Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 194
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 194 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
aK noktasında B büyüklüğündeki manyetik alanın yönünü çizerek gösterme
Çözüm Yolu
Alan çizgileri N kutbundan çıkar. K, Hatice'nin N kutbunun sağında, Elif'in N kutbunun üstünde olduğundan alanlar sırasıyla sağa ve yukarı çizilir.
- Bir mıknatısın çevresindeki manyetik alan çizgilerinin N kutbundan dışarı doğru çıktığını hatırla.
- Hatice'nin mıknatısının N kutbu K noktasının solunda olduğundan, K'da oluşturduğu B büyüklüğündeki alanı N'den uzağa yani sağa (+x yönünde) çiz.
- Özdeş ve eşit uzaklıktaki Elif'in mıknatısının N kutbu K'nın altında olduğundan, onun B büyüklüğündeki alanının da yukarı (+y yönünde) olduğunu göster.
- Alan yönünü N kutbuna doğru (sola) çizmek — manyetik alan vektörü mıknatıs dışında N kutbundan dışarı doğru yönelir.
Kendini kontrol et: K noktasına küçük bir pusula konulsa pusulanın N ucu Hatice'nin mıknatısının N kutbundan uzağı (sağı) gösterir mi?
b-1Tabloda Elif'in mıknatısının K'daki alanının büyüklüğü ve yönü
Çözüm Yolu
K noktası Elif'in mıknatısının N kutbunun üstündedir; alan N kutbundan uzağa, yani yukarı doğrudur.
- Şekilde K noktası, Elif'in mıknatısının N kutbunun hemen üstündeki doğrultudadır.
- Mıknatıslar özdeş ve K'ya eşit uzaklıkta olduğundan Elif'in mıknatısının K'daki alanı da B büyüklüğündedir.
- Manyetik alan çizgileri N kutbundan dışarı çıkar; bu yüzden K'daki alan N'den uzaklaşan yöndedir.
- Dolayısıyla Elif'in mıknatısının K noktasındaki manyetik alanı B büyüklüğünde ve yukarı (kuzey) yönündedir.
- Uzaklıklar eşit olduğu hâlde büyüklüğü farklı almak — mıknatıslar özdeş ve K'ya eşit uzaklıkta olduğundan alan büyüklüğü yine B olur.
- Elif'in mıknatısı K'yı çeker diye alan yönünü aşağı çizmek — manyetik alan yönü demirin çekilme yönüne değil, N'den dışarı kuralına göre bulunur.
Kendini kontrol et: Elif'in mıknatısının N kutbu K noktasının altında olduğuna göre N'den dışarı çıkan ok hangi yönü gösterir?
b-2Tabloda iki mıknatısın K'da oluşturduğu bileşke alanın büyüklüğü ve yönü
Çözüm Yolu
Alanlar birbirine dik ve eşit büyüklüktedir: B_bileşke = √(B²+B²) = √2·B. Yönü iki alanın köşegenidir.
- Hatice'nin mıknatısının N kutbu K'ya bakar; K'daki alanı N'den uzaklaşan yönde, yani sağa doğru ve B büyüklüğündedir.
- Elif'in mıknatısının K'daki alanı yukarı doğru ve yine B büyüklüğündedir.
- İki alan birbirine diktir; bileşke Pisagor ile bulunur: √(B² + B²) = √2·B.
- Alanlar eşit olduğundan bileşke, iki yönün tam ortasındadır: yatayla 45°.
- Bileşke alanı skaler toplayıp 2B yazmak — manyetik alan vektöreldir; birbirine dik iki eşit alanın bileşkesi Pisagor bağıntısıyla √2·B bulunur.
- Bileşke yönünü mıknatıslara doğru (sol-aşağı) almak — K'daki iki alan sağa ve yukarı olduğundan bileşke sağ-yukarı yönündedir.
Kendini kontrol et: Sağa B ve yukarı B olan dik iki vektörü uç uca eklediğinde hipotenüs uzunluğu ve açısı ne olur?
cSerbest bırakılınca Ali'nin arabasının hangi yöne hareket edeceğini çizerek açıklama
Çözüm Yolu
Demirden araba mıknatıslanıp iki mıknatıs tarafından çekilir. Hatice'nin mıknatısı arabayı sola, Elif'inki aşağıya çeker; bileşke çekim sol-aşağı köşegen yönündedir.
- Demir gibi ferromanyetik maddelerin mıknatısların her iki kutbu tarafından daima çekildiğini hatırla.
- Özdeş ve eşit uzaklıktaki mıknatıslardan Hatice'nin mıknatısının arabayı sola, Elif'in mıknatısının ise aşağı doğru eşit büyüklükte kuvvetle çektiğini belirle.
- Sola ve aşağı yönlü eşit iki çekme kuvvetinin bileşkesi yönünde, yani sol-aşağı (güneybatı) köşegeni boyunca harekete başlayacağını çizerek açıkla.
- Arabayı bileşke manyetik alan yönünde (sağ-yukarı) hareket ettirmek — demir araba alan yönünde itilmez, mıknatıslara doğru çekilir.
Kendini kontrol et: Bir mıknatıs demirden yapılmış cismi iter mi yoksa kendine doğru çeker mi?
çMıknatıslar ters çevrilince arabanın hangi yöne hareket edeceğini çizerek açıklama
Çözüm Yolu
Kutuplar ters çevrilse de demir araba her iki kutba çekilir. Mıknatısların konumu değişmediğinden çekim yönü yine iki mıknatısa doğru, sol-aşağıdır.
- Mıknatıslar ters çevrildiğinde K noktasına bu kez S kutuplarının baktığını gör.
- Demirden yapılmış arabanın N kutbu gibi S kutbu tarafından da aynı büyüklükte kuvvetle çekildiğini hatırla.
- Hatice'nin mıknatısı arabayı yine sola, Elif'inki yine aşağı çektiğinden arabanın yine sol-aşağı (güneybatı) yönünde harekete geçeceğini açıkla.
- Mıknatıslar ters çevrilince demir arabanın itileceğini sanmak — mıknatısın N ve S kutuplarının ikisi de demiri kendine çeker.
Kendini kontrol et: Mıknatısın S kutbunu demir bir ataşa yaklaştırdığında ataş itilir mi yoksa çekilir mi?