Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 69
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 69 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Tablo - Sürtünme KuvvetiElif'in blok denemesindeki her uygulanan kuvvet için sürtünme kuvveti satırını doldurma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Blok 41 N'da harekete geçiyor; ondan önce statik sürtünme uygulanan kuvvete eşittir. Harekete geçince kinetik sürtünme 35 N sabittir.
- Verilen: harekete geçme sınırı 41 N, kayan bloğu sabit hızla götüren kuvvet 35 N; yani kinetik sürtünme 35 N.
- Blok dururken statik sürtünme uygulanan kuvvete eşittir: 0, 15, 30, 40 N kuvvetlerde sürtünme 0, 15, 30, 40 N olur.
- 45 N uygulanınca blok kaymaya başlar; sürtünme kinetik olur ve 35 N değerini alır.
- Sonraki 35, 15, 5 N kuvvetlerde blok hâlâ kayar; kinetik sürtünme kuvvetten bağımsız 35 N kalır.
- 45 N sütununa 41 N veya 45 N yazmak — hareket başlayınca sürtünme kinetik değere (35 N) düşer.
- Son iki sütunda sürtünmeyi 15 N ve 5 N almak — kayan cisimde kinetik sürtünme uygulanan kuvvete göre değişmez, 35 N kalır.
Kendini kontrol et: Durgun sütunlarda sürtünmenin uygulanan kuvvete eşit, hareketli sütunlarda ise sabit 35 N olduğunu kontrol ettin mi?
Tablo - Sürtünme Kuvvetinin TürüTabloda her sütun için sürtünmenin statik mi kinetik mi olduğunu yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Cisim hareket etmediği sürece (0-40 N) statik; hareket başladıktan sonra (45, 35, 15, 5 N sütunları) kinetik sürtünme etkir.
- Verilen: blok 41 N’da harekete geçiyor; kuvvetler sırasıyla 0, 15, 30, 40, 45, 35, 15, 5 N uygulanıyor.
- 0, 15, 30 ve 40 N değerleri 41 N’dan küçük olduğundan blok durur; bu sütunlarda sürtünme statiktir.
- 45 N ile blok harekete geçer; sonraki 35, 15, 5 N sütunlarında blok hâlâ kaymaktadır.
- Blok kaymaya devam ettiği için 45, 35, 15 ve 5 N sütunlarında sürtünme kuvveti kinetiktir.
- 0 N sütununu statik saymamak — blok henüz harekete geçmediği için bu sütun statik sürtünme bölgesindedir.
- 15 N ve 5 N sütunlarına statik yazmak — kuvvet azalsa da hâlâ kaymakta olan cisimde sürtünme kinetiktir.
Kendini kontrol et: İlk dört sütunun statik, hareket başladıktan sonraki son dört sütunun kinetik olduğunu doğruladın mı?
27aKanepenin hareket halindeki serbest cisim diyagramını çizme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kanepe harekete geçene kadar durgundur; sürtünme statiktir ve itmeyi dengeler, dikey kuvvetler de dengededir.
- Kanepeyi noktasal bir cisim olarak gösterip düşeyde aşağı yönlü ağırlığı (G) ve yukarı yönlü zemin tepki kuvvetini (N) çizin.
- Düşey doğrultuda hareket olmadığı için G ve N vektörlerini eşit uzunlukta gösterin (N = G).
- Yatayda Ali'nin itme yönünde uygulanan kuvveti (F), buna zıt yönde statik sürtünme kuvvetini (fs) çizin.
- Kanepe harekete geçene kadar durgun olduğundan yatay kuvvetleri de eşit büyüklükte gösterin (fs = F).
- Sürtünmeyi kinetik (fk) olarak göstermek — kanepe henüz harekete geçmediği için etki eden sürtünme statiktir.
- İtme kuvvetini sürtünmeden büyük çizmek — durgun süreçte net kuvvet sıfır olduğundan fs ve F eşit büyüklüktedir.
Kendini kontrol et: Diyagramda zıt yönlü kuvvet çiftlerinin (G ile N, F ile fs) birbirini dengelediğini kontrol ettin mi?
27bHarekete başlayan kanepeye etki eden sürtünme türü ve nedeni
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kanepe artık zemin üzerinde kayarak hareket ettiği için yüzeyler arasında kinetik sürtünme oluşur; bu kuvvet statik sürtünmenin maksimum değerinden küçüktür.
- Kanepenin harekete başladıktan sonraki durumunu inceleyin: kanepe zemin üzerinde kayarak yer değiştirmektedir.
- Birbiri üzerinde kayarak hareket eden yüzeyler arasında oluşan sürtünmenin kinetik sürtünme kuvveti olduğunu belirleyin.
- Nedenini açıklayın: kanepe durgun hâlden çıkıp zeminle bağıl harekete geçtiği için statik sürtünme yerini kinetik sürtünmeye bırakır.
- Statik sürtünmenin devam ettiğini sanmak — cisim kaymaya başladığı anda yüzeyler arasında artık kinetik sürtünme etki eder.
Kendini kontrol et: Hem sürtünme türünü (kinetik) hem de kanepenin zemin üzerinde kayıyor olması gerekçesini yazdın mı?
27cFayans zeminde kanepenin daha rahat hareket etmesinin gerekçesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sürtünme yüzeylerin cinsine bağlıdır. Fayansta mikro pürüzler az olduğundan kanepeyi hareket ettirmek için daha küçük kuvvet yeterlidir.
- Parke ve fayans zeminlerin yüzey özelliklerini karşılaştırın: fayans yüzey parkeden daha az pürüzlüdür.
- Yüzey pürüzlülüğü azaldığında yüzeyler arasındaki sürtünme katsayısının küçüldüğünü dikkate alın.
- Sürtünme kuvveti küçüldüğü için kanepeyi fayans zeminde hareket ettirmenin daha küçük bir itme kuvvetiyle sağlandığını açıklayın.
- Fayans zeminde kanepenin ağırlığının azaldığını söylemek — zemin değiştiğinde ağırlık değişmez, yalnızca yüzeyin sürtünme katsayısı küçülür.
Kendini kontrol et: Açıklamanda yüzey pürüzlülüğünün azalması ile sürtünme kuvvetinin küçülmesi arasındaki ilişkiyi kurdun mu?
27çEşyalar alınınca sürtünme kuvvetinin nasıl değişeceği tahmini
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Eşyalar alınınca kütle ve ağırlık azalır, zemin tepki kuvveti küçülür. Sürtünme kuvveti tepki kuvvetiyle orantılı olduğundan azalır.
- Kanepenin üzerindeki eşyalar alındığında hareket ettirilen toplam kütlenin ve ağırlığın azaldığını belirleyin.
- Ağırlık azaldığı için kanepenin zemine uyguladığı etki ve zeminin tepki kuvvetinin (N) küçüldüğünü düşünün.
- Yüzeyleri birbirine bastıran kuvvet küçüldüğünden kanepeye etki eden sürtünme kuvvetinin azalacağı tahminini yazın.
- Sürtünmenin değişmeyeceğini düşünmek — sürtünme yalnızca yüzey cinsine değil, yüzeye dik bastıran tepki kuvvetine de bağlıdır.
Kendini kontrol et: Kütle azalınca zemin tepki kuvvetinin ve dolayısıyla sürtünme kuvvetinin azalacağını belirttin mi?