Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 66
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 66 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
6. Etkinlik tablo IStatik ve kinetik sürtünmenin ne zaman oluştuğunu karşılaştıran birinci satır
Çözüm Yolu
Statik sürtünme duran cisimde, kinetik sürtünme hareket hâlindeki cisimde görülür.
- Bu satırda sürtünme türlerinin hangi durumda ortaya çıktığı karşılaştırılıyor.
- Statik sürtünme: kuvvet uygulandığı hâlde cisim yüzeyde duruyorsa, yani henüz harekete geçmemişse etki eder.
- Kinetik sürtünme: cisim yüzey üzerinde kayarak hareket ederken etki eder.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Statik sürtünme harekete zorlanan durgun cisimlerde, kinetik sürtünme ise birbiri üzerinde kayan yüzeyler arasında oluşur. (Durgunluk ile kayarak hareket koşullarını doğru karşılaştıran eşdeğer ifadeler geçerlidir.)
- Duran her cisme statik sürtünme etkidiğini sanmak — kaymaya zorlayan bir kuvvet yoksa yatay düzlemdeki cisme sürtünme etkimez.
- Kaymadan dönen tekerlekte kinetik sürtünme olduğunu düşünmek — temas noktası yüzeye göre kaymadığından statik sürtünme oluşur.
Kendini kontrol et: Yüzeye göre kaymama durumunu statik, kayarak hareket durumunu kinetik sütununa yazdığını kontrol ettin mi?
6. Etkinlik tablo IIİki sürtünme türünün büyüklüğünü karşılaştıran ikinci satır
Çözüm Yolu
Statik sürtünme uygulanan kuvvetle birlikte artar; harekete geçince kinetik sürtünme daha küçük sabit bir değer alır.
- Bu satırda iki sürtünme türünün büyüklüğü karşılaştırılıyor.
- Statik sürtünme: cisim durdukça uygulanan kuvvete eşittir; kuvvet arttıkça artar ve bir en büyük değere ulaşır.
- Kinetik sürtünme: cisim kayarken uygulanan kuvvetten bağımsız, yaklaşık sabit bir değerdir.
- Ayrıca kinetik sürtünmenin genel olarak statik sürtünmenin maksimum değerinden daha küçük olduğunu belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Statik sürtünme sıfırdan maksimum değere kadar değişir; kinetik sürtünme sabittir ve statik sürtünmenin maksimum değerinden küçüktür. (Statik sürtünmenin değişkenliğini ve kinetik sürtünmenin daha küçük sabit büyüklüğünü belirten ifadeler geçerlidir.)
- Uygulanan kuvvet arttıkça kinetik sürtünmenin de artacağını sanmak — kayan cisimde kinetik sürtünme uygulanan yatay kuvvetten bağımsız ve sabittir.
- Statik sürtünmeyi her zaman maksimum değerde almak — cisim duruyorsa statik sürtünme yalnızca uygulanan net zorlayıcı kuvvete eşittir.
Kendini kontrol et: Statik sürtünmenin değişken ve üst sınırlı, kinetik sürtünmenin ise daha küçük ve sabit olduğunu belirttin mi?
6. Etkinlik tablo IIIİki sürtünme türünün yönünü karşılaştıran üçüncü satır
Çözüm Yolu
Her iki sürtünme de harekete veya hareket eğilimine karşı koyar.
- Bu satırda iki sürtünme türünün hangi yöne etki ettiği karşılaştırılıyor.
- Statik sürtünme: cisim henüz kaymazken, kaymaya çalıştığı yönün tersine etki eder.
- Kinetik sürtünme: cisim kayarken, yüzeye göre hareket yönünün tersine etki eder.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Statik sürtünme olası kayma yönüne zıt, kinetik sürtünme ise yüzeye göre bağıl kayma hızına zıt yönlüdür. (Hareket eğilimi ve kayma yönüne zıtlığı doğru karşılaştıran ifadeler geçerlidir.)
- Sürtünmenin her zaman cismin hareket yönüne zıt olduğunu sanmak — hızlanan yayanın ayağında statik sürtünme ilerleme yönündedir.
Kendini kontrol et: Statik sürtünmeyi kayma eğilimine zıt, kinetik sürtünmeyi kayma yönüne zıt olarak yazdın mı?
6. Etkinlik tablo IVİki sürtünme türünün ortak özelliğini yazma dördüncü satır
Çözüm Yolu
Statik ve kinetik sürtünme, yüzey cinsine ve cismi yüzeye bastıran dik kuvvete bağlıdır.
- Bu satırda iki sürtünme türünün ortak yönleri aranıyor.
- İkisi de birbirine değen iki yüzey arasında, yüzeylerdeki pürüzler ve bastırma (dik) kuvveti nedeniyle oluşur.
- İkisi de temas yüzeyine paralel etki eder ve harekete ya da hareket eğilimine karşı koyar.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İkisi de temas gerektiren kuvvettir, yüzey cinsine ve dik kuvvete bağlıdır, yüzeye paralel doğrultuda oluşur. (Her iki sürtünme türünün ortak fiziksel özelliklerini doğru belirten ifadeler geçerlidir.)
- Sürtünme kuvvetinin temas yüzey alanına bağlı olduğunu düşünmek — sürtünme yüzeylerin cinsine ve dik tepki kuvvetine bağlıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın ortak özelliklerin hem statik hem de kinetik sürtünme için geçerli olduğunu doğruladın mı?