Ana sayfa›Kitaplar›Felsefe Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 20
Felsefe Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 20 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Şiir-1Şiirde doğayla ilişkilendirilebilecek duygu ve düşünceleri açıkla.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Şair toprağı sâdık yâr diye över; koyun, süt, ekmek, meyve veren toprağa şükran duyar.
- Şiirdeki her dörtlüğü oku ve toprağın insana neler verdiğini anlatan dizeleri belirle.
- Tekrar eden "Benim sâdık yârim kara topraktır" dizesinin toprağa duyulan bağlılığı, güveni ve sevgiyi anlattığını fark et.
- Koyun, süt, ekmek, meyve gibi örneklerden insanın her ihtiyacını topraktan karşıladığı düşüncesini çıkar.
- Bulduğun duyguları (bağlılık, güven, minnet, sevgi) ve düşünceyi (doğaya bağımlılık) birkaç cümleyle açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Vefa ve sadakat duygusu; insanların değil, toprağın gerçek ve güvenilir dost olduğu düşüncesi. (İlk dörtlüklerdeki insanlardan vefa görememe ile toprağın sadakati arasındaki karşıtlığa dayanılırsa.)
- Şiiri bir sevgiliye yazılmış sanmak — buradaki "yâr" kara toprağı, yani doğayı simgeler.
- Yalnız duyguları sayıp düşünceyi atlamak — soru hem duyguları hem düşünceleri açıklamanı istiyor.
Kendini kontrol et: Yazdığın her duyguyu ya da düşünceyi şiirden bir dizeyle destekleyebiliyor musun?
Şiir-2Şiir, diyalogda hangi problem bağlamında ele alınmıştır?
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Mehmet şiiri çevre bilincini uyandıran, insanın doğada yaşamak zorunda olduğunu ve onu korumasını anlatan bir örnek olarak yorumlar.
- Diyalogda Mehmet'in şiir hakkında yaptığı yorumu bul.
- "Çevre bilinci konusunda ufkumuzu açıyor" ifadesinden şiirin çevre sorunları bağlamında ele alındığını belirle.
- Mehmet'in üçüncü dörtlük yorumundan insanın doğayı koruma sorumluluğu vurgusunu çıkar ve cevaba ekle.
- Şiirin kendi temasını, yani toprağa sevgiyi yazmak — soru diyalogdaki problem bağlamını soruyor.
Kendini kontrol et: Cevabın Ayşe ile Mehmet'in konuşmasında geçen bir ifadeyle destekleniyor mu?
Felsefi-1Felsefi sorulardaki değer ve ahlaki sorumluluk kavramlarıyla kastedileni yaz.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Değer doğanın kendi başına kıymetini, ahlaki sorumluluk de insanın eylemlerinin doğa üzerindeki sonuçlarından sorumlu olmasını ifade eder.
- Kutuda "değer" ve "ahlaki sorumluluk" kavramlarının geçtiği soruları bul.
- "Doğanın kendi başına bir değeri var mıdır?" sorusundan değerin, insana yararından bağımsız önem anlamına geldiğini çıkar.
- Ahlaki sorumluluğu, insanın eylemlerinin doğaya etkisinden sorumlu olması ve doğaya zarar vermeme yükümlülüğü olarak tanımla.
- İki kavramı kendi cümlelerinle kısa birer tanım olarak yaz.
- Değeri parasal ya da ekonomik değer olarak açıklamak — felsefi soruda doğanın kendi başına taşıdığı önem kastedilir.
- Ahlaki sorumluluğu yasal zorunlulukla karıştırmak — ahlaki sorumluluk yasadan değil, vicdandan ve değerlerden doğar.
Kendini kontrol et: Tanımlarını kutudaki sorulara yerleştirdiğinde sorular anlamlı ve tutarlı kalıyor mu?
Felsefi-2İnsan doğaya egemen olabilir mi, açıkla.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Doğayı denetleme iddiası ekolojik dengeyi bozar, sonuçta insanın kendi yaşamını tehdit eder.
- Doğaya egemen olmanın, doğayı tamamen denetim altına almak anlamına geldiğini belirle.
- İnsanın doğanın bir parçası olduğunu ve yaşamak için ona bağımlı olduğunu yaz.
- Egemenlik çabasının kirlilik ve kaynak tükenmesi gibi sonuçlarından örnek ver.
- Bu gerekçelerle insanın doğaya tam anlamıyla egemen olamayacağı yargısına var.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kısmen egemen olabilir; teknolojiyle doğayı değiştirir ama sonuçlarını denetleyemez ve yine doğaya bağımlı kalır. (Yanıt gerekçelendirilir ve insanın doğaya bağımlılığı vurgulanırsa.)
- Gerekçesiz "evet" ya da "hayır" yazmak — soru açıklama istiyor, neden ve örnek göstermelisin.
- Teknolojik denetimi tam egemenlik saymak — deprem ve iklim gibi olaylar hâlâ insanın denetimi dışındadır.
Kendini kontrol et: Yanıtında en az bir gerekçe ve bu gerekçeyi destekleyen bir örnek var mı?
Felsefi-3Felsefi sorulardan birini seçip gerekçeli yanıt yaz.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Gerekçe: Güç ve bilinç sorumluluk getirir; doğa zarar görürse insan yaşamı da zarar görür.
- Kutudaki beş felsefi sorudan birini seç ve "Seçilen Soru" satırına yaz.
- Soruya açık bir yargıyla yanıt ver; örneğin "Vardır" ya da "Yoktur".
- Yargını destekleyen en az bir gerekçe yaz; örneğin insanın bilinçli seçim yapabilen varlık olması.
- Gerekçeni gelecek kuşaklar veya diğer canlılar üzerinden bir örnekle güçlendir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Doğanın kendi başına bir değeri vardır; her canlının ekosistemde vazgeçilmez bir yeri ve işlevi vardır. ("Doğanın kendi başına bir değeri var mıdır?" sorusu seçilirse.) · Tüketimin ölçüsü, kaynakları doğanın kendini yenileyebileceği hızdan fazla kullanmamaktır. ("İnsanın doğal kaynakları tüketmesinin ölçüsü nedir?" sorusu seçilirse.)
- Kutuda olmayan bir soru seçmek — yanıt, verilen felsefi sorulardan birine yönelik olmalı.
- Yalnız görüş bildirip gerekçe yazmamak — soru gerekçelendirilmiş bir yanıt istiyor.
Kendini kontrol et: Yanıtında "çünkü" ile açıklanabilecek en az bir gerekçe cümlesi var mı?