Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 351
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 351 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
16-bLED deniz dibine indirilirse dairesel bölgedeki değişim ve nedeni
Çözüm Yolu
Sınır açısı sabit kalır; kaynak yüzeyden uzaklaştıkça dairenin yarıçapı r = h·tanθs artar.
- Su ve hava değişmediği için tam yansımanın başladığı sınır açısını sabit kabul et.
- Aydınlık dairenin yarıçapını r = h·tanθs bağıntısıyla ifade et.
- Kaynak derinliği h arttığında yarıçapın ve aydınlık bölgenin büyüdüğünü belirle.
- Kaynak derinleşince dairenin küçüleceğini düşünmek — sabit sınır açısında yarıçap derinlikle artar.
Kendini kontrol et: Derinlik iki katına çıkarsa sabit sınır açısında dairenin yarıçapı kaç katına çıkar?
17-a-1a ve b açı değerleri birbirine eşittir ifadesi
Çözüm Yolu
Işın aynadan a açısıyla yansır, suya geçerken normale yaklaşarak kırılır; yüzeyle yaptığı b açısı a'dan büyük olur.
- Düzlem ayna düşey olduğundan yansıyan ışının yatayla yaptığı açıyı a olarak belirle.
- Havadan suya geçen ışının düşey normale yaklaştığını saptayarak yatayla yaptığı b açısının arttığını gör.
- b > a sonucuyla eşitlik ifadesini yanlış olarak değerlendir.
- a ile b'yi eşitlemek — ışın yansımanın ardından suya geçerken ayrıca kırılır.
Kendini kontrol et: Işın düşey normale yaklaşırken yatay yüzeyle yaptığı açı artar mı?
17-a-2a gelme açısı, b kırılma açısıdır ifadesi
Çözüm Yolu
Açılar normale göre ölçülür. b, suya geçen ışının ayırıcı yüzeyle yaptığı açıdır; kırılma açısı ise yüzey normaliyle ölçülür ve 90°−b olur.
- Gelme ve kırılma açılarının yüzeye değil, yüzeye dik çizilen normale göre ölçüldüğünü hatırla.
- Şekilde a ve b açılarının yatay ayırıcı yüzeyle yapıldığını gör; ikisi de normalle ölçülmemiştir.
- Ayırıcı yüzeyin normali düşeydir; kırılmada gelme açısı 90° − a, kırılma açısı 90° − b olur.
- Bu nedenle ifade yanlıştır ve kutucuk işaretlenmez.
- Işının yüzeyle yaptığı açıyı gelme ya da kırılma açısı sanmak — bu açılar her zaman normalle ölçülür.
Kendini kontrol et: Açının bir kolu ışın, öbür kolu yüzeye dik normal çizgisi mi?
17-a-3Çukur aynanın odağına a açısıyla gelen ışının kırılma açısı b kadardır
Bu sorunun cevabı henüz yayımlanmadı. Neden?
17-a-4Kırmızı ışın kırıcılık indisi daha büyük ortama geçerse b büyür
Çözüm Yolu
Kırıcılık indisi büyük ortamda ışın normale daha çok yaklaşır; yüzeyle yaptığı b açısı artar.
- Havadan yeni ortama gelen ışının gelme açısını sabit tut.
- Snell yasasına göre ortamın kırıcılık indisi arttığında normalle yapılan kırılma açısının küçüldüğünü belirle.
- b yüzeyle ölçüldüğü için b = 90° − kırılma açısı bağıntısıyla b'nin büyüdüğünü bul.
- Kırılma açısı küçülünce b'nin de küçüleceğini düşünmek — b normalle değil yatay yüzeyle ölçülür.
Kendini kontrol et: Normalle yapılan açı küçülürken onun 90°'ye tamamlayanı nasıl değişir?
17-a-5Çukur aynanın odağına a açısıyla gelen ışın kırılır ve aynadan paralel yansır
Çözüm Yolu
Işın F noktasında suya geçerken kırılır; odaktan geçtiği için çukur aynadan asal eksene paralel yansır.
- Işının suya F noktasında geçtiğini belirle.
- Havadan suya geçen ışını normale yaklaşacak biçimde çiz.
- Kırılan ışının doğrultusu F'den geçtiği için çukur aynadan asal eksene paralel yansıdığını göster.
- Kırılma olduğu için odak kuralını kullanmamak — kırılmış ışının doğrultusu da F noktasından geçer.
Kendini kontrol et: Kırılan ışının geriye uzantısı aynanın odağından geçiyor mu?
17-bMor ışık gönderilince izlenecek yolun çizimi ve b açısının değişimi
Çözüm Yolu
Suyun mor ışık için kırıcılık indisi kırmızıdan büyüktür; mor ışık daha çok kırılır.
- Mor ışını düzlem aynadan kırmızı ışınla aynı yansıma açısında çiz.
- Suyun mor ışık için kırıcılık indisinin daha büyük olduğunu kullanarak mor ışını düşey normale daha yakın çiz.
- Yatay yüzeyle ölçülen b açısının kırmızı ışığa göre büyüdüğünü belirt.
- Mor ışığın aynada farklı açıyla yansıyacağını düşünmek — renk değişimi yansıma yasasını değiştirmez.
- Normale yaklaşmayı b'nin küçülmesiyle karıştırmak — b yatay yüzeyle ölçülür.
Kendini kontrol et: Çiziminde mor ışının normalle açısı küçükken yatayla açısı büyük mü?