Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 392
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 392 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3aYalnız X filtresi kaldırıldığında M çevresindeki aydınlanma kaç E olur.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Filtresiz aydınlanma E0 = I/d² = 1800/9 = 200 lx. Her iki filtre varken E = 200·0,2·0,5 = 20 lx. X kalkınca yalnız Y kalır: 200·0,5 = 100 lx = 5E.
- Verilenler: I = 1800 cd, d = 3 m; X ışığın %20'sini, Y %50'sini geçirir.
- Filtresiz aydınlanma: I/d² = 1800/9 = 200 lx.
- İki filtre varken: E = 200 · 0,2 · 0,5 = 20 lx.
- Yalnız X kalkınca sadece Y kalır: 200 · 0,5 = 100 lx.
- 100/20 = 5 olduğundan aydınlanma 5E olur.
- Geçirgenlikleri toplamak — art arda filtrelerde geçen ışık oranları çarpılır.
Kendini kontrol et: X filtresi yokken aydınlanma, iki filtreli değerin 1/0,2 katı oluyor mu?
3bX ve Y filtreleri birlikte kaldırıldığında M çevresindeki aydınlanma kaç E olur.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Filtreler kalkınca aydınlanma E0 = 200 lx olur. E = 20 lx olduğundan 200/20 = 10E.
- Verilenler: I = 1800 cd, perde uzaklığı d = 3 m; X %20, Y %50 geçirir.
- Filtresiz aydınlanma: I/d² = 1800/9 = 200 lx.
- İki filtre varken: E = 200 · 0,2 · 0,5 = 20 lx.
- İki filtre kalkınca aydınlanma 200 lx olur; 200/20 = 10, yani 10E.
- Yalnız Y filtresini kaldırmak — soruda her iki filtrenin birlikte kaldırılması istenir.
Kendini kontrol et: İki filtrenin toplam geçirgenliği 0,1 ise filtresiz değer kaç kat büyüktür?
4aŞekil I'de K'daki kaynak önce L'ye sonra M'ye götürülürken O çevresindeki ışık akısı değişimi.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kaynak yarıküre yüzeyinde olduğundan uzaklık sabittir. O'daki akı, ışınların yüzey normaliyle yaptığı açının kosinüsüyle orantılıdır. Açı K'de 2α, L'de 0, M'de α olur; cos artıp sonra azalır, L'de en büyüktür.
- Kaynak küresel yüzeyde hareket ettiğinden O noktasına uzaklığı değişmez.
- O çevresindeki yatay yüzeyin normalini OL doğrultusunda çiz.
- K noktasından L noktasına gelirken ışın normale yaklaşır; birim alana düşen akı artar.
- L noktasından M noktasına giderken ışın normalden uzaklaşır; birim alana düşen akı azalır.
- Yalnız uzaklığa bakarak akıyı sabit saymak — yüzeye geliş açısı da etkilidir.
Kendini kontrol et: L noktasında ışın yüzeye dik geldiğinden akı en büyük mü?
4bŞekil II'de O'daki kaynağın A, B ve C noktalarında oluşturduğu aydınlanmaların ilişkisi.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
A, B ve C kaynağa eşit uzaklıktadır (yarıçap). Işınlar yarıkürenin yüzeyine yarıçap doğrultusunda, yani dik gelir. Uzaklık ve geliş açısı eşit olduğundan aydınlanmalar eşittir.
- O merkezli yarım kürede OA, OB ve OC uzaklıklarının eşit olduğunu belirle.
- Kaynak merkezde olduğundan ışınlar her noktada küresel yüzeyin normaline paraleldir.
- E = I cosθ/r² bağıntısında θ = 0 ve r eşit olduğundan üç aydınlanmayı eşitle.
- A noktasına ışığın eğik geldiğini düşünmek — küresel yüzeyin normali o noktadaki yarıçaptır.
Kendini kontrol et: Üç noktada hem kaynağa uzaklık hem de normalle yapılan açı aynı mı?