Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 288
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 288 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
18-aÇok amaçlı prizin/dönüştürücü cihazın çalışma ilkesini indüksiyon gerilimiyle açıklama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ortak demir çekirdekte değişen manyetik akı ikincil sargıda gerilim indükler; gerilim oranı sarım sayıları oranına eşittir.
- Birincil sargıya uygulanan alternatif gerilimin değişen akım oluşturduğunu belirt.
- Bu akımın ortak çekirdekte zamana bağlı manyetik akı oluşturduğunu açıkla.
- Değişen akının ikincil sargıda ε = -N·ΔΦ/Δt bağıntısıyla gerilim indüklediğini belirt.
- Sarım sayıları seçilerek çıkış geriliminin makineye uygun değere getirildiğini açıkla.
- Sabit manyetik akının gerilim indükleyeceğini söylemek — indüksiyon için akının zamanla değişmesi gerekir.
- Sargılar arasında doğrudan akım geçtiğini düşünmek — enerji aktarımı değişen manyetik akıyla sağlanır.
Kendini kontrol et: Açıklamamda ikincil gerilimin oluşmasını manyetik akının değişmesine bağladım mı?
18-bTıraş makinesi için transformatör türü, alçaltıcı veya yükseltici
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Şebeke gerilimi 240 V, makine 120 V ile çalışır. Gerilimin düşürülmesi gerektiğinden ikincil sarım sayısı birincilden azdır.
- Şebekenin etkin gerilimini 240 V, makinenin çalışma gerilimini 120 V olarak belirle.
- 120 V < 240 V karşılaştırmasıyla gerilimin azaltılması gerektiğini bul.
- Gerilimi azaltan transformatörü alçaltıcı olarak adlandır.
- Yükseltici seçmek — makinenin istediği gerilim şebeke geriliminden küçüktür.
Kendini kontrol et: Seçtiğim transformatörün çıkış gerilimi 120 V olacak şekilde azalıyor mu?
18-cBirincil ve ikincil sarım sayıları oranı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Np/Ns = Vp/Vs = 240/120 = 2 (ideal transformatör).
- Birincil (prize bağlı) gerilim Vp = 240 V, ikincil (makineye giden) gerilim Vs = 120 V.
- İdeal transformatörde sarım sayıları oranı gerilimler oranına eşittir: Np/Ns = Vp/Vs.
- Hesap: Np/Ns = 240/120 = 2.
- Oran 1'den büyük olduğundan transformatör alçaltıcıdır; sonuç Np/Ns = 2.
- 120/240 hesaplamak — istenen oran birincil sarım sayısının ikincile oranıdır.
Kendini kontrol et: Bulduğum oranla Np = 2Ns ve Vp = 2Vs koşulları birlikte sağlanıyor mu?
18-çAC gerilimin zamana bağlı grafiğini iki periyot için çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Etkin değer 240 V ise Vmax = 240·√2 ≈ 340 V. f = 50 Hz olduğundan T = 1/50 = 0,02 s. Eğri sıfırdan başlar, +Vmax, 0, -Vmax, 0 şeklinde iki kez tekrarlanır.
- Tepe gerilimini Vmax = 240√2 ≈ 340 V olarak hesapla.
- Periyodu T = 1/50 = 0,02 s olarak bul.
- Zaman ekseninde iki periyot için 0–0,04 s aralığını işaretle.
- Gerilim ekseninde +340 V ve -340 V değerlerini göster.
- Sıfırdan başlayan sinüs eğrisini iki tam periyot boyunca çiz.
- Tepe değerini 240 V çizmek — 240 V etkin değerdir; tepe değeri √2 katıdır.
- İki periyodu 0,02 s almak — bu süre tek periyottur.
Kendini kontrol et: Grafiğim 0,04 saniyede iki tam salınım yapıp ±340 V sınırlarına ulaşıyor mu?
18-dSaniyede kaç kez maksimum değere ulaştığı ve kaç kez sıfır olduğu
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Her periyotta iki tepe değeri ve iki sıfır geçişi olur. 50 Hz için saniyede 50 periyot vardır; 50·2 = 100.
- 50 Hz frekansın saniyede 50 tam periyot anlamına geldiğini belirle.
- Her periyotta gerilim büyüklüğünün pozitif ve negatif tepede iki kez maksimum olduğunu say.
- Tepeye ulaşma sayısını 50·2 = 100 olarak hesapla.
- Her periyottaki iki sıfır geçişinden saniyedeki sayıyı 50·2 = 100 bul.
- Yalnız pozitif tepeyi saymak — gerilim büyüklüğü negatif tepede de maksimumdur.
- Komşu periyotların ortak sıfır noktasını iki kez saymak — aynı geçiş tek olaydır.
Kendini kontrol et: Bir periyotta iki büyüklük tepesi ve iki sıfır geçişi saydım mı?
18-eBirincil ve ikincil akım büyüklüklerini karşılaştırma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İdeal transformatörde Vp·Ip = Vs·Is. Vp = 2Vs olduğundan Is = 2Ip; gerilim azalırken akım artar.
- İdeal transformatörde giriş ve çıkış güçlerini Vp·Ip = Vs·Is biçiminde eşitle.
- Gerilimleri yerleştirerek 240Ip = 120Is yaz.
- Her iki tarafı 120’ye bölerek Is = 2Ip sonucunu bul.
- Akımın da gerilimle birlikte yarıya düştüğünü düşünmek — ideal transformatörde güç korunduğundan akım artar.
Kendini kontrol et: Is = 2Ip değerini kullandığımda 240Ip ile 120Is eşit çıkıyor mu?