Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 200
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 200 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
9.aTel ile pusula arasına demir konunca iğnenin sapma miktarının nasıl etkileneceği
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Demir manyetik geçirgenliği yüksek bir ortamdır; alan katsayısı artar, dolayısıyla pusula konumunda alan büyür ve iğnenin sapması artar.
- Önceki sayfadaki metne göre ortamın manyetik geçirgenliği arttıkça manyetik alan katsayısı da artar.
- Demirin manyetik geçirgenliği havadan çok daha büyük olduğundan tel ile pusula arasındaki manyetik alan katsayısı büyür.
- Katsayı büyüdüğünde telin oluşturduğu manyetik alan şiddeti artar ve pusula iğnesi daha fazla sapar.
- Demirin manyetik alanı engelleyip sapmayı azaltacağını düşünmek — demirin yüksek manyetik geçirgenliği alan katsayısını ve alan şiddetini artırır.
Kendini kontrol et: Ortamın manyetik geçirgenliği arttığında manyetik alan katsayısı ve alan büyüklüğü metne göre nasıl değişir?
14.IITelden d uzaklıktaki noktada alanı azaltmak için yapılabilecekler
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
B = k·i/d olduğundan akım azaltılırsa ya da uzaklık artırılırsa alan küçülür.
- Düz telin oluşturduğu manyetik alan büyüklüğü B = k·i/d bağıntısıyla modellenir.
- Alan büyüklüğü akım şiddeti (i) ile doğru orantılı olduğundan telden geçen akım şiddeti azaltılabilir.
- Alan büyüklüğü uzaklık (d) ile ters orantılı olduğundan seçilen nokta telden daha uzağa taşınabilir (d artırılabilir).
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ortamın manyetik geçirgenliği daha küçük bir ortam seçmek. (Tel ile nokta arasındaki ortam değiştirilebiliyorsa manyetik alan katsayısını küçülterek alanı azaltır.)
- Akımın yönünü ters çevirmenin alan büyüklüğünü azaltacağını sanmak — yön değişimi büyüklüğü etkilemez, yalnız alan yönünü değiştirir.
- Noktayı tele yaklaştırmanın alanı azaltacağını düşünmek — d azaldığında B = k·i/d bağıntısına göre alan büyür.
Kendini kontrol et: Önerdiğiniz değişiklikler B = k·i/d kesrinin payını küçültüyor veya paydasını büyütüyor mu?
9.bAkımın yönü ters çevrilince manyetik alan yönünün nasıl değiştiği
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sağ el kuralına göre başparmak akımı gösterirken parmaklar alanın dolanım yönünü verir. Akım yönü değişince dolanım yönü zıt olur.
- Sağ el kuralına göre başparmak akım yönünü, kıvrılan dört parmak ise manyetik alanın dolanım yönünü gösterir.
- Akımın yönü ters çevrildiğinde başparmak zıt yönü gösterir ve dört parmağın kıvrılma yönü tersine döner.
- Böylece telin etrafındaki manyetik alanın yönü de önceki duruma göre ters döner.
- Akım yönü değişince manyetik alan yönünün değişmeyeceğini sanmak — sağ el kuralına göre akım ters çevrilirse dolanım yönü de zıtlaşır.
Kendini kontrol et: Sağ başparmağınızı zıt yöne çevirdiğinizde dört parmağınızın dolanım yönü ilk duruma göre nasıl değişiyor?
10Hipotezleri destekleyen veya çürüten kanıtları yazma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
11Karekod ile simülasyona ulaşma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
12Simülasyonda akım, yön ve uzaklığı değiştirip alanın değişimini gözlemleme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
13Alanın uzaklık ve akımla ilişkisini matematiksel modelleme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Alan akımla doğru, uzaklıkla ters orantılıdır; k orantı sabitidir.
- Simülasyonda akım artınca manyetik alanın büyüdüğü gözlenir: B, i ile doğru orantılıdır.
- İletkenden uzaklaştıkça alan küçülür: B, d ile ters orantılıdır.
- İki ilişki birleştirilip k orantı sabiti eklenince model B = k·i/d olur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: B = K·2i/d (Orantı sabiti k = 2K biçiminde tanımlandığında eşdeğer standart manyetik alan bağıntısıdır.)
- Uzaklığı çarpım olarak yazıp B = k·i·d kurmak — iletkenden uzaklaştıkça alan zayıfladığı için d paydada yer almalıdır.
Kendini kontrol et: Kurduğunuz bağıntıda i artırıldığında B büyüyor, d artırıldığında B küçülüyor mu?
14.I.aK, L, M ve N noktalarındaki manyetik alan büyüklüklerini karşılaştırma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
K ve L en içteki çember üzerinde, yani tele eşit uzaklıktadır. M ortadaki, N en dıştaki çemberdedir. Alan uzaklıkla azaldığından sıralama bu şekildedir.
- Şekildeki eş merkezli çemberlerden K ve L en içteki, M ortadaki, N ise en dıştaki çember üzerindedir.
- Buna göre noktaların tele dik uzaklıkları arasında d_K = d_L < d_M < d_N ilişkisi vardır.
- Aynı tel için manyetik alan uzaklıkla ters orantılı olduğundan büyüklükler B_K = B_L > B_M > B_N şeklinde sıralanır.
- Uzaklıkla doğru orantı kurup B_N > B_M > B_K = B_L yazmak — telden uzaklaştıkça manyetik alan şiddeti azalır.
- K ve L farklı konumlarda olduğu için büyüklüklerini farklı almak — ikisi de aynı çemberde olduğundan tele uzaklıkları eşittir.
Kendini kontrol et: Tele en yakın çemberdeki noktaların alan büyüklüğünü en büyük, en uzaktakini en küçük aldınız mı?
14.I.bAkım 2i olunca dört noktadaki alan büyüklüğünün değişimi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
B = k·i/d olduğundan akım iki katına çıkınca tüm noktalarda alan iki katı olur; noktalar arası sıralama değişmez.
- Düz telin oluşturduğu manyetik alan büyüklüğü B = k·i/d bağıntısıyla bulunur ve akım şiddetiyle doğru orantılıdır.
- K, L, M ve N noktalarının tele olan uzaklıkları değişmezken akım i'den 2i'ye çıkarılmaktadır.
- Akım iki katına çıktığı için dört noktanın her birinde manyetik alan büyüklüğü önceki değerinin 2 katına çıkar.
- Uzak noktada artış oranının daha küçük olacağını düşünmek — uzaklıklar sabit kaldığından her noktada alan aynı oranda 2 katına çıkar.
Kendini kontrol et: B = k·i/d bağıntısında d sabit tutulup i yerine 2i yazıldığında yeni alan kaç B olur?
14.I.cAkımın yönü ters çevrilince dört noktadaki alan büyüklüğünün değişimi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Alan büyüklüğü akım şiddetine ve uzaklığa bağlıdır, akımın yönüne bağlı değildir. Yön değişince dolanım yönü zıt olur.
- Manyetik alanın büyüklüğü akım şiddetine, tele dik uzaklığa ve ortamın cinsine bağlıdır; akımın yönüne bağlı değildir.
- Akımın yönü ters çevrildiğinde akım şiddeti (i) ve noktaların tele uzaklıkları değişmez.
- Bu nedenle K, L, M ve N noktalarındaki manyetik alan büyüklükleri değişmez; yalnızca alanın dolanım yönü tersine döner.
- Akım yönü ters çevrilince alan büyüklüğünün eksi olup azalacağını düşünmek — eksi işareti skaler büyüklüğü değil vektörün yönünü belirtir.
Kendini kontrol et: Akım şiddeti i ve uzaklık d aynı kaldığına göre B = k·i/d büyüklüğünü değiştiren bir nicelik var mı?