Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 51
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 51 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
18Ahmet'in sandığı çekerken bileşke kuvvetin hep sıfır olacağı ve hareketin imkânsız olduğu görüşü
Çözüm Yolu
Etki-tepki kuvvetleri farklı cisimlere (sandık ve Ahmet) etki ettiğinden birbirini dengelemez. Sandığa etki eden net kuvvete bakılır: Ahmet'in uyguladığı kuvvet sürtünmeden büyükse sandık hareket eder.
- Etki ve tepki kuvvetlerinin hangi cisimlere uygulandığını ayır: çekme kuvveti sandığa, tepki kuvveti ise Ahmet'e etki eder.
- Farklı cisimler üzerine etki eden kuvvetlerin toplanarak sandık üzerindeki bileşke kuvvetin sıfır bulunamayacağını belirle.
- Yalnızca sandığa yatayda etki eden kuvvetleri yaz: Ahmet'in +x yönündeki çekme kuvveti ve zeminin -x yönündeki sürtünme kuvveti.
- Çekme kuvveti sandıkla zemin arasındaki sürtünme kuvvetini aştığında net kuvvet sıfırdan farklı olacağından sandığın harekete geçebileceği sonucuna ulaş.
- Etki ve tepki kuvvetlerinin birbirini dengelediğini düşünmek — farklı cisimlere uygulanan kuvvetlerin bileşkesi alınamaz ve birbirini götürmez.
- Sürtünmeli zemini göz ardı etmek — sandığın harekete geçmesi için çekme kuvvetinin sürtünme kuvvetinden büyük olması gerekir.
Kendini kontrol et: Net kuvveti hesaplarken yalnızca sandığın üzerine etki eden kuvvetleri dikkate aldığını kontrol ettin mi?
19Yunus, Emre ve Özgü'nün etki-tepki örneklerine öğretmenin geri bildirimi
Çözüm Yolu
Yunus: cam ile top birbirine eşit büyüklükte kuvvet uygular; cam kırılması dayanımının azlığındandır. Özgü: sinek ile araba birbirine eşit büyüklükte kuvvet uygular; etkisi kütle farkından kaynaklanır. Emre doğru: çekiç-çivi etki-tepki çiftidir.
- Her öğrencinin ifadesini Newton'ın III. Yasası'ndaki 'etki ve tepki kuvvetleri eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür' ilkesiyle karşılaştır.
- Yunus'u değerlendir: top ve cam birbirine eşit büyüklükte kuvvet uygular; camın kırılması kuvvet farkından değil dayanıksızlığından kaynaklanır (hatalı).
- Emre'yi değerlendir: çekicin çiviye uyguladığı kuvvet ile çivinin çekice uygulayıp geri sektirdiği kuvvet etki-tepki çiftidir (doğru).
- Özgü'yü değerlendir: araba ile sinek birbirine eşit büyüklükte kuvvet uygular; sineğin savrulması kütlesinin çok küçük olmasındandır (hatalı).
- Kırılan camın veya ezilen sineğin daha büyük kuvvete maruz kaldığını sanmak — hasar farkı kuvvet eşitsizliğinden değil dayanıklılık ve kütle farkındandır.
Kendini kontrol et: Hatalı bulduğun Yunus ve Özgü'nün örneklerinde iki cismin birbirine eşit büyüklükte kuvvet uyguladığını belirttin mi?