Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 349
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 349 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
13-aSoğuk günde uzaktaki geminin havada yüzüyormuş gibi görünmesinin nedeni
Çözüm Yolu
Deniz yüzeyine yakın hava soğuk ve yoğun, üstü daha sıcaktır. Işık kırılarak bükülür, göz ışını düz uzantıda algılar ve gemi havada görünür.
- Deniz yakınındaki soğuk hava ile üstteki daha sıcak havanın indislerinin farklı olduğunu belirle.
- Gemiden gelen ışığın hava katmanlarında kırılarak eğri bir yol izlediğini düşün.
- Göze ulaşan ışının doğrultusunu geriye uzatarak geminin daha yüksekte algılandığını göster.
- Geminin gerçekten yükseldiğini düşünmek — yükselen, ışığın kırılması nedeniyle algılanan görüntüdür.
Kendini kontrol et: Göz, kırılarak gelen ışığı geriye doğru hangi doğrultuda uzatır?
13-bGün batımında güneşin ufuk çizgisinde görünmesine rağmen aslında altında olması
Çözüm Yolu
Işık giderek yoğunlaşan atmosfer katmanlarına girerken normale yaklaşacak biçimde kırılır. Göz ışını doğrusal uzantıda algıladığından Güneş olduğundan yukarıda görünür.
- Atmosferin yere yakın katmanlarının daha yoğun ve daha kırıcı olduğunu belirle.
- Güneş ışığının bu katmanlarda kırılarak gözlemciye ulaştığını göster.
- Göze gelen ışını geriye uzatarak Güneşin gerçek konumundan daha yüksekte göründüğünü bul.
- Işığı atmosfer boyunca tamamen doğrusal çizmek — yoğunluğu değişen hava katmanları ışığın yönünü değiştirir.
Kendini kontrol et: Atmosferik kırılma olmasaydı aynı anda Güneş daha yukarıda mı, aşağıda mı görünürdü?
14-küreKüre içinde I ve II doğrultusunda gönderilen lazer ışınının izleyeceği yolun çizimi
Çözüm Yolu
Küre yüzeyinde normal yarıçaptır; yalnız merkeze yönelen ışın sapmaz.
- Küre yüzeylerindeki gelme noktalarını M merkezine bağlayarak normalleri çiz.
- II ışınının merkez doğrultusunda geldiğini belirleyip yolunu sapmadan sürdür.
- I ışınını havadan cama girerken normale yaklaştır.
- I ışınını camdan havaya çıkarken çıkış noktasının normalinden uzaklaştır.
- Girişteki normali çıkışta da kullanmak — küresel yüzeyde her noktanın normali farklıdır.
Kendini kontrol et: II ışınının her iki yüzeyde de kırılmadan geçmesini sağlayan özellik nedir?
14-yarım küre III-IVYarım küre için III ve IV ışınlarının izleyeceği yol çizimi
Çözüm Yolu
Havadan cama geçişte sınır açısı yoktur; IV kenara yakın girdiğinden eğri yüzeyde gelme açısı sınır açısını aşar.
- III ışınını düz yüzeyin M noktasında normale yaklaşarak kır.
- M merkezinden ilerleyen III ışınını eğri yüzeyde sapmadan dışarı çıkar.
- IV ışınını düz yüzeye dik geldiğinden sapmadan camın içine çiz.
- IV için eğri yüzeydeki yarıçap normalini çizerek gelme açısını 42° ile karşılaştır.
- Gelme açısı 42° sınırını aştığı için IV ışınını tam yansıt.
- IV ışınının eğri yüzeye de dik geldiğini sanmak — diklik her yüzeyin kendi normaline göre belirlenir.
Kendini kontrol et: III ışını eğri yüzeyde neden sapmazken IV ışını tam yansır?
14-yarım küre VYarım kürede V ışınının izleyeceği yolun çizimi
Çözüm Yolu
Merkeze yönelen ışın eğri yüzeyde sapmaz; düz yüzeyde gelme açısı sınır açısına eşittir.
- V ışınının kürenin M merkezine yöneldiğini belirle.
- Işını eğri yüzeye dik geldiğinden sapmadan M noktasına kadar ilerlet.
- Düz yüzeyde gelme açısının verilen 42° sınır açısına eşit olduğunu bul.
- Kırılma açısını 90° alarak ışını düz yüzey boyunca çiz.
- 42° gelme açısında tam yansıma çizmek — tam yansıma sınır açısından daha büyük açılarda oluşur.
Kendini kontrol et: V ışınının düz yüzeydeki kırılma açısı neden 90° olur?