Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 88
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 88 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
7-1Cisimlerin havada kalma sürelerini karşılaştırma alanı.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Büyük yüzeyde hava direnci fazla olduğundan düşüş yavaşlar.
- Gösteri deneyindeki yatay ve buruşturulmuş özdeş kâğıtların hareket yönüne dik kesit alanlarını karşılaştırın.
- Kesit alanı büyük olan cisme aynı hızda daha büyük hava direnç kuvveti etki ettiğini belirleyin.
- Hava direnci büyük olan cismin daha yavaş düşeceğini ve havada kalma süresinin daha uzun olacağını yazın.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yatay kâğıt ve açık paraşütlü paraşütçü havada daha uzun süre kalır; buruşturulmuş kâğıt daha kısa sürede düşer. (Kesit alanı büyük cismin havada daha uzun süre kaldığını deney veya paraşüt örneğiyle belirten ifadeler geçerlidir.)
- Özdeş kâğıtların kütleleri eşit olduğu için aynı sürede düşeceğini sanmak — hava ortamında kesit alanı farkı düşüş süresini değiştirir.
- Yüzey alanı büyüdükçe havada kalma süresinin kısalacağını düşünmek — artan hava direnci hareketi yavaşlatarak düşüş süresini uzatır.
Kendini kontrol et: Yatay bırakılan kâğıt ile buruşturulmuş kâğıttan hangisinin yere daha geç ulaştığını deney gözlemiyle karşılaştırdım mı?
7-2Cisimlerin düşey hızlarını karşılaştırma alanı.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Limit hız, sürtünme kuvveti ağırlığa eşitlendiğinde ulaşılan sabit hızdır.
- Düşen cisme aşağı yönlü ağırlık, yukarı yönlü hava direnç kuvveti etki ettiğini dikkate alın.
- Kesit alanı küçük cisimde hava direncinin ağırlığı dengelemesi için hızın çok daha fazla artması gerektiğini belirleyin.
- Hava direnci az olan cismin daha büyük düşey limit hıza ulaştığını, direnci büyük olanın küçük hızla düştüğünü açıklayın.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Buruşturulmuş kâğıt ve kapalı paraşütlü paraşütçü büyük düşey hıza ulaşırken, yatay kâğıt küçük sabit hızla düşer. (Hava direnci küçük cismin daha büyük düşey hıza ulaşacağını deney örnekleriyle karşılaştıran yanıtlar geçerlidir.)
- Hava direnci büyük olan cismin daha büyük limit hıza ulaşacağını sanmak — direnç erken büyüdüğü için ağırlığı küçük hızda dengeler.
- Limit hıza ulaşan cismin havada durduğunu düşünmek — net kuvvet sıfır olduğunda cisim durmaz, sabit düşey hızla iner.
Kendini kontrol et: Buruşturulmuş kâğıdın yere çarpma hızının yatay bırakılan kâğıttan daha büyük olduğunu açıklayabiliyor muyum?
7-3Paraşüt kapalıyken paraşütçünün hareketini yorumlama.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Direnç, ağırlığa geç yaklaşır; hız uzun süre artar.
- Paraşüt kapalıyken paraşütçünün hareket yönüne dik kesit alanının küçük olduğunu belirleyin.
- Kesit alanı küçük olduğundan hava direnç kuvvetinin başlangıçta ağırlıktan küçük kaldığını ve paraşütçünün hızlandığını yorumlayın.
- Direnç kuvvetinin ağırlığa ancak yüksek hızda eşitleneceğini, bu yüzden ulaşılan limit hızın çok büyük olacağını ifade edin.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Paraşütçü başlangıçta hızlanarak düşer; kesit alanı küçük olduğu için yüksek bir limit hıza ulaşıp sabit hızla ilerler. (Küçük kesit alanı nedeniyle hava direncinin düşük kaldığını ve yüksek limit hıza ulaşıldığını belirten yorumlar geçerlidir.)
- Paraşüt kapalıyken hava direncinin hiç etki etmediğini sanmak — hava ortamında hız arttıkça direnç kuvveti de artar.
- Paraşüt kapalıyken hızın yere çarpana kadar sürekli sabit ivmeyle arttığını düşünmek — hız arttıkça ivme azalır ve limit hıza yaklaşılır.
Kendini kontrol et: Paraşüt kapalıyken kesit alanının küçüklüğü ile ulaşılan yüksek limit hız arasındaki ilişkiyi kurdum mu?
7-4Paraşüt açıkken paraşütçünün hareketini yorumlama.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sürtünme kuvveti ağırlığa eşit olunca net kuvvet sıfır olur.
- Paraşüt açıldığı anda hareket yönüne dik toplam kesit alanının aniden büyüdüğünü belirleyin.
- Büyüyen kesit alanıyla hava direnç kuvvetinin ağırlıktan büyük hâle gelerek düşey hızı azalttığını açıklayın.
- Hız azaldıkça direnç kuvvetinin tekrar ağırlığa eşitlendiğini ve paraşütçünün küçük bir limit hızla sabit indiğini yazın.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Paraşüt açılınca hava direnci ağırlığı aşarak paraşütçüyü yavaşlatır; kuvvetler yeniden dengelenince güvenli küçük limit hızla inilir. (Kesit alanı artışıyla hava direncinin büyüdüğünü, hızın azalıp küçük limit hızda sabitlendiğini belirten ifadeler geçerlidir.)
- Paraşüt açılınca direnç kuvveti ağırlığı aştığı için paraşütçünün yukarı çıkacağını sanmak — ters yönlü net kuvvet aşağı inen cismi yalnızca yavaşlatır.
- Paraşüt açıkken sabit hızla inilirken hava direncinin ağırlıktan büyük kaldığını düşünmek — hız sabitse net kuvvet sıfırdır ve direnç ağırlığa eşittir.
Kendini kontrol et: Paraşüt açıldığında hızın neden azaldığını ve sonrasında neden küçük sabit bir hızda kaldığını açıkladım mı?
7-5İddialar ve destekleyiciler alanı.
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Gözlenen düşüşler hava direncinin yüzey alanına bağlı olduğunu gösterir.
- Cisimlerin düşey hız ve düşüş süresi farkını açıklayan net bir bilimsel iddia cümlesi kurun.
- Gösteri deneyindeki yatay ve buruşturulmuş kâğıt gözlemlerinden iddiayı doğrulayan kanıt seçin.
- Paraşüt açıldığında kesit alanının büyüyüp hava direncinin artmasıyla hızın azalmasını destekleyici olarak yazın.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İddia: Hava direnci arttıkça limit hız küçülür. Destek: Özdeş kâğıtlardan yatay bırakılanı buruşturulmuşa göre yere daha geç ulaşır. (Hava direnci veya kesit alanı ile düşüş hızı ilişkisini doğru kurup deneysel gözlemle destekleyen yanıtlar geçerlidir.)
- İddia yazıp deneyden veya paraşüt hareketinden somut kanıt eklememek — bilimsel tartışmada her iddia gözlemsel bir destekleyiciyle gerekçelendirilmelidir.
- Kesit alanı büyüklüğünü kütle artışı ile karıştırmak — özdeş kâğıt deneyinde kütle sabit tutulup yalnız kesit alanı değiştirilmiştir.
Kendini kontrol et: Yazdığım iddiayı hem kâğıt deneyi hem de paraşüt hareketindeki hava direnci değişimiyle destekledim mi?
7-6Karşıt iddialar ve çürütücüler alanı.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kütleden değil, hava direncinin etkisinden kaynaklanan fark vardır.
- Düşme hareketiyle ilgili günlük hayatta sık karşılaşılan hatalı bir karşıt iddiayı belirleyin.
- Bu karşıt iddianın hangi durumda geçersiz kaldığını gösteren fiziksel ilkeyi veya deneysel kanıtı düşünün.
- Havasız ortamda tüm cisimlerin eşit ivmeyle düşmesini ya da eşit kütleli kâğıtların farklı sürede inmesini çürütücü olarak yazın.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Karşıt iddia: Eşit kütleli cisimler her ortamda aynı sürede düşer. Çürütücü: Özdeş kâğıtlardan buruşturulanı havada yatay kâğıttan önce yere çarpar. (Düşme hareketine ilişkin yanılgılı bir karşıt iddiayı doğru fiziksel kanıtla çürüten tüm ifadeler geçerlidir.)
- Karşıt iddiayı kanıt göstermeden yalnızca 'yanlıştır' diyerek reddetmek — çürütücü, karşıt iddianın neden geçersiz olduğunu bilimsel kanıtla açıklamalıdır.
- Havasız ortamda da ağır cismin daha büyük ivmeyle düşeceğini sanmak — sürtünmesiz ortamda düşüş ivmesi kütleden bağımsız olup yalnız g'ye eşittir.
Kendini kontrol et: Yazdığım çürütücü, karşıt iddianın neden hatalı olduğunu bilimsel bir kanıtla açıkça gösteriyor mu?
8-aLimit hız kavramını tanımlama.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Bu noktadan sonra ivme sıfırdır, cisim sabit hızla düşer.
- Akışkan ortamda düşen cisme aşağı yönlü ağırlık ve harekete zıt yönlü sürtünme (direnç) kuvveti etki ettiğini belirtin.
- Hız arttıkça sürtünme kuvvetinin büyüdüğünü ve bir anda cismin ağırlığına eşit büyüklüğe ulaştığını açıklayın.
- Net kuvvet sıfır olduğunda ivmenin sıfırlandığını ve cismin ulaştığı bu en büyük sabit hıza limit hız dendiğini tanımlayın.
- Limit hıza ulaşıldığında sürtünme kuvvetinin sıfır olduğunu sanmak — sabit hız için net kuvvet sıfırdır, sürtünme kuvveti ağırlığa eşittir.
- Net kuvvet sıfır olduğunda cismin havada duracağını düşünmek — hareket hâlindeki cisim net kuvvet sıfırlanınca sabit hızla yoluna devam eder.
Kendini kontrol et: Tanımımda sürtünme kuvvetinin ağırlığa eşitlenmesini, net kuvvetin sıfır olmasını ve hızın sabit kalmasını belirttim mi?
8-bLimit hıza etki eden değişkenleri sürtünme kuvvetiyle ilişkilendirme.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Limit hızda sürtünme kuvveti ağırlığa eşit olduğundan sürtünmeyi artıran etkenler limit hızı düşürür.
- Limit hız durumunda sürtünme (hava direnç) kuvvetinin cismin ağırlığına eşit olduğunu (Fs = m·g) yazın.
- Sürtünme kuvvetinin hareket yönüne dik kesit alanı, akışkanın yoğunluğu (sürtünme katsayısı k) ve hızın karesiyle arttığını belirtin.
- Kütle (m) veya yer çekimi ivmesi (g) arttığında ağırlığı dengelemek için daha büyük hız gerektiğini, dolayısıyla limit hızın arttığını açıklayın.
- Kesit alanı veya akışkan yoğunluğu arttığında aynı hızda sürtünme kuvveti büyüdüğü için limit hızın azaldığını ifade edin.
- Yüzey alanı arttığında sürtünme kuvvetiyle birlikte limit hızın da artacağını sanmak — sürtünme erken büyüdüğü için ağırlığı daha küçük hızda dengeler.
- Yer çekimi ivmesinin limit hızı etkilemediğini düşünmek — g büyüdükçe ağırlık artar ve denge için daha büyük limit hız gerekir.
Kendini kontrol et: v = kök(m·g / k·A) bağıntısına göre m ve g ile doğru, k ve A ile ters yönlü değişimi kontrol ettim mi?