP'ın ekonomik ve sosyal etkileri hakkındaki çıkarımlar
Çözüm Yolu
Traktör sayısı 51.739'dan 181.216'ya, iş gücüne katılım %34'ten %46,7'ye, ihracat 3,3'ten 12,31 milyar dolara çıktı.
- Tablodaki göstergelerin 2007 ve 2024 değerlerini karşılaştırıp GAP'ın ekonomik ve sosyal etkilerini çıkaracağız.
- Traktör sayısı 51.739'dan 181.216'ya çıkmış; tarımda makineleşme yaklaşık 3,5 kat artmıştır.
- İş gücüne katılma oranı %34'ten %46,7'ye yükselmiş; istihdam artmıştır.
- İhracat 3,3'ten 12,31 milyar dolara çıkmış; nüfus yoğunluğu 95'ten 125 kişi/km²'ye yükselmiş, bölge çekici hâle gelmiştir.
- Tüm göstergeler arttığına göre GAP bölgenin ekonomisini ve yaşam düzeyini geliştirmiştir.
- Yalnızca tablodaki sayıları aktarmak — soru bu artışlardan ekonomik ve sosyal sonuç çıkarmanızı istiyor.
- Nüfus yoğunluğu artışını yalnızca olumsuz yorumlamak — burada bölgenin göç vermek yerine nüfus tuttuğunu da gösterir.
Kendini kontrol et: Her gösterge için 2024 değeri 2007'den büyük mü; çıkarımım bu artışlara dayanıyor mu?