Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 356
Fizik 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 356 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
14-1 SuTablo: cismin gerçek derinliği satırı, su sütunu
Çözüm Yolu
Para dipte sabit durur; gerçek derinlik gözlemciye göre değişmez.
15Kırıcılık indisi, gerçek derinlik ve görünür derinlik arasındaki ilişkiyi açıklama
Çözüm Yolu
Havadan bakışta h_görünür = h_gerçek / n. n > 1 olduğundan cisim hep gerçekte olduğundan sığ görünür; n büyüdükçe fark artar.
- Havadan yüzeye yaklaşık dik bakış için h′ ≈ h/n bağıntısını yaz.
- Gerçek derinlik sabitken n artarsa görünür derinliğin azaldığını çıkar.
- Kırıcılık indisi sabitken h artarsa görünür derinliğin arttığını çıkar.
- Derinlik ve indis etkilerini aynı yönde almak — h ile doğru, n ile ters orantı vardır.
Kendini kontrol et: h iki katına, n de iki katına çıkarsa h/n değişiyor mu?
Değerlendirme 1Akvaryumdaki balığın görünür derinliğini kırılma yasalarıyla şekilde gösterme
Çözüm Yolu
Çizim: balıktan yüzeye iki ışın, yüzeyde normalden uzaklaşan kırılan ışınlar göze gider, kesikli geri uzantılar balığın üstünde kesişir. Görünür derinlik gerçekten azdır.
- Balıktan su yüzeyinin farklı noktalarına iki ışın çiz ve bu noktalarda normalleri göster.
- Havaya geçen ışınları normalden uzaklaşacak biçimde göze yönelt.
- Kırılan ışınların su içindeki geri uzantılarını kesikli çizgilerle çiz.
- Uzantıların kesiştiği görünür balığı gerçek balıktan yüzeye daha yakın göster.
- Gerçek ışınları görüntüde kesiştirmek — sanal görüntüde kesişenler ışınların geri uzantılarıdır.
Kendini kontrol et: Çizimde su içindeki geliş açısı havadaki kırılma açısından küçük mü?
Değerlendirme 2Denizin içinden dışarıdaki kuşun görünür derinliğini ışınlarla gösterme
Çözüm Yolu
Çizim: kuştan yüzeye ışınlar, suda normale yaklaşan kırılan ışınlar yüzücünün gözüne gider; geri uzantılar kuşun üstünde kesişir. Görünür yükseklik gerçekten fazladır.
- Kuştan su yüzeyinin farklı noktalarına iki ışın çiz ve yüzey normallerini göster.
- Suya giren ışınları normale yaklaşacak biçimde yüzücünün gözüne yönelt.
- Sudaki ışınların doğrusal geri uzantılarını havaya doğru kesikli çizgilerle uzat.
- Uzantıların kesiştiği görünür kuşu gerçek kuştan daha yüksekte göster.
- Kuşu balık gibi yüzeye yakın göstermek — sudaki gözlemci, havadaki cismi yüzeyden daha uzakta görür.
Kendini kontrol et: Sudaki kırılma açısını havadaki geliş açısından küçük çizdim mi?
Değerlendirme 3Farklı kırıcılıkta sıvılardaki özdeş cisimlerin görünür derinliklerini çizip ilişkiyi yazma
Çözüm Yolu
Aynı derinlikte n sıvısında görünür derinlik h/n, 2n sıvısında h/2n olur; yani ikinci bardakta cisim yarı kadar derinde görünür.
- Şekillerdeki gerçek derinliklerin eşit olduğunu belirle ve bu derinliği h al.
- n indisli sıvı için h′₁ ≈ h/n, 2n indisli sıvı için h′₂ ≈ h/(2n) yaz.
- İkinci görünür derinliğin birincinin yarısı olduğunu hesapla.
- İkinci kaptaki görünür cismi yüzeye daha yakın çiz.
- İndis iki katına çıkınca görünür derinliği iki katına çıkarmak — eşit gerçek derinlikte ters orantı geçerlidir.
Kendini kontrol et: Çizimimde 2n sıvısındaki görünür derinlik, n sıvısındakinin yarısı mı?
14-1 Sıvı yağTablo: cismin gerçek derinliği satırı, sıvı yağ sütunu
Çözüm Yolu
Cismin konumu sabit kaldığından gerçek derinlik değişmez.
14-1 CamTablo: cismin gerçek derinliği satırı, cam sütunu
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
14-2 SuTablo: su yüzeyinde görüldüğü andaki görünür derinlik, su sütunu
Çözüm Yolu
Görünür derinlik gerçek derinliğe göre azalır (h/n).
- Tablonun 'görünür derinlik' satırında su sütunu: Düzenek I'de paranın su yüzeyinden göründüğü an gözlenir.
- Işık sudan havaya geçerken normalden uzaklaşarak kırılır; göz, ışığı geldiği doğrultunun uzantısında görür.
- Bu yüzden para gerçek yerinden daha yukarıda, yaklaşık h/n derinliğinde görünür.
- Paranın görülmesini gerçek derinliğin azalması sanmak — para yerinde kalır, ışığın kırılması görünür derinliği azaltır.
Kendini kontrol et: Suyun indisi 1’den büyükken h/n gerçek derinlik h’den küçük mü?
14-2 Sıvı yağTablo: görünür derinlik satırı, sıvı yağ sütunu
Çözüm Yolu
Görünür derinlik gerçek derinliğe göre azalır; yağın n değeri büyük olduğundan azalma daha fazladır.
- Tablonun 'görünür derinlik' satırında sıvı yağ sütunu: Düzenek II'de paranın yağ yüzeyinden göründüğü an gözlenir.
- Işık yağdan havaya geçerken normalden uzaklaşarak kırılır; para yukarıda görünür.
- Görünür derinlik yaklaşık h/n'dir; yağın kırıcılık indisi sudan büyük olduğundan yükselme daha fazladır.
- Yağın büyük indisini daha büyük görünür derinlikle eşleştirmek — görünür derinlik indisle ters orantılıdır.
Kendini kontrol et: Yağdaki paranın görünür yeri gerçek yerinden yüzeye daha yakın mı?
14-2 CamTablo: görünür derinlik satırı, cam sütunu
Bu sorunun cevabı henüz yayımlanmadı. Neden?
14-3 SuTablo: miktar arttığında görünür derinlikteki değişim, su sütunu
Çözüm Yolu
Su yüksekliği arttıkça görünür derinlik (h/n) da artar.
- Tablonun son satırında su sütunu: Düzenek I'de su eklemeye devam edilip görünür derinlik izlenir.
- Görünür derinlik yaklaşık h/n ilişkisiyle bulunur; suyun n değeri sabittir.
- Su eklendikçe gerçek derinlik h arttığından h/n de artar.
- Görünür derinliği gerçek derinlikle kıyaslayan önceki satırı tekrarlamak — bu satır su miktarının artırılmasını sorar.
Kendini kontrol et: h/n hâlâ h’den küçük olsa da su eklendiğinde önceki değerinden büyük olabilir mi?
14-3 Sıvı yağTablo: miktar arttığında görünür derinlikteki değişim, sıvı yağ sütunu
Çözüm Yolu
Yağ yüksekliği arttıkça görünür derinlik artar.
- Tablonun son satırında sıvı yağ sütunu: Düzenek II'de yağ eklemeye devam edilip görünür derinlik izlenir.
- Görünür derinlik yaklaşık h/n'dir; yağın kırıcılık indisi değişmez.
- Yağ eklendikçe gerçek derinlik h büyür, dolayısıyla h/n de büyür.
- Yağ ekledikçe kırıcılık indisinin büyüdüğünü varsaymak — aynı sıvıda değişen büyüklük derinliktir.
Kendini kontrol et: Yağ yüksekliği artarken h′/h oranı sabit kalıyor mu?
14-3 CamTablo: miktar arttığında görünür derinlikteki değişim, cam sütunu
Çözüm Yolu
Cam kalınlığı arttıkça cisim ile yüzey arasındaki görünür uzaklık artar.
- Tablonun son satırında cam sütunu: Düzenek III'te paranın üzerindeki cam miktarı (kalınlığı) artırılıyor.
- Görünür derinlik yaklaşık gerçek derinlik / kırıcılık indisi (h/n) ile bulunur.
- Cam kalınlaştıkça gerçek derinlik h büyür, n aynı kaldığından h/n de büyür.
- Cam kalınlaşınca indisin de artacağını düşünmek — indis aynı camın özelliğidir, kalınlık gerçek derinliği değiştirir.
Kendini kontrol et: Aynı cam için kalınlığı iki katına çıkarınca hesaplanan görünür derinlik de iki katına çıkıyor mu?