Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 329
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 329 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
a-birincilHubble şemasında birincil (ana) aynanın küresel ayna türünü boşluğa yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Asal eksene paralel gelen ışınları odakta toplayacağı için birincil ayna çukur aynadır.
- Şemada birincil aynaya gelen paralel ışınları izle.
- Yansıyan ışınların ikincil aynaya doğru toplandığını belirle.
- Paralel ışınları toplayan aynanın çukur ayna olduğunu yaz.
- Birincil aynayı tümsek seçmek — tümsek ayna paralel ışınları dağıtır.
Kendini kontrol et: Birincil aynadan yansıyan ışınlar birbirine yaklaşıyor mu?
a-ikincilHubble şemasında ikincil aynanın küresel ayna türünü boşluğa yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Üzerine gelen ışınları dağıtarak dedektöre yönlendirdiği için ikincil ayna tümsek aynadır.
- Birincil aynadan ikincil aynaya gelen ışınları izle.
- İkincil aynanın ışınları dağıtacak şekilde dedektöre yansıttığını belirle.
- Bu görevi yapan ikincil aynayı tümsek ayna olarak adlandır.
- Teleskoptaki bütün aynaları çukur saymak — ikincil ayna gelen ışınları dağıtacak şekilde yansıtır.
Kendini kontrol et: İkincil aynaya verdiğim ad, metindeki dağıtarak yansıtma göreviyle uyumlu mu?
b-1Webb teleskobunda uzak galaksi ışınlarını toplayıp odaklayan görevin ayna çeşidi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Işınları toplayıp odaklama çukur aynanın özelliğidir.
- Tablonun 1. satırındaki göreve bakılır: uzak galaksilerden gelen ışınları toplamak ve odaklamak.
- Uzak kaynaktan gelen ışınlar paralel kabul edilir.
- Paralel ışınları yansıtıp odakta toplayan ayna çukur aynadır.
- Düzlem ayna seçmek — düzlem ayna paralel ışınları tek odakta toplamaz.
Kendini kontrol et: Seçtiğim ayna paralel ışınları yansıttıktan sonra odakta birleştiriyor mu?
b-2Toplanan ışınları dağıtarak teleskop içine yönlendiren görevin ayna çeşidi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Işınları dağıtarak yansıtma tümsek aynanın görevidir.
- Tablonun 2. satırındaki göreve bakılır: toplanan ışınları dağıtacak şekilde yansıtıp teleskobun içine yöneltmek.
- Üzerine gelen ışınları birbirinden uzaklaştırarak yansıtan ayna tümsek aynadır.
- Hubble'daki ikincil aynanın da aynı görevi yaptığı (a şıkkı) hatırlanır.
- Toplanan ışınları gördüğü için çukur ayna seçmek — bu satırda aranan görev yeniden dağıtarak yansıtmaktır.
Kendini kontrol et: Kararımı ışınların aynaya gelmeden önceki durumuna mı, aynanın yaptığı işe mi dayandırdım?
b-3Görüntüyü sabit tutma ve küçük yön değişimlerini düzeltme görevinin ayna çeşidi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Işığı odaklamadan ya da dağıtmadan yönünü ince ayarla değiştiren ayna düzlem aynadır.
- Tablonun 3. satırındaki göreve bakılır: görüntüyü sabit tutmak ve küçük yön değişimlerini düzeltmek.
- Bu görevde ışığın toplanması ya da dağıtılması gerekmez; yalnızca yönü hassasça değiştirilir.
- Işığı toplamadan ve dağıtmadan yansıtan ayna düzlem aynadır.
- Yön değiştiren her aynayı tümsek saymak — düzlem ayna da ışığın yönünü değiştirir.
Kendini kontrol et: Seçtiğim ayna, paralel ışınları toplama veya dağıtma gerektirmeden yönlendirebilir mi?
c-benzerliklerHubble ve Webb teleskoplarının iki benzer özelliği
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İki teleskop da ışığı aynalarla toplayıp yansıtarak görüntü oluşturur.
- Hubble şemasında çukur birincil ve tümsek ikincil aynayı belirle.
- Webb tablosunda aynı iki ayna çeşidinin kullanıldığını gör.
- Her iki teleskobun da ışığı aynalarla yansıtarak görüntü oluşturduğunu belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İkisi de uzaya gönderilmiştir ve gök cisimlerini gözlemlemek için kullanılır. (Optik yapı dışındaki ortak özelliklerin de kabul edildiği karşılaştırmada geçerlidir.)
- Her ikisinde de düzlem ayna olduğunu çıkarımlamak — verilen Hubble şeması bu ortaklığı göstermiyor.
Kendini kontrol et: Yazdığım iki benzerliği de her iki teleskobun verilen bilgileriyle gösterebiliyor muyum?
c-farklılıklarHubble ve Webb teleskoplarının iki farklı özelliği
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Konum ve ayna boyutu iki teleskop arasındaki başlıca farklardır.
- Önceki sayfadaki konum bilgilerini karşılaştır: Hubble yaklaşık 515 km yüksekte, Webb Dünya’dan yaklaşık 1,5 milyon km uzaktadır.
- Webb’in birincil aynasının Hubble’ınkinden daha büyük olduğunu belirle.
- Konum ve birincil ayna büyüklüğünü iki ayrı farklılık olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Hubble 1990’da, Webb 2021’de fırlatılmıştır; Hubble’a bakım yapılabilirken Webb’e bakım yapılması daha zordur. (Önceki sayfadaki fırlatma ve bakım bilgilerinin karşılaştırılması kabul ediliyorsa geçerlidir.)
- Webb’in daha büyük aynasını daha yakın konumda olmasına bağlamak — ayna büyüklüğü ve Dünya’ya uzaklık ayrı özelliklerdir.
Kendini kontrol et: İki farklılık yazdım mı ve her birinde teleskopları aynı özellik bakımından karşılaştırdım mı?