Felsefe Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 42 Cevapları

Blogda insanın doğaya üstün olup olmadığı, doğaya müdahalenin gerekliliği, insan yaşamının diğer canlılardan değerli olup olmadığı ve hayvanların ahlaki durumu tartışılıyor.

1. Elif'in paylaştığı alıntıyı oku; insanın doğadan üstün görülmesinin sorgulandığını not et.
2. Yorumları tek tek oku ve her kişinin hangi soruya cevap aradığını belirle.
3. Toprak Ana'nın sorusundan insan yaşamının diğer canlılardan değerli olup olmadığı problemini çıkar.
4. Nehir ile Gök'ün tartışmasından doğaya müdahale edilip edilmemesi problemini çıkar.
5. Bulduğun problemleri insan-doğa ilişkisi, üstünlükçü bakış ve canlıların yaşam hakkı başlıklarında topla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Hayvanlar âleminde etik olup olmadığı ve insanın doğayı sömürme hakkı olup olmadığı. (Toprak Ana ile Gök'ün son yorumlarındaki tartışmaya dayanılarak gerekçelendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her problem bir değer veya doğruluk sorgusu içeriyor mu, yoksa yalnızca bir olay mı anlatıyor?

Alıntı, felsefemizi değiştirmemiz, insan merkezli tutumu bırakıp doğal çevreye zarar vermeyen yaklaşımlar geliştirmemiz gerektiğini savunuyor.

1. Tırnak içindeki alıntıyı dikkatle oku; neyin değiştirilmesi gerektiği söylendiğini bul.
2. Metnin neyi ele aldığını tek kavramla adlandır: insanın doğaya bakışı, konudur.
3. "Vazgeçmeli" ve "kabul etmeliyiz" ifadelerinin gösterdiği yargıyı bularak temel düşünceyi belirle.
4. Temel düşünceyi kendi cümlenle yaz: insan üstünlükçü tutumu bırakıp canlı topluluklarını daha az sınırlayacak yollar aramalı.

Kendini kontrol et: Temel düşünce cümlen "insan ... yapmalı" biçiminde metnin önerdiği tutum değişikliğini içeriyor mu?

Yorumlar doğaya müdahale, beslenme, yaşam kalitesi ve etik sorumluluk gibi gerçek hayat konularına değiniyor; bu da sorunların güncel ve önemli olduğunu gösterir.

1. Yorumlarda tartışılan sorunları listele: doğaya müdahale, insanın üstünlüğü, canlıların değeri.
2. Her sorunun günlük hayatta nerede karşına çıktığını düşün; beslenme, kaynak kullanımı, çevre kirliliği gibi.
3. Bu sorunların insanların ve diğer canlıların geleceğini nasıl etkilediğini belirt.
4. Sonuç olarak bu soruların herkesi ilgilendirdiğini ve üzerinde düşünmeyi gerektirdiğini gerekçesiyle yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Bu sorunlar iklim değişikliği ve türlerin yok olması gibi küresel tehditlerle doğrudan bağlantılı olduğu için önemlidir. (Yorumlardaki tartışmayla ilişkilendirilip gerekçelendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabında en az bir günlük hayat örneği ve bu sorunun neden önemli olduğuna dair bir gerekçe var mı?

Toprak Ana insanın üstünlükçülüğünü reddeder; Gök doğanın insan için nimet olduğunu söyler; Nehir müdahalesizliği savunur. Yargılar: 'doğa insan için bir nimettir', 'doğaya müdahale edilmemeli'.

1. Her yorumcunun görüşünü ayrı ayrı özetle: Toprak Ana, Gök ve Nehir.
2. Toprak Ana'nın insanın üstünlükçü bakışını reddettiğini görerek onu doğa merkezci, etik bir yaklaşıma yerleştir.
3. Gök'ün "Doğa, insan için bir nimettir" yargısından insan merkezci, faydacı yaklaşımı çıkar.
4. Nehir'in "doğaya hiç müdahale etmemek" önerisini doğa merkezci yaklaşım olarak belirle.
5. Yorumlarda geçen kavramları topla: üstünlükçülük, etik, yaşam hakkı, sömürü, müdahale.

Kendini kontrol et: Her yorumcu için bir yaklaşım ve o yaklaşımı gösteren en az bir yargı yazdın mı?

Kişisel görüş sorusu; kabul edilebilir bir örnek gerekçeli cevap verildi. Aksini savunup gerekçelendirmek de mümkündür.

1. Toprak Ana'nın görüşünü kendi cümlenle özetle: insan, doğa karşısında kendini üstün görmemeli.
2. Katılıp katılmadığına karar ver ve bunu açıkça belirt.
3. Görüşünü destekleyen en az bir gerekçe yaz; örneğin insanın da doğanın bir parçası olması.
4. Gerekçeni günlük hayattan bir çevre sorunu örneğiyle güçlendir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Katılmıyorum; insan aklı ve teknolojisiyle doğayı yönetme sorumluluğu taşır, bu sorumluluk bir tür üstünlük gerektirir. (Doğaya zarar vermeyi onaylamadan, tutarlı bir gerekçeyle savunulursa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabında açık bir tutum ve onu destekleyen en az bir mantıklı gerekçe var mı?

Gök insanın doğadan yararlanmasının zorunlu olduğunu söyler ama doğanın kendi değerini ve gelecek nesilleri gözetmez.

1. Gök'ün görüşlerini özetle: doğa insan için nimettir, müdahale edilmezse insan yaşamı zorlaşır.
2. Güçlü yönü bul: milyarlarca insanın ihtiyaçlarını gerçekçi biçimde dikkate alması.
3. Zayıf yönü bul: doğayı yalnızca araç görmesi ve diğer canlıların değerini yok sayması.
4. Karşılığını yaz: doğadan yararlanılabilir ama sürdürülebilir ve sınırlı biçimde kullanılmalıdır.

Kendini kontrol et: Cevabında bir güçlü yön, bir zayıf yön ve gerekçeli bir karşılık ayrı ayrı yer alıyor mu?

Nehir, müdahale edilmezse sorunların kendiliğinden çözüleceğini söyler; ancak insan kaynaklı bozulmaları onarmak için sorumlu müdahale gerekebilir.

1. Nehir'in yorumunu bul ve görüşünü özetle: doğa kendi hâline bırakılmalı, hiç müdahale edilmemeli.
2. Nehir'in serotonin ve hücre yenilenmesi benzetmesini, doğanın kendini onarabileceği düşüncesi olarak yorumla.
3. Bu görüşün zayıf yanını belirle: insanın doğadan hiç yararlanmaması pratikte mümkün değildir.
4. Karşı görüşünü gerekçesiyle yaz: insan da doğanın parçasıdır, dengeli ve bilinçli kullanım gerekir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kirlenmiş alanları temizlemek için insanın sorumlu müdahalesi gerekir; doğa her zararı kendi başına onaramaz. (Nehir'in müdahalesizlik görüşüne gerekçeli karşı çıkış olarak yazılırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Nehir'in görüşünü doğru özetleyip ona gerekçeli bir karşı görüş yazdın mı?