Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 278 Cevapları

Paratoner yıldırımı toprağa ileten bir iletken çubuktur; binayı çevreleyen kapalı bir metal kafes etkisi değildir.

1. Faraday kafesi etkisinin oluşması için ortamı çevreleyen iletken bir kafes veya metal kaplama bulunmalıdır.
2. Paratoner ise binayı sarmayan, düşen yıldırım yükünü iletken telle doğrudan toprağa aktaran sivri uçlu bir çubuktur.
3. Kapalı iletken yüzeyle elektromanyetik kalkanlama yapılmadığı için bu örnekte Faraday kafesi etkisi yoktur; kutucuk işaretlenmez.

Kendini kontrol et: Düzenek iç hacmi kapalı bir iletken yüzeyle dış elektrik alandan yalıtıyor mu, yoksa yükü toprağa mı aktarıyor?

Akımın yönü değişince ibrenin sapma yönü ters döner, ancak akım büyüklüğü aynı olduğundan sapma miktarı değişmez.

1. Tablodaki sütun başlığı sapma yönünü değil, pusula ibresindeki 'sapma miktarını' sorgulamaktadır.
2. Akımın büyüklüğü sabit tutulup yalnızca yönü değiştirildiğinde manyetik alanın yönü ters döner, fakat büyüklüğü değişmez.
3. İbre ters tarafa aynı açıyla sapacağı için sapma miktarında değişiklik olmaz; ifade doğru olduğundan 'D' yazılır.

Kendini kontrol et: Tabloda pusulanın saptığı yön mü soruluyor, yoksa saptığı açının büyüklüğü (sapma miktarı) mı?

Telden uzaklık azalınca manyetik alan şiddeti artar; sapma artar.

1. Akım geçen düz telin oluşturduğu manyetik alan büyüklüğü tele olan dik uzaklıkla ters orantılıdır.
2. Pusula tele yaklaştırıldığında uzaklık azalır ve pusula üzerindeki manyetik alan şiddeti artar.
3. Manyetik alan güçlendiği için sapma miktarı artar; tablodaki 'Azalmaktadır' ifadesi yanlış olduğundan 'Y' yazılır.

Kendini kontrol et: Mıknatıs veya akım geçen tele yaklaşıldığında manyetik etki güçlendiğine göre sapma miktarı artmalı değil mi?

Uçağın metal gövdesi kafes gibi davranır; yük gövdenin dış yüzeyinde dağılır, içeride elektrik alan sıfırdır.

1. Uçağın dış gövdesi kapalı bir iletken metal kabuk yapısındadır.
2. Yıldırım çarptığında elektrik yükleri iletken gövdenin dış yüzeyinde dağılır ve kabin içindeki net elektrik alan sıfır olur.
3. İçerideki yolcular bu kapalı iletken kalkan sayesinde korunduğu için Faraday kafesi etkisi vardır; '✓' işaretlenir.

Kendini kontrol et: Elektrik yükleri kapalı iletken gövdenin dış yüzeyinde kalıp iç bölgedeki elektrik alanı sıfırlıyor mu?

Metal kaplama odayı dış elektromanyetik dalgalardan yalıtır; bu Faraday kafesi uygulamasıdır.

1. MRG odalarının duvar, tavan ve zemini iletken metal levhalarla kesintisiz biçimde kaplanır.
2. Bu kapalı iletken yapı dışarıdaki radyo frekanslı elektromanyetik dalgaların odaya girerek görüntülemeyi bozmasını engeller.
3. Kapalı metal kaplama ile elektromanyetik yalıtım sağlandığından Faraday kafesi etkisi vardır; '✓' işaretlenir.

Kendini kontrol et: Odayı saran iletken kaplama dış elektromanyetik dalgaların iç bölgeye ulaşmasını engelliyor mu?

Metal asansör kabini dışarıdan gelen elektromanyetik sinyalleri engeller.

1. Asansör kabini dört yanı kapalı iletken metal panellerden oluşur.
2. Cep telefonlarının iletişim kurduğu elektromanyetik dalgalar kapalı metal kabinin içine yeterince nüfuz edemez.
3. İletken kabin sinyalleri perdelediği için bu durum Faraday kafesi etkisidir; '✓' işaretlenir.

Kendini kontrol et: Sinyalin kesilmesine neden olan etken cep telefonunun kapalı metal bir kabin içinde bulunması mı?

Jammer, telefon frekansında parazit yayarak bağlantıyı bozar; metal kafesle sinyalin engellenmesi değildir.

1. Faraday kafesi dış elektromanyetik dalgaları iletken bir yüzeyle pasif olarak perdeleyerek engeller.
2. Sinyal bozucu (jammer) ise kapalı iletken kafes oluşturmaz; aynı frekansta güçlü elektromanyetik dalga yayarak iletişimi bastırır.
3. Burada iletken kafesle yalıtım söz konusu olmadığından Faraday kafesi etkisi yoktur; kutucuk işaretlenmez.

Kendini kontrol et: İletişim kapalı bir metal yüzey yüzünden mi kesiliyor, yoksa dışarıdan yayılan bozucu dalgalar yüzünden mi?

Direnç artınca akım azalır, tel çevresindeki manyetik alan zayıflar ve sapma azalır.

1. Üretecin gerilimi sabitken devredeki direnç artırılırsa Ohm yasasına (I = V/R) göre devreden geçen akım azalır.
2. Akım geçen düz telin çevresinde oluşturduğu manyetik alan şiddeti akımla doğru orantılı olduğundan manyetik alan zayıflar.
3. Manyetik alan zayıfladığında pusula ibresindeki sapma miktarı azalır; tablodaki bilgi doğru olduğu için 'D' yazılır.

Kendini kontrol et: Direnç arttığında I = V/R bağıntısına göre akım ve telin manyetik alanı azalıyor mu?

Potansiyel fark azalınca akım azalır; sapma da azalır, artmaz.

1. Direnç sabitken üretecin potansiyel farkı (V) azaltılırsa Ohm yasasına (I = V/R) göre devreden geçen akım azalır.
2. Telden geçen akım azaldığında telin pusula konumunda oluşturduğu manyetik alan şiddeti de azalır.
3. Pusula ibresindeki sapma miktarı azalacağı için tablodaki 'Artmaktadır' ifadesi yanlıştır; 'Y' yazılır.

Kendini kontrol et: Pil gerilimi düşürüldüğünde devreden geçen akım azalacağına göre pusula daha çok sapabilir mi?

Akım arttıkça manyetik alan büyür ve ibre daha fazla sapar.

1. Üzerinden akım geçen düz telin belirli bir uzaklıkta oluşturduğu manyetik alan büyüklüğü akım şiddetiyle doğru orantılıdır.
2. Devreden geçen akım artırıldığında telin oluşturduğu manyetik alan güçlenir ve pusula ibresine etkiyen saptırıcı etki büyür.
3. Sapma miktarı artacağı için tablodaki 'Artmaktadır' ifadesi doğrudur; karşısına 'D' yazılır.

Kendini kontrol et: Akım sıfırken sapma olmadığına göre akım büyüdükçe ibrenin denge konumundan sapma açısı artar mı?