Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 403
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 403 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
23.aYeşil ışının kırılarak geçtiği nokta yakınsak merceğin hangi noktasıdır, gerekçeli
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Asal eksene paralel gelen ışınlar yakınsak mercekte kırıldıktan sonra odak noktasından geçer. M ise kürenin merkezi (eğrilik merkezi) olup ışın oradan geçmez.
- Yeşil ışının merceğe asal eksene paralel geldiğini belirle.
- Yakınsak mercekte paralel gelen ışın kırıldıktan sonra odaktan geçtiği için K'yi odak noktası olarak adlandır.
- M'yi odak sanmak — M küresel yüzeyin eğrilik merkezidir; kırılan paralel ışın K'den geçer.
Kendini kontrol et: Asal eksene paralel gönderdiğin başka bir yeşil ışın da K'de toplanır mı?
23.b.1Tablo satır 1: ışığın rengi ile odak mesafesinin artması
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kırıcılık indisi küçük olan renk daha az kırılır; odak uzaklığı büyür. Kırmızı en az, mor en çok kırılır.
- İstenen: Tablonun 1. satırında, odak uzaklığını artırmak için ışığın rengi nasıl seçilmeli?
- Camın kırıcılık indisi renge göre değişir: kırmızı için en küçük, mor için en büyüktür.
- Kırıcılık indisi küçük olan renk daha az kırılır ve odak uzaklığı daha büyük olur.
- Mor ışık seçmek — mor daha çok kırılır ve odak uzaklığını kısaltır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin renk yeşilden daha az kırılıp asal ekseni daha uzakta kesiyor mu?
23.b.2Tablo satır 2: merceğin eğrilik yarıçaplarının etkisi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yarıçap büyüdükçe yüzey daha az eğri olur, ışın daha az kırılır ve odak uzaklığı artar.
- İstenen: Tablonun 2. satırında, odak uzaklığını artırmak için eğrilik yarıçapları nasıl değişmeli?
- Eğrilik yarıçapı büyüdükçe mercek yüzeyi daha düz (daha az eğri) olur.
- Daha düz yüzeyde ışın daha az kırılır ve asal ekseni merceğe daha uzak noktada keser.
- Daha büyük yarıçapın yüzeyi daha bombeli yaptığını sanmak — yarıçap büyüdükçe yüzey düzleşir.
Kendini kontrol et: Yarıçapları büyüttüğünde daha az kırılan ışın daha uzak bir odakta toplanıyor mu?
23.b.3Tablo satır 3: mercek ile ortamın kırıcılık indisleri farkının etkisi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Fark azalınca ışın daha az kırılır, odak uzaklığı büyür.
- İstenen: Tablonun 3. satırında, odak uzaklığını artırmak için mercek ve ortamın kırıcılık indisleri farkı nasıl değişmeli?
- Işık, iki ortamın kırıcılık indisleri farkı ne kadar büyükse o kadar çok kırılır.
- Fark azalırsa ışın daha az kırılır ve asal ekseni daha uzak bir noktada keser.
- İndis farkını artırmak — kırılma güçlenir ve odak uzaklığı küçülür.
Kendini kontrol et: Merceğin indisi sabitken çevrenin indisini ona yaklaştırmak kırılmayı azaltıyor mu?
23.cBeyaz ışığın renklerinin yakınsak mercekte kırıldıktan sonraki yolunu şekilde çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Mor ışığın kırıcılık indisi en büyüktür, odağı mercekten en yakındır. Kırmızının indisi en küçüktür, odağı en uzaktadır.
- Beyaz ışığın farklı renk bileşenlerini mercekten sonra ayrı ışınlarla göster.
- Mor ışını en çok kırarak asal ekseni merceğe en yakın noktada kestir.
- Kırmızı ışını en az kırarak asal ekseni en uzak noktada kestir; diğer renkleri araya sırala.
- Bütün renkleri tek odakta toplamak — camın kırıcılık indisi renge bağlı olduğundan odaklar farklıdır.
Kendini kontrol et: Çiziminde morun odağı merceğe kırmızının odağından daha yakın mı?
23.çBeyaz ışıktaki renklerin odak uzaklıkları arasındaki büyüklük ilişkisi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kırıcılık indisi mordan kırmızıya azalır. İndisi büyük renk daha çok kırılır, odak uzaklığı kısa olur.
- Camda renklerin kırılma miktarını mordan kırmızıya doğru azalan sırayla düşün.
- Daha çok kırılan rengin odak uzaklığının daha kısa olduğunu kullan.
- Odak uzaklıklarını f_mor<f_mavi<f_yeşil<f_sarı<f_turuncu<f_kırmızı biçiminde sırala.
- Kırıcılık indisi büyük rengin odağını daha uzak sanmak — daha büyük indis, daha güçlü kırılma ve daha kısa odak demektir.
Kendini kontrol et: Sıralamada en çok kırılan mor en küçük, en az kırılan kırmızı en büyük odak uzaklığına sahip mi?
23.dMagenta ışığın ıraksak mercekte kırıldıktan sonraki yolunu şekilde çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Iraksak mercek asal eksene paralel ışınları dağıtır. Mavinin kırıcılık indisi büyük olduğundan daha çok sapar, odak uzaklığı daha kısadır.
- Magenta ışığını kırmızı ve mavi bileşenlerine ayır.
- Iraksak mercekten çıkan iki ışını asal eksenden uzaklaşacak biçimde çiz.
- Maviyi kırmızıdan daha fazla saptır; çıkan ışınların geriye uzantılarını çiz.
- Uzantıların gelen taraftaki sanal odaklarını işaretle; mavinin odağını merceğe daha yakın yerleştir.
- Magenta ışığını tek renk kabul etmek — burada kırmızı ve mavi bileşenler farklı miktarda kırılır.
Kendini kontrol et: Geride uzattığın mavi ışın, asal ekseni kırmızıdan daha yakın bir noktada kesiyor mu?