Felsefe Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 84 Cevapları

Akıl, inanılan önermelerin tutarlı olup olmadığını inceler. Bazı düşünürler inancın akılla temellendirilebileceğini savunur, bazıları ise inancın akıldan bağımsız olduğunu söyler.

1. Aklın tanımını hatırla: Düşünme, akıl yürütme ve değerlendirme yapan zihinsel yetidir.
2. Aklın inancın gerekçelerini ve tutarlılığını nasıl sorguladığını açıkla.
3. Bu sorgulamanın inancı bilinçli ve tutarlı hâle getirdiğini yaz.
4. İnancın akıldan bağımsız olduğunu savunan karşıt görüşü de belirterek kendi görüşünü gerekçelendir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Akıl, inancın tutarsız ve hurafe içeren yönlerini ayıklayarak onu sağlam bir temele oturtur. (Aklın ayıklayıcı işlevi gerekçeyle açıklanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabımda aklın inanca katkısını en az bir gerekçe veya örnekle açıkladım mı?

Akıl zorunlu denirse inanç gerekçeli olmalıdır. Zorunlu değil denirse inanç güven ve teslimiyete dayanır. Ders bağlamında tartışmalı bir sorudur.

1. Sorunun tartışmalı olduğunu ve farklı görüşlerin bulunduğunu belirle.
2. Akılcı görüşü yaz: İnanç gerekçeli olmalıdır, bu yüzden akıl zorunludur.
3. Karşıt görüşü yaz: İnanç gönle, vahye, güven ve teslimiyete dayandığı için akıl zorunlu değildir.
4. Hangi görüşe katıldığını bir gerekçeyle açıkla.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Akıl, inancın başlangıcı için şart olmasa da inancı sağlıklı tutmak için gereklidir. (Uzlaştırıcı bir görüş olarak gerekçelendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabımda iki görüşü de verip kendi tercihimi bir gerekçeyle açıkladım mı?

Bir görüşe göre önce inanılır, sonra anlamaya çalışılır. Diğerine göre önce anlayıp sonra inanılır. Bu soruya verilecek cevap savunulan görüşe bağlıdır.

1. Sorunun iki olası sırayı karşılaştırdığını fark et: önce inanmak mı, önce anlamak mı?
2. Birinci görüşü yaz: Önce inanılır, inanç anlamaya kapı açar.
3. İkinci görüşü yaz: Önce anlaşılır, anlaşılan şeye inanılır.
4. İkisinin birbirini etkilediğini, anlamanın inancı güçlendirebileceğini belirterek görüşünü gerekçelendir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Önce inanılır; inanç, anlamaya yönelik çabayı başlatır. (İnancı anlamanın başlangıç noktası sayan görüş gerekçelendirilirse geçerlidir.) · Önce anlaşılır; akılla kavranan şeye inanmak daha sağlamdır. (Anlamayı inancın ön koşulu sayan görüş gerekçelendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabımda inanma ile anlamanın hangi sırayla ve nasıl birbirini etkilediğini açıkladım mı?

Akılüstü, akla ters olmak değil, aklın tam kavrayamayacağı konuları içermektir. Karşıt görüş inancın tamamen akılla temellendirilmesi gerektiğini savunur.

1. 'Akılüstü' kavramını açıkla: Akla aykırı olmak değil, aklın tam kavrayamadığı alanları içermektir.
2. Sayfa 80'deki 'imanın aklı aşan bağlılık' biçimini hatırla.
3. İnancın aklın kavrayışını aşan konulara da uzandığını, bu anlamda akılüstü sayılabileceğini yaz.
4. İnancın tamamen akılla temellendirilmesi gerektiğini savunan karşıt görüşü de belirt.

Kabul edilebilir başka cevaplar: İnanç akılüstü değildir; akılla temellendirilemeyen inanç sağlam sayılmaz. (Akılcı görüş savunulup gerekçelendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabımda 'akılüstü' ile 'akla aykırı' arasındaki farkı açıkça belirttim mi?