Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 339 Cevapları

R=4 m olduğundan f=2 m. 1/v=1/2-1/6 olur, v=3 m. Büyütme 3/6=0,5 olduğundan boy 90 cm; görüntü gerçek ve terstir.

1. Verilen: R = 4 m olduğundan f = 2 m; Toprak 6 m uzakta, boyu 180 cm.
2. Ayna denklemi: 1/v = 1/2 − 1/6 = 3/6 − 1/6 = 2/6, buradan v = 3 m.
3. Büyütme v/d = 3/6 = 0,5; görüntü boyu 0,5 × 180 = 90 cm.
4. Cisim merkezin dışında olduğundan görüntü aynanın önünde oluşur.
5. Yansıyan ışınlar gerçekten kesiştiği için görüntüyü gerçek ve ters olarak sınıflandır.

Kendini kontrol et: 3 m uzaklık ve 90 cm boy, görüntünün odak ile merkez arasında ve küçük olmasıyla uyuşuyor mu?

Cisim merkezdeyken görüntü de merkezdedir ve cisimle aynı boydadır; gerçek ve terstir.

1. Verilen: f = 2 m, Toprak 4 m uzakta; R = 4 m olduğundan Toprak tam merkezdedir.
2. Ayna denklemi: 1/v = 1/2 − 1/4 = 1/4, buradan v = 4 m.
3. Büyütme 4/4 = 1, görüntü boyu 180 cm olur.
4. Merkezdeki cismin görüntüsünü aynanın önünde, gerçek ve ters olarak işaretle.

Kendini kontrol et: Cisim ve görüntünün aynaya uzaklıkları ile boyları birbirine eşit mi?

Cisim f ile M arasındadır. 1/v=1/2-1/3=1/6, v=6 m. Büyütme 6/3=2 olduğundan boy 360 cm; gerçek ve ters.

1. Verilen: f = 2 m, Toprak 3 m uzakta; yani merkez (4 m) ile odak (2 m) arasında.
2. Ayna denklemi: 1/v = 1/2 − 1/3 = 1/6, buradan v = 6 m.
3. Büyütme 6/3 = 2, görüntü boyu 2 × 180 = 360 cm.
4. Görüntüyü aynanın önünde, merkezin dışında, gerçek ve ters olarak belirt.

Kendini kontrol et: 1/3 + 1/6 = 1/2 eşitliği ve 360/180 = 6/3 oranı sağlanıyor mu?

Cisim odak noktasındayken yansıyan ışınlar paralel gider, kesişmez; görüntü sonsuzda olur, tabloya çizgi konur.

1. Verilen: eğrilik yarıçapı R = 4 m, odak uzaklığı f = R/2 = 2 m; Toprak aynadan 2 m uzakta, yani odak noktasında.
2. Odaktaki cisimden çıkan ışınlar aynadan yansıyınca asal eksene paralel gider ve kesişmez.
3. Ayna denkleminde 1/v = 1/2 − 1/2 = 0 olur; görüntü sonsuzdadır.

Kendini kontrol et: Paralel yansıyan ışınları sonlu bir noktada kesiştirebiliyor musun?

1/v=1/2-1/1=-1/2 olur, v=-2 m yani ayna arkasında. Büyütme 2 olduğundan boy 360 cm; görüntü sanal ve düzdür.

1. Verilen: f = 2 m, cisim uzaklığı 1 m (F ile tepe arası), Toprak'ın boyu 180 cm.
2. Ayna denklemi: 1/v = 1/f − 1/d = 1/2 − 1/1 = −1/2, buradan v = −2 m.
3. Eksi işaret görüntünün aynanın arkasında olduğunu gösterir; konum 2 m (ayna arkası).
4. Büyütme |v|/d = 2/1 = 2, görüntü boyu 2 × 180 = 360 cm.
5. Görüntü yansıyan ışınların uzantılarıyla oluştuğundan sanal ve düzdür.

Kendini kontrol et: Cisim odak içinde olduğunda bulduğun görüntü sanal, düz ve büyük mü?

Tümsek aynada görüntü daima aynanın arkasında, sanal, düz ve cisimden küçüktür. Çukur aynadaki gerçeklik, terslik ve büyüme özellikleri kaybolur.

1. Tümsek aynada yansıyan ışınların uzantılarının aynanın arkasında kesiştiğini belirle.
2. Tümsek aynanın her cisim konumunda sanal, düz ve küçük görüntü oluşturduğunu yaz.
3. Önceki tablodaki gerçeklik, yön ve boy değerlerini bu özelliklerle karşılaştır.

Kendini kontrol et: Tablodaki sanal ve düz olan son satırda bile görüntünün boyu değişiyor mu?

Odaktan çıkan ışın paralel yansır, paralel gelen ışın odaktan geçer; iki ayna birbirinin odağında olduğundan görüntü açıklıkta oluşur.

1. Alttaki cisimden üst çukur aynaya giden ışınları çiz; cisim üst aynanın odağındadır.
2. Odaktan gelen ışınları üst aynadan asal eksene paralel yansıt.
3. Bu paralel ışınları alt aynadan yansıtarak üst açıklıktaki odakta birleştir.
4. Açıklıktaki kesişimi görüntü olarak işaretle; göz bu noktadan gelen ışınları cisimden geliyormuş gibi algılar.

Kendini kontrol et: Çizdiğin ışınlar üst aynadan sonra paralel olup alt aynadan sonra açıklıkta birleşiyor mu?