Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 281
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 281 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
9cSerbest bırakılan mıknatıslar için kısa süre sonraki serbest cisim diyagramlarını Şekil I, II, III sütunlarına çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Zıt kutuplar çeker, aynı kutuplar iter. Her mıknatısa yalnız manyetik kuvvet ve ağırlık etki eder; Şekil III'te iki kuvvet de aşağı yönlüdür.
- Karşılıklı kutupların Şekil I ve III’te zıt, Şekil II’de aynı olduğunu belirle.
- Çekim kuvvetini sabit mıknatısa doğru, itme kuvvetini sabit mıknatıstan uzağa çiz.
- Her serbest mıknatısın ağırlığını aşağı yönlü çiz.
- Ağırlığı hareket yönünde çizmek — ağırlık her üç şekilde de aşağı yönlüdür.
Kendini kontrol et: Şekil III’te manyetik kuvvet ve ağırlık oklarının ikisi de aşağıyı gösteriyor mu?
10-7Birim uzunluktaki sarım sayısı artırılırsa sapma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
B = μ0·(N/ℓ)·i olduğundan N/ℓ artınca B ve sapma artar.
- Sapma, makara içindeki manyetik alan B ile artar.
- B = μ0·(N/ℓ)·i ilişkisinde N/ℓ birim uzunluktaki sarım sayısıdır.
- N/ℓ artınca, akım sabitken B doğru orantılı olarak artar.
- Birim uzunluktaki sarım sayısını toplam sarım sayısıyla karıştırmak — belirleyici büyüklük N/ℓ oranıdır.
Kendini kontrol et: N/ℓ iki katına çıkınca alan ve sapma hangi yönde değişir?
9çŞekil II'de bırakılan mıknatısın hareket yönü ve manyetik kuvvetin zamanla değişimi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Aynı kutuplar (N-N) karşılıklı durduğu için itme olur; mıknatıs uzaklaştıkça alan zayıflar, kuvvet küçülür.
- Şekil II’de karşı karşıya duran N kutuplarının birbirini ittiğini belirle.
- Üstteki mıknatısın itmeyle yukarı hareket etmeye başladığını bul.
- Mıknatıslar uzaklaştıkça manyetik etkileşimin zayıfladığını kullanarak kuvvetin azaldığını belirt.
- Yukarı hareket ederken kuvvetin artacağını düşünmek — uzaklık arttığı için manyetik kuvvet azalır.
Kendini kontrol et: Mıknatıs yukarı çıktıkça iki mıknatıs arasındaki uzaklık nasıl değişiyor?
9dKısa süre sonra üç şekildeki mıknatısların ivme büyüklüklerini karşılaştırma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Şekil III'te manyetik kuvvet ve ağırlık aynı yönde (aşağı) olduğundan ivme en büyüktür. I'de mıknatıslar yaklaşıp kuvvet artar, II'de uzaklaşıp kuvvet azalır; bu yüzden a_I > a_II olur.
10-1Akım makarasındaki sarım sayısı artırılırsa pusula sapması
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
B = μ0·N·i/ℓ olduğundan N artınca manyetik alan büyür, iğnenin sapması artar.
- Sapma, makara içindeki manyetik alanın büyüklüğüne bağlıdır.
- B = μ0·N·i/ℓ ilişkisine göre B sarım sayısı N ile doğru orantılıdır.
- Uzunluk ve akım aynı kalırken N artırılınca B büyür.
- Sarım sayısının etkisini ihmal etmek — akım sabit olsa da daha çok sarım alanı artırır.
Kendini kontrol et: Sarım sayısı iki katına çıkarsa formüldeki manyetik alan kaç katına çıkar?
10-2Sarım sayısı ve makara uzunluğu aynı oranda azaltılırsa sapma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
N/ℓ oranı sabit kalır, B değişmez, sapma aynı kalır.
- Sapma, makara içindeki manyetik alan B'ye bağlıdır.
- B = μ0·(N/ℓ)·i ilişkisi kullanılır.
- N ve ℓ aynı oranda azaltılınca N/ℓ oranı değişmez; akım da aynıdır.
- Yalnız sarım sayısındaki azalmaya bakmak — uzunluk da aynı oranda azaldığından oran sabit kalır.
Kendini kontrol et: N ve ℓ yarıya inse N/ℓ oranı değişir mi?
10-3Akım değeri ve makara uzunluğu aynı oranda artırılırsa sapma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
B = μ0·N·i/ℓ ifadesinde i/ℓ oranı sabit kalır, dolayısıyla B ve sapma değişmez.
- Pusula iğnesinin sapması makaranın içindeki manyetik alan B'ye bağlıdır.
- İdeal makarada B = μ0·N·i/ℓ ilişkisi kullanılır.
- Akım ve uzunluk aynı oranda artınca i/ℓ oranı aynı kalır, N değişmez.
- Akım arttığı için sapmayı artırmak — uzunluğun aynı orandaki artışı bu etkiyi dengeler.
Kendini kontrol et: Akım ve uzunluk iki katına çıktığında i/ℓ kaç olur?
10-4Makaradan geçen akım azaltılırsa sapma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
B akımla doğru orantılıdır; akım azalınca B ve sapma azalır.
- Sapma, makara içindeki manyetik alanın büyüklüğüne bağlıdır.
- B = μ0·N·i/ℓ ilişkisine göre B akım i ile doğru orantılıdır.
- Akım azaltılınca B küçülür.
- Akım azalınca sapmanın değişmeyeceğini düşünmek — akımın azalması manyetik alanı zayıflatır.
Kendini kontrol et: Akım yarıya düşerse alanın büyüklüğü de yarıya düşer mi?
10-5Makaranın yarıçapı artırılırsa sapma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İdeal makaranın içindeki alan B = μ0·N·i/ℓ yarıçapa bağlı değildir.
- Sapma, makara içindeki manyetik alanın büyüklüğüne bağlıdır.
- İdeal makarada B = μ0·N·i/ℓ; formülde yarıçap yer almaz.
- Yarıçap artırılınca N, i ve ℓ aynı kaldığından B değişmez.
- Tek çembersel telin alan bağıntısını kullanmak — soru ideal akım makarasının içindeki alanı soruyor.
Kendini kontrol et: İdeal makaranın alan formülünde yarıçap bulunuyor mu?
10-6Makaranın yarıçapı azaltılırsa sapma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İdeal makara içinde alan yarıçaptan bağımsızdır, sapma aynı kalır.
- Sapma, makara içindeki manyetik alan B'ye bağlıdır.
- İdeal makarada B = μ0·N·i/ℓ; yarıçap bu ifadede bulunmaz.
- Yarıçap azaltılınca N, i ve ℓ değişmediğinden B aynı kalır.
- Yarıçap küçülünce alanı artırmak — ideal makarada alan yarıçapa bağlı değildir.
Kendini kontrol et: N, i ve ℓ sabitken yalnız yarıçapı değiştirmek B’yi etkiler mi?