Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 325
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 325 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
9Tepe noktası ile odak noktası arasını cetvelle ölçüp f'yi bulma, merkez noktasını işaretleme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
11-aTabloda küresel aynaların yapılarını yazma
Çözüm Yolu
Çukur aynada iç yüzey, tümsek aynada dış yüzey yansıtıcıdır. Temel kavramlar Şekil 3.16'da verilmiştir.
- Yansıtıcı yüzeyin bir küre parçası olduğunu belirle.
- İç yüzeyi yansıtıcı olanı çukur, dış yüzeyi yansıtıcı olanı tümsek ayna olarak sınıflandır.
- Şekilde merkez, tepe, odak ve asal ekseni belirle.
- Odak uzaklığını f, eğrilik yarıçapını r ile gösterip r = 2f bağıntısını yaz.
- Odağı merkezle aynı nokta saymak — odak, merkez ile tepenin ortasındadır.
Kendini kontrol et: Merkez ile tepe arasındaki uzaklık, odak uzaklığının iki katı mı?
11-bTabloda küresel aynalarda yansıma yasalarını yazma
Çözüm Yolu
Küresel aynalarda da yansıma yasaları geçerlidir; normal merkezden yüzeye çizilen doğrudur.
- Işının aynaya değdiği noktayı M merkeziyle birleştirerek normali çiz.
- Gelme ve yansıma açılarını bu normale göre belirle.
- İki açının eşit olduğunu yaz.
- Gelen ışın, yansıyan ışın ve normalin aynı düzlemde bulunduğunu belirt.
- Her noktada asal ekseni normal almak — küresel aynada normal, değme noktasını merkezle birleştiren doğrudur.
Kendini kontrol et: Çizdiğim normal hem ışının değdiği noktadan hem M merkezinden geçiyor mu?
10-aÇukur ayna: asal eksene paralel gelen ışının yansıma yolu
Çözüm Yolu
Asal eksene paralel gelen ışın çukur aynadan yansıdıktan sonra F noktasından geçecek şekilde çizilir.
- Gelen ışının asal eksene paralel olduğunu belirle.
- Çukur aynaya değdiği noktadan F odağına doğru yansıyan ışını çiz.
- Ok yönünü aynadan uzaklaşacak biçimde göster.
- Işını merkezden geçirmek — asal eksene paralel ışın çukur aynada odaktan geçerek yansır.
Kendini kontrol et: Yansıyan ışının kendisi F noktasından geçiyor mu?
10-bÇukur ayna: odak noktasından gelen ışının yansıma yolu
Çözüm Yolu
Odaktan gelen ışın, ışının tersinirliği gereği yansıdıktan sonra asal eksene paralel çizilir.
- Gelen ışının aynaya ulaşmadan önce F noktasından geçtiğini belirle.
- Aynaya değdiği noktadan asal eksene paralel bir doğru çiz.
- Yansıyan ışının okunu aynadan uzaklaşacak yönde yerleştir.
- Işını tekrar odaktan geçirmek — odaktan gelen ışın asal eksene paralel yansır.
Kendini kontrol et: Çizdiğim yansıyan ışının asal eksene uzaklığı sabit mi?
10-cÇukur ayna: merkez noktasından gelen ışının yansıma yolu
Çözüm Yolu
Merkezden gelen ışın yüzey normali doğrultusundadır; gelme açısı 0 olduğundan aynı yolu izleyerek geri yansır.
- Gelen ışının M merkezinden geçtiğini belirle.
- M ile ışının aynaya değdiği noktayı birleştirerek normali göster.
- Gelme açısı sıfır olduğundan yansıyan ışını aynı doğru üzerinde ters yönde çiz.
- Işını eksene paralel yansıtmak — merkezden gelen ışın normale paraleldir ve kendi yolundan döner.
Kendini kontrol et: Gelen ve yansıyan ışınlar aynı doğruda, ters yönlerde mi?
10-dÇukur ayna: tepe noktasına gelen ışının yansıma yolu
Çözüm Yolu
Tepe noktasında normal asal eksendir; yansıyan ışın, gelen ışınla asal eksenin karşı tarafında aynı açıyı yapar.
- Işının T tepe noktasına geldiğini belirle.
- Tepe noktasındaki normal olarak asal ekseni kullan.
- Yansıyan ışını eksenin diğer yanında eşit açı yapacak şekilde çiz.
- Açıyı ayna yüzeyinden ölçmek — gelme ve yansıma açıları normale göre ölçülür.
Kendini kontrol et: Gelen ve yansıyan ışının asal eksenle yaptığı açılar eşit mi?
10-eTümsek ayna: asal eksene paralel gelen ışının yansıma yolu
Çözüm Yolu
Işın yansıyıp dağılır; yansıyan ışın kesik çizgiyle aynanın arkasına uzatılınca F'den geçer.
- Gelen ışının asal eksene paralel olduğunu belirle.
- Aynaya değdiği noktayı aynanın arkasındaki F ile kesik çizgiyle birleştir.
- Bu doğrunun aynanın önündeki kısmında, aynadan uzaklaşan yansıyan ışını çiz.
- Gerçek ışını aynanın arkasına çizmek — tümsek aynada odaktan geçen yalnızca yansıyan ışının uzantısıdır.
Kendini kontrol et: Yansıyan ışının kesik çizgili uzantısı F noktasından geçiyor mu?
10-fTümsek ayna: uzantısı odak noktasından geçecek gelen ışının yansıması
Çözüm Yolu
Gelen ışının uzantısı F'den geçiyorsa yansıyan ışın asal eksene paralel çizilir.
- Gelen ışının kesik çizgili uzantısının F noktasından geçtiğini belirle.
- Aynaya değdiği noktadan asal eksene paralel doğru çiz.
- Yansıyan ışının okunu aynanın önünde, aynadan uzaklaşacak yönde göster.
- Işını yeniden F yönüne göndermek — uzantısı odaktan geçen ışın eksene paralel yansır.
Kendini kontrol et: Yansıyan ışın eksene paralel ve aynanın önünde mi?
10-gTümsek ayna: uzantısı merkez noktasından geçecek gelen ışının yansıması
Çözüm Yolu
Uzantısı M'den geçen ışın normal doğrultusundadır; gelme açısı sıfırdır, geldiği yoldan geri yansır.
- Gelen ışının uzantısının M merkezinden geçtiğini belirle.
- Bu doğrultunun aynaya değme noktasındaki normal olduğunu kullan.
- Gelme açısı sıfır olduğundan ışını geldiği yol üzerinden geri çiz.
- Işını aynanın arkasına geçirmek — ayna ışını yansıtır; ışın geldiği ortama geri döner.
Kendini kontrol et: Yansıyan ışının doğrultusunu geriye uzattığımda M noktasını buluyor muyum?
10-hTümsek ayna: tepe noktasına gelen ışının yansıma yolu
Çözüm Yolu
Tepe noktasında normal asal eksendir; gelme ve yansıma açıları eşit olacak biçimde asal eksenin diğer tarafına yansır.
- Işının aynanın T tepe noktasına ulaştığını belirle.
- Tepe noktasındaki normalin asal eksen olduğunu kullan.
- Yansıyan ışını eksenin diğer tarafında aynı açıyla ve aynadan uzaklaşacak yönde çiz.
- Işını asal eksene paralel çizmek — tepeye eğik gelen ışın eksenle eşit açı yaparak yansır.
Kendini kontrol et: Tepe noktasında eksene göre ölçtüğüm iki açı eşit mi?