Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 216
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 216 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
22. Alıştırma aElektromanyetik kilidin parçalarının birbirini çekme sebebini açıkla.
Çözüm Yolu
Bobinden geçen akım manyetik alan oluşturur; bu alan çelik levhayı mıknatıslayarak çekme kuvveti doğurur.
- Kilidin kapı çerçevesindeki parçasında akım makarası, kapıdaki parçasında ise çelik levha bulunduğunu belirle.
- Akım makarasından elektrik akımı geçtiğinde manyetik alan oluştuğunu ve makaranın elektromıknatısa dönüştüğünü ifade et.
- Oluşan elektromıknatısın ferromanyetik özellikteki çelik levhaya manyetik çekme kuvveti uyguladığını açıkla.
- Parçaların doğal mıknatıs olduğunu sanmak — çekme kuvveti yalnızca makaradan elektrik akımı geçtiğinde oluşur.
Kendini kontrol et: Açıklamanda akım geçen makaranın elektromıknatısa dönüşüp çelik levhayı çektiğini belirttin mi?
22. Alıştırma bKilidin kolayca açılmasını önlemek için yapılabilecekleri açıkla.
Çözüm Yolu
Manyetik alan ve çekme kuvveti bu değişikliklerle büyür; kilit zorlandığında bile kolay açılmaz.
- Kilidin kolay açılmaması için elektromıknatısın çekme kuvvetinin artırılması gerektiğini belirle.
- Manyetik alan şiddetini büyütmek için makaradan geçen akım şiddetini ve birim uzunluktaki sarım sayısını artır.
- Etkiyi güçlendirmek için parçaların temas yüzey alanını büyüt ve aralarındaki boşluğu en aza indir.
- Sarım sayısıyla birlikte makara boyunu da aynı oranda uzatmak — alan şiddeti birim uzunluktaki sarım sayısına (N/L) bağlıdır.
Kendini kontrol et: Önerdiğin değişiklikler manyetik alan şiddetini ve çelik levhaya etkiyen çekme kuvvetini artırıyor mu?
22. Alıştırma cElektromanyetik kilitlerin mekanik kilitlere göre avantaj ve dezavantajlarını açıkla.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Akım sürekli gerektiği için elektrik kesintisinde kilit işlevini yitirebilir; yedek güç gerekir. Mekanik kilit enerjiye ihtiyaç duymaz.
- Kullanım kolaylığı ve aşınma açısından düşünerek uzaktan kontrol, anahtarsız kullanım ve hareketli parça bulunmaması gibi avantajları belirle.
- Çalışma koşulunu dikkate alarak sürekli elektrik enerjisi gerektirmesi ve kesintide kilidin açılabilmesi gibi dezavantajları yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Avantaj: kartlı veya şifreli geçiş sistemlerine kolay bağlanır, hızlı açılır. Dezavantaj: kurulum maliyeti ve yedek güç ihtiyacı vardır. (Elektromanyetik kilidin çalışma ilkesine uygun en az bir avantaj ve bir dezavantaj açıklandığında)
- Yalnızca avantajları veya yalnızca dezavantajları yazmak — soru her iki yönün de açıklanmasını istemektedir.
- Elektrik kesildiğinde kilidin kilitli kalacağını sanmak — akım kesilince manyetik çekim kaybolur ve kapı açılabilir.
Kendini kontrol et: Yanıtında en az bir avantaj ve bir dezavantajı mekanik kilitle karşılaştırarak açıkladın mı?
Çalışma Yaprağı 1 - Kapı ziliTablodaki kapı zilinde elektromıknatısın çalışma ilkesini yaz.
Çözüm Yolu
Akım kesilince çekiç yaydan geri döner, devre yeniden kapanır; bu tekrarla zil çalar.
- Görseldeki devrede düğmeye basıldığında bobinden elektrik akımı geçtiğini ve bobinin elektromıknatısa dönüştüğünü belirle.
- Mıknatıslanan bobinin demir paleti ve ucundaki çekici çekerek zile vurmasını sağladığını yaz.
- Palet çekilince devrenin açılıp akımın kesildiğini, yay etkisiyle geri dönen çekicin hareketi tekrarladığını ekle.
- Akımın hiç kesilmeden sabit kaldığını düşünmek — çekiç çekilince kontak ayrılır, akım kesilir ve vuruş tekrarlanır.
Kendini kontrol et: Düğmeye basıldığında elektrik akımının nasıl mekanik vuruş hareketine dönüştüğünü adım adım belirttin mi?
Çalışma Yaprağı 1 - HoparlörTablodaki hoparlörde elektromıknatısın çalışma ilkesini yaz.
Çözüm Yolu
Akımın yönü ve şiddeti değiştikçe bobin elektromıknatıs gibi sabit mıknatısı iter-çeker ve zarı hareket ettirir.
- Hoparlörde sabit bir mıknatıs ve zara bağlı hareketli bir akım makarası bulunduğunu incele.
- Ses sinyaline göre yönü ve şiddeti değişen akımın bobini değişken bir elektromıknatıs yaptığını belirt.
- Sabit mıknatısla itme-çekme etkileşimine giren bobinin zarı titreştirerek ses dalgaları ürettiğini açıkla.
- Hoparlörden sabit doğru akım geçtiğini sanmak — ses üretimi için değişken akımla zarın titreşmesi gerekir.
Kendini kontrol et: Değişken elektrik akımının manyetik kuvvetle zar titreşimine ve sese dönüşümünü açıkladın mı?
Çalışma Yaprağı 1 - Selenoid vanaTablodaki selenoid vanada elektromıknatısın çalışma ilkesini yaz.
Çözüm Yolu
Akımla oluşan manyetik alan metal çekirdeği hareket ettirir; böylece sıvı veya gaz akışı elektrikle kontrol edilir.
- Görseldeki iki durumu karşılaştırarak akım yokken yayın metal çekirdeği itip geçişi kapattığını gözlemle.
- Bobinden akım geçirildiğinde oluşan elektromıknatısın metal çekirdeği yukarı çekerek vanayı açtığını yaz.
- Akım kesildiğinde manyetik çekimin kalktığını ve yayın çekirdeği iterek vanayı tekrar kapattığını belirt.
- Vanayı açıp kapatanın akışkan basıncı olduğunu sanmak — çekirdeği hareket ettiren kuvvet elektromıknatısın manyetik çekimidir.
Kendini kontrol et: Hem akım verildiğinde vananın açılmasını hem de akım kesildiğinde kapanmasını açıkladın mı?