Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 129
Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 129 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-aTersinir tepkimelerin oluşumuna kanıt olacak gözlemlenebilir nitelikler belirlenebilir ifadesi
Çözüm Yolu
Renk, basınç, iletkenlik gibi gözlemlenebilir nitelikler tepkimenin her iki yönde ilerlediğine kanıt olabilir.
- Tersinirlikte hem ileri hem geri yöndeki değişimlerin gerçekleştiğini hatırla.
- Bu değişimleri izlemek için renk, iletkenlik veya basınç gibi ölçülebilen özelliklerin kullanılabileceğini belirle.
- Tersinirliği yalnız denklem okundan anlamak — uygun koşullarda gözlenebilen değişimler de kanıt sağlar.
Kendini kontrol et: İleri ve geri değişimi izlemeye uygun bir özellik söyleyebilir misin?
2-dIsı alan 2HI ⇌ H₂ + I₂ tepkimesinin tersinirliğinin gözlemi boşluğu
Çözüm Yolu
Gaz mol sayısı eşit olduğundan basınç değişmez; tepkime ısı alıp verdiği için sıcaklık değişimi gözlenir.
- Denklemde ısının ürünler tarafında yer aldığını belirle.
- İleri yönde ısı verilmesi, geri yönde ısı alınmasıyla sıcaklığın değişebileceğini düşün.
- Kutucuklardan bu ısı alışverişine uygun gözlem türünü seç.
- Isıyı tepkime maddesi gibi saymak — ısı, enerji alışverişini gösterir.
- Gaz katsayıları eşitken basınç değişimini seçmek — sabit sıcaklık ve hacimde toplam gaz miktarı değişmez.
Kendini kontrol et: Isının ürünler tarafında bulunması ileri yönde ısı verildiğini gösterir mi?
2-eRenksiz C₂H₄ ile kırmızımsı Br₂ den renksiz C₂H₄Br₂ oluşan tepkimenin gözlemi boşluğu
Çözüm Yolu
Br₂ kırmızımsı, diğer maddeler renksizdir; tepkime ilerledikçe renk açılır veya koyulaşır.
- Denklemde bromun kırmızı, diğer maddelerin renksiz olduğunu belirle.
- Brom tüketildikçe rengin açılmasını, brom yeniden oluşunca koyulaşmasını gözlemle ilişkilendir.
- Ürün renksiz diye hiçbir değişim görülmeyeceğini düşünmek — renkli bromun miktarı ortamın rengini etkiler.
Kendini kontrol et: Geri yönde brom oluşursa ortamın kırmızı rengi nasıl değişir?
2-fGeri yönde gerçekleşmeyen, tek yönlü okla gösterilen tepkimelerin adı boşluğu
Çözüm Yolu
Tek yönlü ok ile gösterilen, geri yönde gerçekleşmeyen tepkimelere tersinmez tepkime denir.
- Cümlede geri yönde gerçekleşmeme ve tek yönlü ok ipuçlarını belirle.
- Bu özelliklerin tersinmez tepkimenin tanımına uyduğunu bul.
- Tek yönlü ok için tersinir yazmak — tersinir tepkimeler çift yönlü okla gösterilir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin terim ürünlerin yeniden tepkenlere dönüşmediğini ifade ediyor mu?
1-bTepken ve ürünleri farklı renkte olan tepkimelerde renk değişimi gözlenebilir ifadesi
Çözüm Yolu
Tepken ve ürün renkleri farklıysa denge kurulana kadar renk değişir; bu bir gözlemlenebilir niteliktir.
- Tepken ve ürünlerin renklerinin farklı olduğunu belirle.
- Tepkime ilerlerken bu maddelerin oranının değişmesinin ortam rengini etkileyebileceğini düşün.
- Her tepkimede renk değişimi beklemek — renk, maddelerin özelliklerine bağlı bir gözlem ölçütüdür.
Kendini kontrol et: Farklı renkteki maddelerin oranı değiştiğinde ortamın görünümü değişebilir mi?
1-cAg+ ve Cl- den AgCl katısı oluşan tepkimenin katı miktarındaki değişimle belirlenmesi
Çözüm Yolu
AgCl katısının miktarı tepkime ilerledikçe artar veya azalır; katı miktarı gözlenerek tersinirlik anlaşılabilir.
- İleri yönde çözeltideki iyonlardan AgCl katısının oluştuğunu belirle.
- Geri yönde katının çözünmesiyle katı miktarının azalacağını düşün.
- Katı miktarının iki yöndeki değişiminin izlenebileceğini saptayarak ifadeyi değerlendir.
- Katı oluşmasını tek başına tersinirliğin kanıtı saymak — katının yeniden çözünmesi de izlenmelidir.
Kendini kontrol et: Tepkime geri yönde ilerlediğinde AgCl katısının miktarı nasıl değişir?
1-dH₂ + Cl₂ ⇌ 2HCl tepkimesinin sabit sıcaklıkta basınç değişimiyle belirlenmesi
Çözüm Yolu
Girenlerde 2 mol, ürünlerde 2 mol gaz vardır; toplam gaz mol sayısı değişmediğinden basınç değişmez.
- Girenlerdeki toplam gaz katsayısını 1 + 1 = 2 olarak hesapla.
- Ürün tarafındaki gaz katsayısının da 2 olduğunu belirle.
- Sabit sıcaklık ve hacimde toplam gaz miktarı değişmediğinden basıncın ayırt edici olmayacağını bul.
- HCl miktarı artınca basıncın mutlaka artacağını düşünmek — toplam gaz mol sayısını karşılaştırmalısın.
Kendini kontrol et: Denklemin iki tarafındaki toplam gaz mol sayıları farklı mı?
1-eSıcaklık artınca ortam renginin koyulaşması, düşünce açılması verisi ve tersinirlik
Çözüm Yolu
Sıcaklıkla renk değişiminin geri dönüşümlü olması, tepkimenin iki yönde ilerleyebildiğini yani tersinir olduğunu gösterir.
- Isıtmayla rengin koyulaştığı, soğutmayla açıldığı gözlemlerini birlikte değerlendir.
- Koşul tersine çevrilince rengin geri dönmesini, tepkimenin iki yönde ilerleyebilmesiyle ilişkilendir.
- Yalnız koyulaşmayı dikkate almak — geri dönüşü gösteren renk açılmasını da değerlendirmelisin.
Kendini kontrol et: Sıcaklık eski değerine döndürülünce rengin geri dönmesi hangi yöndeki değişimi gösterir?
1-fTersinir tepkimelerin yalnızca laboratuvar şartlarında gerçekleştirilebileceği ifadesi
Çözüm Yolu
Tersinir tepkimeler doğada da gerçekleşir; örneğin atmosferdeki CO₂ nin suda çözünmesi tersinirdir.
- Atmosferdeki karbon dioksidin doğal sularda çözünüp yeniden gaz hâline geçebildiğini hatırla.
- Doğada gerçekleşen bu örnekten yalnız laboratuvar koşulu gerektiği iddiasının yanlış olduğunu çıkar.
- Kontrollü deney yapılmasını doğada gerçekleşmeme ile karıştırmak — aynı tersinir süreçler doğal ortamlarda da oluşabilir.
Kendini kontrol et: Okyanusta karbon dioksidin çözünmesi bir laboratuvar işlemi midir?
2-aÇift yönlü veya tek yönlü gerçekleşmeyi ifade eden terimler boşluğu
Çözüm Yolu
Çift yönlü tepkimelere tersinir, tek yönlü olanlara tersinmez denir.
- Çift yönlü gerçekleşebilen tepkimeler için tersinir terimini seç.
- Tek yönlü gerçekleşen tepkimeler için tersinmez terimini seç ve iki terimi birlikte yaz.
- Boşluğa yalnız tersinir yazmak — cümle hem çift hem tek yönlü tepkimelerin terimlerini soruyor.
Kendini kontrol et: Seçtiğin ifade cümlede belirtilen iki tepkime türünü de kapsıyor mu?
2-bSabit hacimde 2H₂ + CO ⇌ CH₃OH tepkimesinin tersinirliğinin gözlemi boşluğu
Çözüm Yolu
Girenlerde 3 mol, üründe 1 mol gaz vardır; sabit hacimde gaz mol sayısı değiştiğinden basınç değişir.
- Girenlerin gaz katsayılarını toplayarak 2 + 1 = 3 bul.
- Üründe 1 mol gaz oluştuğunu belirle.
- Sabit hacimde toplam gaz miktarındaki değişimin basınçtan izlenebileceğini bul.
- Sabit hacimde hacim değişimi seçmek — kabın hacmi değişemediğinden uygun gözlem basınçtır.
Kendini kontrol et: İleri yönde tepkime ilerlerken sabit sıcaklıktaki basınç artar mı, azalır mı?
2-cAg+ ve CN- den AgCN katısı oluşan tepkimenin tersinirliğinin gözlemi boşluğu
Çözüm Yolu
Katı oluşurken çözeltideki iyon sayısı azalır, çözünürken artar; bu da iletkenliği değiştirir.
- İleri yönde çözeltideki Ag⁺ ve CN⁻ iyonlarının katı AgCN oluşturduğunu belirle.
- Çözeltideki serbest iyonların azalmasının elektrik iletkenliğini değiştireceğini düşün.
- Geri yönde iyonların yeniden oluşmasının da iletkenlikle izlenebileceğini belirle.
- Katıdaki iyonları çözeltide serbestçe hareket eden iyonlarla aynı saymak — iletkenlik hareketli iyonlara bağlıdır.
Kendini kontrol et: AgCN çözündüğünde çözeltideki hareketli iyon sayısı nasıl değişir?